Zaterdag 15/08/2020

'Wallonië respecteert de rallywet niet'

Twee dodelijke slachtoffers dit weekend in de Rally van de Condroz en een hallucinant filmpje over het roekeloze gedrag van toeschouwers: het zet piloot Freddy Loix aan tot duidelijke stellingname. Niet de rallysport an sich heeft een probleem, wel de rallysport in Wallonië. 'De wet-Peeters maakte de sport veiliger. Vlaanderen respecteert die honderd procent. Wallonië niet.'

Ook daags nadien blijft het een macaber schouwspel: een hoop stenen, een losgerukte bank en twee afgetekende, roze lichaamscontouren in het gras. Hier, in de Rue de la Forge in Villers-Le-Temple gebeurde op zaterdag iets voor 18 uur het drama: de Mitsubishi Evo 10 van de Nederlandse piloot Erik Moree raakt van de weg en ramt een zware zitbank vervaardigd uit hout en metaal. Het meubel vliegt door de lucht en richt een slachtveld aan: vier mensen die de rally volgen worden geraakt.

Een jonge vrouw van vijfentwintig en een man van vijftig overlijden onmiddellijk. Eén andere vrouw is zwaargewond, de vierde man ontsnapt met lichte verwondingen. De race wordt meteen stil gelegd, drie proeven worden geannuleerd. De Belgische piloot Freddy Loix hoort het nieuws in zijn wagen en stapt uit om zich in een ongezien schouwspel rechtstreeks tot de toeschouwers te richten. "Ik was gefrustreerd", verklaart Loix, die de toeschouwers eerder ook al de middelvinger had getoond. "Mijn boodschap was: 'Aub, een beetje verantwoordelijkheidsgevoel'. Voor jullie is het feest, maar voor mij is dit mijn job. En op deze manier kan ik die niet uitvoeren. Deze rally was gevaarlijker dan alles wat ik de voorbije vijftien jaar heb meegemaakt."

Daags nadien blijkt dat het één weinig te maken heeft met het ander. De organisatie erkent dat er problemen zijn met de toeschouwers, maar weerlegt dat het dodelijke ongeval daar een gevolg van is. Jean-Louis Roiseux, woordvoerder van de rally van De Condroz: "De kritiek van Freddy Loix op de toeschouwers is niet ongegrond. Deze regio is dichtbevolkt met mensen die houden van autosport. Voor hen is de Rally van de Condroz een feest dat gepaard gaat met alcoholconsumptie. Zo'n massa op een open circuit is moeilijk te controleren. Maar die context staat helemaal los van het ongeval. Dat is gebeurd in een zone die toegelaten was voor het publiek. Die zone was ook duidelijk afgelijnd, zoals het 'lastenboek veiligheid' dat voorschrijft."

Dat lastenboek wordt opgesteld door de 'rallycommissie', een cel binnen het kabinet Binnenlandse Zaken die inzake veiligheid aanbevelingen doet aan de organisatoren. Het zijn dan de plaatselijke burgemeesters die finaal beslissen of de rally kan doorgaan. Joseph Nadrin, burgemeester van Villers-Le-Temple getuigt: "De commissie had enkele kleine opmerkingen, maar adviseerde positief. Zoniet had ik nooit een autorisatie gegeven."

Gisteren, één dag na het fatale incident ging de race gewoon verder, omdat de zeven burgemeesters over wiens grondgebied de rally verreden wordt beslisten dat de veiligheid ondanks het ongeval gewaarborgd was. "Bij de minste inbreuk annuleren we echter wel onmiddellijk de race", staat in een gezamenlijk statement.

Piloot Freddy Loix stapt wel meteen uit de race. "In de eerste plaats uit medeleven met de slachtoffers", zegt hij. Ook Loix geeft echter aan dat het ongeval los staat van het gedrag van de toeschouwers. "De slachtoffers waren wel mensen die de veiligheid respecteerden. Maar ik blijf achter mijn woorden staan. Er was een probleem met de toeschouwers. Niet met het vaste rallypubliek, die gedragen zich gedisciplineerd, maar wel met de mensen die gewoon een dagje naar de auto's komen kijken."

Een filmpje dat later op de dag opduikt op het internet zet Loix aanklacht kracht bij. Een groep toeschouwers depanneert spontaan een wagen die vast komt te zitten in een gracht. Andere deelnemers scheren daarbij rakelings langs de massa. Volgens Loix is onverantwoord gedrag echter geen structureel probleem. "Rally is geen onveilige sport", zegt hij. "Alleen wie de sport niet kent, zegt zoiets. De wet-Peeters heeft de sport destijds veel veiliger gemaakt. Eerlijk waar: ik heb liever dat mijn zoon aan rally doet dan aan voetbal." Volgens Loix lag de fout specifiek bij de Rally van de Condroz: "Er waren te veel mensen. En daar is door de organisatie onvoldoende op gereageerd. Ik stel vast dat Vlaanderen de wet-Peeters honderd procent respecteert. Wallonië niet."

Condrozwoordvoerder Roiseux weerlegt de kritiek niet: "Ik spreek me niet uit of Vlaanderen het beter doet dan Wallonië, maar bij deze editie hadden wij de massa mensen inderdaad onvoldoende in de hand. Het is moeilijk om voldoende competent personeel te vinden. Eén ding staat vast: volgend jaar moeten wij hier wel een antwoord op hebben." Over het depannagefilmpje is hij formeel: "Op geen enkel moment hield dat een risico in. Een band vervangen langs de autostrade is veel gevaarlijker."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234