Maandag 06/12/2021

Wankel Europees klimaatakkoord

De Zweedse premier Fredrik Reinfeldt, wiens land EU-voorzitter is, zegt dat Europa over een sterke onderhandelingspositie beschikt voor de VN-top in Kopenhagen. ‘Het is nu aan de andere landen om een bijdrage te leveren.’

Het zag er lange tijd naar uit dat de Europese top zou uitmonden op een mislukking. Oude en nieuwe lidstaten waren het grondig oneens over de financiering van een internationaal klimaatfonds, dat ontwikkelingslanden moet helpen om hun uitstoot te verminderen en zich aan de klimaatverandering aan te passen.Polen en acht andere armere lidstaten in Midden- en Oost-Europa vreesden dat ze meer zouden moeten betalen aan het klimaatfonds dan de rijkere lidstaten in West-Europa. Ze eisten garanties dat de factuur voor hen niet te hoog zou oplopen. Ook was er grote onenigheid over niet-gebruikte emissierechten, die Polen en hun bondgenoten onder het Kyotoprotocol hadden verworven. De discussie leidde tot zware aanvaringen op de top, maar uiteindelijk slaagde EU-voorzitter Zweden erin om de angel uit de discussie te halen. Polen en zijn bondgenoten kregen gisteren de garantie dat er rekening zal worden gehouden met hun financiële draagkracht. De precieze lastenverdeling binnen de EU zal wel pas na Kopenhagen aan bod komen. De vroegere Oostbloklanden kregen ook de garantie dat ze een deel van hun “gebakken lucht” nog ten gelde kunnen maken. De deal voor Polen en zijn bondgenoten mag zeker niet slechter uitvallen dan voor Rusland en Oekraïne, die na de implosie van hun economie in de jaren ‘90 de meeste niet-gebruikte emissierechten in handen kregen.Door beslissingen voor zich uit te schuiven, kan de Unie op de VN-conferentie de schijn van grote eensgezindheid hoog houden. “Met dit akkoord kunnen we een leidende rol blijven spelen in de klimaatonderhandelingen”, zei premier Reinfeldt. Commissievoorzitter José Manuel Barroso sprak zelfs over een heuse doorbraak voor Kopenhagen, waar in december gezicht wordt naar een opvolger van het Kyotoprotocol. “Wij Europeanen hebben ons werk gedaan, het is nu wachten op de anderen.”Op de klimaatconferentie in Kopen-hagen willen de VN in december bindende afspraken maken om de opwarming van de aarde onder de 2 graden te houden, door een forse reductie van de uitstoot van broeikasgassen. Maar daarnaast is de oprichting van een klimaatfonds een essentieel onderdeel van de hele strategie. Ontwikkelingsland-en zijn de eerste slachtoffers van de opwarming van de aarde. Ze zijn niet bereid om een klimaatdeal te ondertekenen indien de rijke landen niet met voldoende centen over de brug te komen.De Europese leiders zijn het erover eens dat er tegen 2020 jaarlijks 100 miljard euro nodig is om het klimaatfonds te spijzen. Naar schatting tussen 22 en 50 miljard euro moet uit publieke middelen komen. De Europese Unie is bereid om een “redelijk” deel voor haar rekening te nemen, op voorwaarde dat ook andere landen bereid zijn een vergelijkbare inspanning te doen. Hoe groot de inspanning zal zijn, liet de Europese Unie in het midden. “We zitten in onderhandelingen. Je kan van ons niet verwachten dat we al onze kaarten op tafel leggen”, verdedigde premier Herman Van Rompuy.Maar vanuit groene hoek wordt die tactiek afgeschoten. “Europa laat opnieuw na om te zeggen hoeveel het bereid is bij te dragen aan de klimaatfinanciering. Op die manier blokkeert Europa de vooruitgang die nodig is voor een eerlijk akkoord in Kopenhagen”, zegt Sonja Meister van Friends of the Earth. “Europa zou minstens 35 miljard euro moeten bijdragen.”

Ondoorzichtige spelletjes

“Europa speelt poker in de klimaatonderhandelingen”, zeggen de groene parlementsleden Bart Staes en Tinne Van der Straeten. “De Unie verliest zich in ondoorzichtige, interne tactische spelletjes. Als Kopenhagen niet lukt, zal Europa mee verantwoordelijk zijn door haar halfslachtige beslissing van vandaag.” De groenen verwijten de Europese leiders onvoldoende rekening te houden met wetenschappelijke advies. “Om de opwarming tegen te gaan moet de CO2-uitstoot tegen 2020 met 40% dalen”, zegt Meister. De EU mikt op een reductie met 20% en wil die inspanning optrekken tot 30% als in Kopenhagen een akkoord wordt bereikt.Ook Greenpeace reageert teleurgesteld, omdat “de EU niet het lef heeft een bijdrage vast te stellen over de financiering”, zegt klimaatdirecteur Joris den Blanken. Volgens hem doet de EU wel mooie beloften, zonder daarbij een geldbedrag te garanderen. “De wereld heeft dringend leiderschap nodig om te voorkomen dat de trein naar een wereldwijd klimaatakkoord ontspoort.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234