Vrijdag 22/11/2019

Waarom uw kleding in snel tempo duurder wordt

Speculanten op de grondstoffenmarkten stuwen de prijs van katoen naar ongekende hoogten. De katoenprijs is op drie maanden tijd met ruim 50 procent gestegen. Dat zal vrijwel zeker leiden tot prijsstijgingen in de kledingwinkels.

Door de mislukte oogsten in China en Pakistan zakt het aanbod aan katoen tot het laagste niveau in vijftien jaar. De vraag zit dan weer in de lift door de koopdrift bij de Chinese consumenten. Gevolg: een opeenvolging van prijsstijgingen, gretig aangewakkerd door enkele grote speculanten.

De katoenprijs stapelt sinds de zomer de records op en eindigde vorige week op een koers van 1,198 dollar (0,86 euro) per pond. Dat is een stijging met 50 procent tegenover drie maanden geleden en zelfs het hoogste peil in 140 jaar.

Almaar meer sectorspecialisten vermoeden een fundamentele trendbreuk. Tussen 1995 en nu schommelde de katoenprijs steevast tussen 40 en 80 dollarcent. Maar die langdurige periode van spotgoedkoop katoen lijkt ten einde. Nadat in september de katoenprijs voor het eerst door de kaap van 1 dollar (0,7 euro) per pond ging, is het hek van de dam.

Nu is het niet de eerste keer dat de katoenprijs in een forse opwaartse spiraal zit. Ook rond 1918 en in de jaren zeventig gebeurde dat. En als je rekening houdt met inflatie stond de katoenprijs in die periodes zelfs nog fors hoger dan vandaag. Toch zijn grote kledingketens als C&A, H&M en Zara, die groot werden mede dankzij een lage katoenprijs, er niet gerust op. Want deze keer zou de katoenprijs wel eens omhooggedreven worden door structurele factoren die in de komende jaren niet zomaar voorbij gaan.

Alle ogen zijn gericht op China, ’s werelds grootste katoenproducent. Slecht weer heeft de Chinese oogst van dit jaar verknald. De Chinezen zien zich daardoor gedwongen om dubbel zoveel in te voeren als vorig jaar, want de lokale consumenten kopen almaar meer kleding.

Overstromingen

Niet alleen de Chinese katoenoogst valt dit jaar tegen. Pakistan, de wereldwijde nummer vier, kreunt nog onder de verwoestende overstromingen van afgelopen zomer. Bij de nummers twee en drie, India en de VS, is de oogst behoorlijk, maar onvoldoende om de zware tegenvallers in China en Pakistan te compenseren. De wereldwijde voorraden staan daardoor op het laagste peil in vijftien jaar.

Als de komende jaren zal blijken dat het tekort in China structureel is, zal het verplicht zijn systematisch katoen te kopen in het buitenland. Dat zal het signaal zijn voor grote speculatieve beleggingsfondsen om de katoenprijs verder de hoogte in te jagen.

Het Chinese ministerie van Planning haalde zopas scherp uit naar die ongrijpbare speculanten, die met gigantische bedragen winst proberen te puren uit de koersstijgingen. Overigens niet alleen op de katoenmarkt, maar in de meeste andere grondstoffenmarkten. De verzwakking van de dollar, de handelsmunt voor de meeste grondstoffen, wakkert die speculatiegolf verder aan.

De katoenspeculatie zal ook impact hebben op het prijsetiket van kleding in de winkel, voorspellen de meeste sectorspecialisten. Het is niet zo dat als de katoenprijs met 50 procent stijgt, de kledingprijs in de winkel met evenveel in de lift zal zitten. Maar prijsstijgingen van circa 5 procent volgend jaar lijken wel waarschijnlijk.

Kleding wordt in de winkel doorgaans verkocht aan twee tot drie keer zijn inkoopprijs, wat overigens verklaart waarom forse kortingen mogelijk zijn tijdens de koopjes. De katoenkosten zijn maar een van de vele kosten die in die inkoopprijs verrekend zitten, naast de vele andere productie- en transportkosten. De katoenprijs vormt dus een nog beperktere fractie van de eindprijs voor de consument.

Einde van de lage prijzen

De Britse kledingketen Next zorgde in september voor opschudding door voor volgend jaar prijsstijgingen tussen 5 à 8 procent te voorspellen. Ook Creamoda, de federatie van Belgische kledingfabrikanten, trok al aan de alarmbel en waarschuwde voor duurdere kledij in 2011. De prijsstijgingen zullen in de meeste gevallen beperkt blijven, maar kunnen voor sommige artikelen oplopen tot 10 procent, voorspelt Creamoda.

De gestegen katoenprijs zal wellicht het meest zichtbaar zijn in artikelen met lage winstmarges, zoals ondergoed en T-shirts. Bij kledij met hoge winstmarges, zoals jeans, zal de stijging beperkt of niet te merken zijn. Al zegt zelfs een gereputeerd jeansmerk als Levi Strauss dat de eindprijzen wellicht zullen stijgen, zonder daar percentages op te plakken.

Veel hangt daarbij af van de onderhandelingen tussen kledingfabrikant en winkelketen. Hoe machtiger de winkelketen in die relatie, hoe groter de druk op de kledingfabrikant om de inkoopprijs constant te houden.

Voor de westerse shopper wordt het in 2011 wellicht even wennen. Hij/zij is de voorbije jaren gewoon geraakt aan lage en zelfs dalende kledingprijzen. Dat tijdperk lijkt op zijn laatste benen te lopen. “De kledingprijzen zijn in de voorbije vijf jaar beduidend trager gestegen dan de gemiddelde prijsstijging van goederen en diensten. Deze keer zullen de consumenten niet kunnen ontsnappen aan hogere prijzen in de winkel”, zegt Creamoda.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234