Maandag 21/10/2019

Reportage

Wachten op de janboel

Beeld © AFP

De Britten verwachten weinig goeds van deze verkiezingen. Een gedateerd kiesstelsel en een gebrek aan inspirerende politici zijn volgens velen recepten voor narigheid.

Op het zonovergoten terrasje van Royal Teas nipt Lucinda Guthrie aan een glas frambozensap. Vanaf de voorpagina van The Guardian kijken David Cameron en Ed Miliband haar aan. De dertiger wordt er niet vrolijk van. "Dat was dus de keuze die we hadden", zegt de financieel journaliste. "Twee politici die wekenlang campagne hebben gevoerd en geen gewone kiezer hebben ontmoet."

Ze heeft het over een 'Amerikaanse' campagne. "Totaal geënsceneerd. Risicoloos. Eindeloze soundbites. Ze preekten voor eigen parochie en het resultaat is er naar: een patstelling."

Boven de Britse verkiezingen van vandaag hangt de verwachting dat het Verenigd Koninkrijk een politieke janboel te wachten staat. De oorzaak van dat alles moeten we zoeken in een gedateerd kiesstelsel, machtige persbaronnen en een gebrek aan inspirerende politici, zo leert een bezoek aan een stembureau in Greenwich, de Londense wijk waar de tijd begint.

Het kiesdistrict stuurt doorgaans sociaal-democraten naar Westminster. Het stembureau bevindt zich in het oude stadsdeelkantoor, gebouwd in Dudok-stijl, aan Peyton Place. Tegenwoordig zit er een zakenschool en de oprichter ervan, een oude econoom, komt met zijn vrouw naar buiten. Met de neus dicht hebben ze Conservatief gestemd. "Noem me een cynicus, maar het probleem van onze politici is dat ze niet eerlijk zijn tegenover de kiezers. Te bang om stemmen te verliezen."

Beeld © EPA

'Freak election'

Iets verderop filosoferen de buurtgenoten Vivyan en Rob over het bezoek aan het stemhokje. "Het zijn de meest democratische verkiezingen ooit", zegt Vivyan. "Er zijn meer partijen dan ooit. De macht van Labour en de Conservatieven is gebroken. Wat nu rest is de invoering van een evenredig kiesstelsel, zodat de wil van de mensen beter wordt vertegenwoordigd." Dan, optimistisch: "Het zijn de kiezers die nu de macht hebben en niet meer de politici."

Zijn twee jaar oudere makker, een voormalige ambtenaar van het ministerie van Plaatselijk Bestuur, waakt voor overhaaste conclusies. "Het is niet nodig om het politieke systeem overhoop te gooien. Wat we nu zien is een freak election, door een combinatie van omstandigheden. We hebben de keuze tussen een weinig inspirerende premier en een oppositieleider met een Messiascomplex. Vijf jaar geleden was er nog een aantrekkelijk alternatief met Nick Clegg, maar zijn partij wordt nu gezien als een verlengstuk van de Conservatieven. Alleen Nigel Farage inspireert, maar zijn ideeën haat ik."

Sommige kiezers zeggen genoeg te hebben van de rechtse pers. "Het land wordt bestuurd door persbaronnen", zegt de socialiste Caroline Welsh, die met haar man Richard, een jurist, op weg is naar de supermarkt om drank en voedsel in te slaan voor een lange verkiezingsnacht. "Heb je gezien hoe ze Miliband hebben neergezet? Zonder al die aanvallen zou Labour makkelijk een meerderheid halen." Volgens haar is er tijdens de campagne te veel gesproken en geschreven over trivia.

Angst voor een 'Schotse invasie' of het opbreken van het koninkrijk lijkt bij geen van de gesproken kiezers te bestaan. Integendeel. "Ik was wel onder de indruk van Nicola Sturgeon", zegt Guthrie, die in het Schotse Inverness is geboren. "Jammer dat ik niet op haar kon stemmen. Als zij, en niet Ed Miliband, leider van Labour was geweest, dan zouden we gewoon een meerderheidsregering krijgen. Er zijn genoeg kiezers die de Tory's een duwtje willen geven, maar geen aantrekkelijk alternatief zien. Wat er nu gaat gebeuren? God mag het weten."

Beeld © AFP
Beeld © AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234