Donderdag 18/07/2019

Alphen aan den Rijn

Waarom vielen die twee kranen om?

Een medewerker van de Onderzoeksraad voor Veiligheid doet verkennend onderzoek naar de oorzaak van het ongeluk. Beeld © ANP

Voor de renovatie van de Julianabrug in het Nederlandse Alphen aan den Rijn hebben de aannemers 'in overleg met de gemeente' een risicoanalyse gemaakt. Dat zegt directeur Ad Kornet van kraanbedrijf Peinemann. Volgens de aannemers was de analyse in orde. 'We zijn verantwoord bezig geweest.'

"De toedracht moet boven water komen", aldus een zichtbaar aangeslagen Kornet. Hij zei geen idee te hebben hoe het maandag zo mis kon gaan, toen twee hijskranen met het nieuwe brugdek op winkels en woningen vielen in het centrum van Alphen. Daarbij vielen wonderwel geen slachtoffers, maar de ravage is groot. De bewoners van elf woningen mogen voorlopig hun huis niet in.

Ook directeur Jaap Kruijt van hoofdaannemer Mourik kon niet vertellen wat het ongeluk heeft veroorzaakt. "Ik heb geen flauw benul. Mijn mensen weten het ook niet", zei hij. "Maar veiligheid staat bij ons voorop. We werken met zeer gespecialiseerde bedrijven."

De schuldvraag werd even daarvoor in het stadhuis zorgvuldig ontweken door burgemeester Liesbeth Spies. Ze wees erop dat zowel het Openbaar Ministerie als de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) onderzoek doet naar de toedracht van het ongeval. "Ik wil de onderzoekers geen woorden in de mond leggen", aldus Spies.

Kraanexperts uitten gisteren harde kritiek op de uitvoering van de operatie met het brugdek. Volgens Jan Zwagerman, wiens kraanbedrijf eerder dit jaar meedong naar de opdracht, hebben de aannemers "cruciale fouten" gemaakt. "De zwenkkracht van de kranen was te licht en ze waren niet op een degelijke manier vastgezet waardoor ze makkelijk van de pontons gleden."

Volgens Zwagerman is het gebruikelijk bij dit soort klussen dat de aannemers een hijsplan en een risicoanalyse maken, die ze voorleggen aan een externe deskundige. "De opdrachtgever moet deze plannen goedkeuren. Die huurt vaak ook deskundigen in omdat het zo ingewikkeld is."

De gemeente of de aannemer moet ook een opzichter inhuren die toezicht houdt op het veiligheidsplan. Volgens directeur Kornet van Peinemann was dat toezicht maandag aanwezig. "We hebben op de dag zelf nog last-minute risicoanalyses gemaakt."

Burgemeester Spies wilde niets zeggen over de rol van de gemeente bij de voorbereiding op de renovatie van de brug. De Nederlandse omroep NOS bracht gisteren het bericht dat de gemeente wist dat het risico bestond op opvallende kranen. Dat betrof echter een omgevingsrapportage die in 2014 tijdens het aanbestedingsproces werd gemaakt. Spies sprak haar afschuw uit over "insinuaties" over dat de gemeente de risico's voor lief zou hebben genomen. "Dat werp ik verre van mij", aldus Spies.

Persverantwoordelijke Richard Joesoef Djamil kondigde aan dat het OM de veiligheidsplannen gaat bekijken en verklaringen zal afnemen. De drie mannen die waren aangehouden, zijn officieel geen verdachte meer, omdat er geen slachtoffers zijn gevallen. Ze hadden zich maandag zelf gemeld. Het gaat om de twee kraanmachinisten van Peinemann en een medewerker van BSB Staalbouw.

In juli vorig jaar gaf Alphen de opdracht voor een nieuwe brug aan de combinatie Mourik/BSB, die als enige intekende op het project. De aannemers vroegen 5,6 miljoen euro, veel minder dan de 10 miljoen euro die de gemeente ervoor gereserveerd had.

Hoofdpijndossier

Met de nieuwe brug moest een einde komen aan een slepend hoofdpijndossier in Alphen. Eind 2012 voerde de gemeente een noodreparatie uit aan het beweegbare deel van de brug. Daardoor zou de brug nog vijf jaar mee kunnen. Maar een jaar later leidden storingen tot veel verkeersoverlast, waarop de gemeente besloot tot een grondige renovatie.

Fracties in de Alphense gemeenteraad willen van verantwoordelijk wethouder (schepen) Tsaerd Hoekstra weten hoe het zo mis kon gaan. "Eerst moet de aandacht uitgaan naar de slachtoffers, maar daarna willen we weten of en door wie fouten zijn gemaakt", aldus René Driesen van GroenLinks.

Volgens fractievoorzitter Inge Prins van D66 heeft de gemeenteraad de aanbesteding op hoofdlijnen behandeld, maar is niet gesproken over eventuele risico's bij de renovatie. "Je gaat ervan uit dat het goed geregeld is", aldus Prins. Ook zij wil weten wat de gemeente "in de toekomst beter kan doen".

Eerder gisteren ging Spies onder grote belangstelling van bewoners en media kijken bij de getroffen woningen. Ze zei onder de indruk te zijn "van de krachten die zijn vrijgekomen" bij het ongeluk. Ook minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) bracht een bezoek aan de getroffen Hooftstraat.

Gisteravond hield de gemeente een bijeenkomst voor getroffen bewoners en winkeliers. De elf woningen blijven verboden terrein omdat er "nog steeds beweging is rond de pontons", aldus Spies.

De omgevallen hijskranen lagen gisteren nog op dezelfde plek. Bewoners en journalisten moesten net als maandag op afstand blijven. Een woordvoerder van de brandweer zei dat er een opruimplan wordt gemaakt. "Daarna gaan we pas beginnen met opruimen. Er moet onder meer worden gekeken wat de risico's zijn bij het verplaatsen van de kranen en bruggen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden