Vrijdag 30/10/2020

Opinie

Waarom wij niet verbaasd zijn over wat Benhaddou overkwam

Imam Khalid Benhaddou mocht om veiligheidsredenen niet over de VS vliegen.Beeld Wouter Van Vooren

Ikrame Kastit is medecoördinator en Nina Henkens is stafmedewerker van Uit De Marge, steunpunt voor kinderen en jongeren in een kwetsbare situatie. Zij zijn de auteurs van Het deradicaliseringsbeleid anders bekeken: radicaal voor kinderrechten.

Khalid Benhaddou mag niet over de Verenigde Staten vliegen. Aan de incheckbalie werd hij geweigerd om veiligheidsredenen. Opvallend, want Benhaddou is vooral gekend als iemand die projecten ter preventie van radicalisering uitwerkte in opdracht van de Vlaamse overheid. Toch zijn wij niet verbaasd over het nieuws.

Ook de VN sporen de Belgische overheid aan om dringend werk te maken van een onafhankelijk, effectief en allesomvattend controlemechanisme voor de verzameling, verwerking en uitwisseling van alle informatie over preventie van radicalisering en terrorisme, evenals maatregelen en wetten inzake de strijd tegen terrorisme. We hebben de afgelopen zes jaar met heel wat kinderen en jongeren gesprekken gehad over de aanslagen, Syriëstrijders en het effect van het deradicaliseringsbeleid op hen.

De databanken hebben een grote impact op kinderen en jongeren. Zo werd op schooluitstap naar Groot-Brittannië bij controle een meisje in Vilvoorde van de bus gehaald met de boodschap dat ze geseind stond. De lokale deradicaliseringsambtenaar had nochtans gesignaleerd dat het meisje op dat moment geen gevaar vormde; ze was in begeleiding bij de gemeente rond ‘radicalisering’ met positieve gevolgen. Haar vertrouwen in de samenleving herstelde. 

De deradicaliseringsambtenaar gaf aan dat door het meisje van de bus te halen naast al haar klasgenoten en leerkrachten en zo de schoolreis af te breken heel het traject dat met haar was afgelegd werd tenietgedaan. Ze moesten van nul beginnen. Dit had bij haar voor een grote vertrouwensbreuk gezorgd tegenover haar begeleiders en de stad. Dat dit net gebeurde in een schoolcontext leverde een extra trauma op.

Geviseerd

Enkele jongeren zonder strafblad getuigden dat ze toch niet konden starten op hun studentenjob vanwege een negatieve veiligheidsscreening, zonder extra uitleg daarover. Een jongere vertelde ons dat hij zou aangenomen worden, dat hij een positief sollicitatiegesprek afgelegd had en een contract mocht gaan tekenen, maar op het moment dat hij ging tekenen lieten ze hem weten dat het toch niet doorging. Daarnaast werden jongeren in hun gemeente geweigerd om op de fuif van hun jeugdwerking als vrijwilliger in te staan voor de security. De lokale gemeente gaf aan dat ze niet door de veiligheidsscreening zijn geraakt. De verschillende jongeren waren thans actief in die jeugdwerking en bezaten geen strafblad.

Kinderen en jongeren vertelden ons dat ze zich geviseerd voelden. Mensen spreken hen voortdurend negatief aan, enkel omwille van hun islamitische achtergrond. Hun identiteit wordt vaak herleid tot enkel moslim (en dus mogelijk gevaarlijk). Daarnaast komen zij in contact met heel wat onrecht: discriminatie, racisme, ongelijke onderwijskansen, armoede… Ze vinden dat daar te weinig aan gedaan wordt. Ze zien hoe de islam en moslims een heel enge definitie krijgen en dat er wel óver jongeren gesproken wordt, maar zelden mét hen. Zo zei een jeugdwelzijnswerker ons: “Soms weet ik niet goed wat er bij ons in de buurt het grootste trauma was, de aanslagen van IS of alles wat er daarna op ons afgekomen is.”

Veiligheidscontrole voor een voetbalmatch.Beeld David Pintens

De antiterreurmaatregelen van de voorbije jaren creëerden ongewenste effecten. De informatie over burgers die de overheid in databanken kan en mag bijhouden is de laatste jaren stelselmatig uitgebreid. Ook de bevoegdheden om die databanken te raadplegen werden uitgebreid. Zelfs personen die geen veiligheidsrisico (meer) stellen, kunnen opgenomen zijn in een dergelijke databank, ook als ze minderjarig zijn. De mogelijkheden voor burgers om controle uit te oefenen over die informatie en de manier waarop ze verwerkt wordt, blijven echter beperkt. 

De parlementaire onderzoekscommissie Terroristische Aanslagen en mensenrechtenorganisaties waarschuwen voor deze wildgroei aan dataverzameling. Zo worden foutieve of verjaarde gegevens niet automatisch verwijderd. Ook uit onze gesprekken met verschillende betrokkenen bleek telkens dat er veel onduidelijkheid is over de diverse plaatsen en lijsten waarop persoonlijke gegevens uitgewisseld worden. Het enige wat we te weten kwamen, is dat niemand het echt weet.

De Vlaamse overheid zou daarom een inclusief, structureel beleid moeten uitwerken dat vertrekt vanuit kinder- en mensenrechten, met een duidelijk beleid rond de gegevensverzameling en de databanken. Zet kinder- en mensenrechten centraal. Zorg bovendien voor een duidelijke procedure die mensen die op geen enkele manier politiek geweld promoten of uitvoeren de kans geeft om zich te laten ‘ontseinen’. Maak werk van een bredere monitoring en evaluatie van radicaliseringsprogramma’s en betrek daarbij middenveldorganisaties.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234