Zaterdag 27/11/2021

InterviewNavid Sharifi

‘Waarom zouden sommige Afghanen zo wanhopig zijn om op een vliegtuig te klimmen, denkt u?’

Navid Sharifi. Beeld Thomas Sweertvaegher
Navid Sharifi.Beeld Thomas Sweertvaegher

Navid Sharifi (29) werd in 2013 door ons land op een vliegtuig naar Afghanistan gezet. Anderhalf jaar later geraakte hij terug, maar veel landgenoten hebben minder geluk. ‘Als de taliban te weten komen dat je met Europa hebt samengewerkt, is het game over.’

Acht jaar geleden beheerste de gedwongen uitwijzing van de toen 21-jarige Navid Sharafi het nieuws in ons land. De loodgieter uit Waregem was volledig geïntegreerd, maar moest van toenmalig staatssecretaris voor Asiel en Migratie Maggie De Block (Open Vld) toch terug naar zijn moederland Afghanistan. Sinds 2015 woont hij weer in België, dankzij het huwelijk met zijn Poolse vriendin. Hij heeft inmiddels een Belgisch paspoort.

U was vijf jaar oud toen u samen met uw broers en uw ouders Afghanistan ontvluchtte, nadat de taliban in 1996 het land hadden veroverd. Nu grijpen ze opnieuw de macht.

“Erg pijnlijk is dat. Mijn vader heeft 25 jaar geleden mee tegen de taliban gevochten. Hij raakte daarbij gewond door een kogel in zijn been. We moesten onderduiken en zijn vervolgens naar Iran gevlucht, waarna ik in Europa terechtkwam. Ik ben hier heel gelukkig. Ik heb mijn vrouw, ik heb een loon, een huis. Maar wat nu in Afghanistan gebeurt, breekt mijn hart. Het is en blijft mijn geboorteland.”

Hoe verklaart u de snelle opmars van de taliban?

“President Ashraf Ghani (die inmiddels is gevlucht naar de Verenigde Arabische Emiraten, ADB) is een van de minst competente presidenten ooit. Hij heeft het slecht aangepakt. De Afghaanse overheid is erg corrupt en oneerlijk. Daardoor geloofden de militairen van de overheid zelf niet meer in het project. Zodra de taliban eraan kwamen, hebben ze hun wapens neergelegd.

“Natuurlijk draait het ook om geld. Hogere functionarissen werden betaald door de taliban om de wapens neer te leggen. De gewone soldaten volgden. Ze zijn al blij dat ze aan voedsel geraken.”

Hebt u nog familieleden in Afghanistan?

“Neen, de meesten hebben het land al lang verlaten. De familie van mijn schoonbroer zit nu wel vast in Kaboel. Zij komen uit hetzelfde dorp als ik en zijn gevlucht naar de hoofdstad. Ze gingen ervan uit dat Kaboel nog een tijdje zou standhouden. Net als duizenden anderen leven ze nu ondergedoken bij vrienden. Ze durven niet buiten te komen. Er gaan verhalen rond hoe talibanstrijders voormalige agenten oppakken en jonge meisjes dreigen mee te nemen.”

Navid Sharifi. Beeld Thomas Sweertvaegher
Navid Sharifi.Beeld Thomas Sweertvaegher

De taliban beloven de vrouwenrechten te respecteren. Ze zouden ook geen wraak te nemen op westersgezinde Afghanen.

“Sorry, maar daar geloof ik niets van. In werkelijkheid zijn de taliban geen haar veranderd tegenover 25 jaar geleden. Ze zijn gewoon slimmer geworden. Ze voeren nu een grote show op om te tonen hoezeer ze om de bevolking geven, maar die staat van genade is tijdelijk. Dat zal iedere Afghaan u onder vier ogen bevestigen, al durft niemand het openlijk te zeggen. Op straat in Afghanistan moet iedereen nu braaf jaknikken.”

‘Ik ga nog liever dood dan dat ik terug naar Afghanistan moet’, zei u na uw terugkomst in België in 2015. Denken veel Afghanen daar hetzelfde over?

“Natuurlijk. Waarom zouden sommigen zo wanhopig zijn om op een vliegtuig te klimmen, denkt u? Het is makkelijk om vanop afstand te zeggen hoe dom dat is, maar wellicht wisten ze dat ze gingen sterven. Als de taliban te weten komen dat je met Europa hebt samengewerkt, is het game over. Mensenrechten en wetgeving bestaan niet in Afghanistan. Het is zeer moeilijk om te overleven.”

Wat zal er volgens u gebeuren na deze machtswissel?

“Tot voor kort waren er concerten en theaterstukken in Kaboel. Dat is nu volledig verleden tijd. Alleen al voor muziek op je telefoon kun je naar de gevangenis worden gestuurd. Alles wat met radio of televisie te maken heeft, zien de taliban als een bedreiging van het geloof.

“Aangezien gewone burgers vaak niet naar school gaan, vrees ik dat een deel van de bevolking ook redelijk makkelijk beïnvloed zal worden door de taliban. Slechts 30 procent van de vrouwen en iets meer dan de helft van de mannen kan lezen en schrijven.”

Verwacht u een grote vluchtelingenstroom?

“De gewone Afghanen kunnen nergens naartoe. Zij die geld of connecties hebben, zullen wel proberen te vluchten. Mogelijk geraken ze via illegale wegen in Iran, Pakistan of Tadzjikistan, vanwaaruit ze dan naar andere landen kunnen proberen door te reizen. Of dat lukt, is een andere zaak. Weinigen zullen erin slagen helemaal tot in Europa te geraken, denk ik. De weg is lang en duur. Op dit moment zijn sowieso alle grenzen gesloten. Alleen via de luchthaven of illegale wegen raak je weg, maar de taliban hebben overal checkpoints gezet.”

Moet België extra vluchtelingen opvangen?

“Als we daar capaciteit voor hebben wel. Ik begrijp dat niet iedereen dat leuk vindt, maar we moeten ons proberen in te leven in de situatie van de mensen. Herinnert u zich hoeveel schrik we hadden na de aanslagen in Brussel in 2016? Dat was één dag. In Afghanistan wordt al jaren constant oorlog gevoerd. Wat zeggen we dan tegen de mensen die met hun kinderen de taliban hopen te ontvluchten?”

Bent u nog altijd blij met uw komst naar België?

“Zeker. Ik heb mijn opleiding afgemaakt en ik heb een vast contract als loodgieter bij een grote firma in Waregem. Drie maanden geleden ben ik zelfs gepromoveerd. Mijn vrouw en ik komen niets tekort.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234