Vrijdag 10/04/2020

Waarom Unia het publiek voor zich moet winnen

Alain Van Hiel is professor sociale psychologie (UGent). Eerder verscheen zijn boek Iedereen racist.

Afgelopen weekend stond Unia - het Interfederaal Gelijkekansencentrum - in het oog van de storm van het politieke debat. Houdt het centrum zich met de verkeerde zaken bezig? Leidt het tot polarisering in plaats van tot pacificatie?

Centrum van polarisering?

Wie de website van Unia bekijkt, kan er niet omheen dat klachtbehandeling een prominente plaats inneemt in hun werking. In 2015 werden er niet minder dan 1.400 dossiers opgemaakt op basis van klachten van personen uit kansengroepen. Het merendeel van deze klachten werd opgelost door bemiddeling. Hierbij maakt het centrum dus een verschil in de goede zin van het woord, brengt het mensen samen die er zelf niet meer uit raakten, herstelt het broze relaties. Hier is het centrum helemaal niet het centrum van polarisering.

Toch kennen weinigen de bemiddelende rol van Unia, en is het centrum veeleer bekend door het beperkt aantal zaken met een gerechtelijk staartje. Ten onrechte eigenlijk. Het jaarverslag spreekt van slechts 14 dossiers die aanhangig werden gemaakt, en 21 dossiers waarbij aan het parket gevraagd werd de klachten verder te onderzoeken. Dit zijn dus heel kleine aantallen in het totale plaatje.

Nochtans trekken deze rechtszaken disproportioneel veel persaandacht. Rechtszaken zijn nu eenmaal meer gesneden brood voor de media dan werken rond bemiddeling. Maar ook in de communicatie van Unia zelf is er veel aandacht voor deze rechtszaken, en die weegt wellicht op de publieke perceptie waardoor vooral het bestraffende imago van Unia centraal staat.

Welke rol: die van de flik? Of die van de wijze?

Spreidstand

Dit brengt mij tot een eerste probleem. Een andere hoofdtaak van het centrum ligt immers in sensibilisering en preventie, een rol die zeker niet minder belangrijk is.

Maar een vraag die je je hierbij kunt stellen, is of de rollen van klachtenbehandeling - inclusief de mediagenieke rechtszaken - en sensibilisering wel te combineren zijn. Het centrum speelt tegelijk de rol van politieagent en die van moreel kompas. Dit is voor deze thematiek een moeilijke spreidstand. Hoe meer gewicht aan die eerste rol kleeft, hoe minder het publiek oog zal hebben voor die tweede rol. Zoals het er nu voorstaat, is volgens mij de publieke aandacht voor die eerste rol veel te groot, waardoor het centrum zijn morele autoriteit verliest.

Unia als morele autoriteit?

De rol van morele autoriteit omvat ook het tweede probleem. Om racisme te bestrijden, moet je de geesten van de burgers kunnen beroeren. De doelgroep van het sensibiliseringsluik van Unia, mensen die (te) weinig graten zien in discriminatie, zijn helaas net diegenen die negatief staan ten opzichte van het centrum. Frontale aanvallen op Unia behoren in bepaalde kringen al langer tot de orde van de dag. Indien mensen alles wat het centrum doet en zegt afdoen als propaganda van een wereldvreemde, politiek correcte elite, dan is de kans op positieve veranderingen uitermate klein. Zo wordt de strijd tegen discriminatie als dweilen met de kraan open.

Het is belangrijk te beseffen dat de missie van Unia enkel kan slagen als iedereen aan boord van het schip is. De verwikkelingen van afgelopen weekend en vorige week laten zien dat net daar nog flink wat werk op de plank ligt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234