Dinsdag 15/10/2019

11 juli

Waarom Vlaams minister-president Homans toch maar diplomatisch blijft op 11 juli

Vlaams minister-president Liesbeth Homans hield haar eerste 11 juli-toespraak Beeld Thomas Sweertvaegher

In haar 11 juli-speech als nieuwe minister-president van Vlaanderen heeft Liesbeth Homans (N-VA) gepleit voor een grote staatshervorming. ‘Vlamingen en Franstaligen moeten vastleggen wat ze nog samen willen beslissen. Al de rest moet worden opgedeeld.’

Het was afwachten hoe hard Liesbeth Homans de communautaire trom zou roeren aan de vooravond van de Vlaamse feestdag. De kersverse ‘MP’ zou op de Guldensporenviering in Kortrijk ten persoonlijke titel spreken, zonder haar speech voor te leggen aan de coalitiepartners in de Vlaamse regering. De ideale gelegenheid om met een stevige toespraak de Vlaams-nationale achterban tevreden te stellen.

Uiteindelijk hield Homans het diplomatisch, ook al om niemand voor het hoofd te stoten bij de regeringsonderhandelingen. Na de rel rond de ‘Belgische vod’ nam ze het woord confederalisme niet één keer in de mond. Wel valt de “Vlaams-Waalse dualiteit” volgens Homans niet meer te ontkennen als je het verschil in stemgedrag bekijkt. Dat verschil is van die aard “dat de vorming van een federale regering – met een meerderheid in beide landsdelen – een bijna onoplosbaar vraagstuk lijkt.”

Een nieuwe staatshervorming is volgens Homans onafwendbaar. “Een verdere aanpassing van onze staatsstructuur is niet alleen wenselijk, maar ook noodzakelijk. Vlamingen en Franstaligen moeten vastleggen waarover zij nog samen willen beslissen en beheren. Al het overige moet worden opgedeeld, zodat ze ieder zijn eigen beleidskeuzes kan maken.” Afgelopen zaterdag zei ze al in deze krant dat Franstaligen het confederalisme niet per se als iets negatiefs moeten zien.

Beeld BELGA

Paars-groene as

Of dat erin zit, valt nog te zien. Haar N-VA is de enige partij die aandringt op een snelle staatshervorming. Enkele uren voor de speech van Homans maakte PS-voorzitter Elio Di Rupo bekend dat de MR mee aan tafel mag voor de Waalse regeringsvorming. Daarmee lijkt in Wallonië een paars-groene as in de maak. Op zich kan dat een goede zaak zijn, want het toont aan dat de PS bereid is in zee te gaan met rechts. Maar het houdt ook een gevaar in. Op federaal niveau keurden PS, MR, Ecolo-Groen, Open Vld, sp.a en CD&V dinsdag de voorlopige begroting goed, tegen N-VA en Vlaams Belang in.

Het wijst erop dat N-VA op federaal niveau mogelijk aan de kant kan worden geschoven door een regenboogcoalitie van de paars-groene partijen en CD&V. Een scenario dat N-VA absoluut wil vermijden. Vandaar de forse klemtoon op het feit dat de nieuwe federale regering aan beide kanten van de taalgrens een meerderheid moet vertegenwoordigen. Zonder N-VA is zo’n meerderheid in Vlaanderen niet haalbaar.

Dat N-VA in een lastige positie zit, is vandaag duidelijk. Normaal streven Vlaamse politici ernaar om tegen 11 juli een nieuwe regering te vormen, meestal voordat de federale regering is gevormd. Maar uitgerekend Bart De Wever (N-VA) besloot om de symbolische deadline te rateren. Begin deze maand legde hij de Vlaamse formatie stil in afwachting van de federale ontwikkelingen. Eerst wil hij weten wat zijn potentiële coalitiepartners CD&V en Open Vld op federaal niveau van plan zijn: schuiven ze N-VA aan de kant of niet?

Sterke benen

Partijgenoot Ben Weyts (N-VA) deed gisteren zijn best om de achterban gerust te stellen. “Vlaanderen is in topvorm. Daarom is de politieke onzekerheid geen ramp”, zei hij in zijn 11 juli-toespraak voor het diplomatieke korps. Vlaanderen moet de tijd nemen om de juiste keuzes te maken. “Net als bij de echte flandriens zal het een strijd bergop worden, en zullen we ons verstand moeten gebruiken. Niemand heeft ooit een wedstrijd gewonnen louter op sterke benen.”

Wie er ook in de volgende regering zit: volgens Liesbeth Homans moet ze in ieder geval een prioriteit maken van integratie. “In wijken, gemeenten en steden kan de aanwezigheid van mensen met een migratieachtergrond de leefbaarheid en de sociale samenhang op de proef stellen. Daarom is een geslaagde integratie in het belang van iedereen”, zei ze. Nederlands leren en de Vlaamse normen en waarden onderschrijven, zijn volgens Homans essentieel om een “hecht, harmonieus en warm” Vlaanderen te creëren.

Minister-president Liesbeth Homans (onderaan tweede van links) met de Vlaamse regering. Beeld Photo News
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234