Dinsdag 16/08/2022

AchtergrondEconomie

Waarom u hard getroffen wordt door inflatie en uw buurman niet

Onder meer de kost van brandstof wordt meegenomen in de indexkorf, het verschil tussen een bedrijfswagen en een eigen voertuig kan bij stijgende prijzen een grote impact betekenen. Beeld Wouter Van Vooren
Onder meer de kost van brandstof wordt meegenomen in de indexkorf, het verschil tussen een bedrijfswagen en een eigen voertuig kan bij stijgende prijzen een grote impact betekenen.Beeld Wouter Van Vooren

Het leven is in juni weer duurder geworden. Uit de nieuwe inflatiecijfers blijkt dat de inflatie in België nog verder is gestegen tot 9,65 procent, het hoogste niveau sinds oktober 1982. Maar wat betekent dat nu allemaal in het algemeen, maar vooral voor u persoonlijk?

Dimitri Thijskens

Wat is precies het indexcijfer en de inflatie?

Statbel, het Belgisch statistiekbureau, stelt een korf samen van allerlei producten en diensten die een Belgisch gezin aankoopt en waarvan de prijzen worden bijgehouden. Op basis van een gemiddeld gezin wordt er een gewicht aan elk van deze producten toegekend. Zo komt er een zogenaamd indexcijfer uit de computer. Voor België was dat vorige maand 121,01. Dat cijfer op zichzelf zegt helemaal niks. Maar wel de evolutie ervan ten opzichte van exact een jaar geleden (111,05): de zogenaamde inflatie. Vorige maand bedroeg die 8,97 procent. Met andere woorden, het leven in België was in mei 2022 8,97 procent duurder geworden ten opzichte van mei 2021.

Dat was historisch, het was al van augustus 1982 geleden dat er nog zulke niveaus gehaald werden. Er wordt door de Centrale Bank gestreefd naar een inflatie van rond de 2 procent. Een hoge inflatie is slecht voor individuele burgers omdat dit hun koopkracht aantast, maar het is ook schadelijk voor de economie als geheel en kan de economische bedrijvigheid verminderen. Bovendien kan een hoge inflatie leiden tot toenemende ongelijkheid.

Wat betekent dat allemaal voor mij persoonlijk?

Zoals de gemiddelde Belg niet bestaat, bestaat ook het gemiddeld Belgisch huishouden niet. Niemand van ons zal afgelopen maand alle honderden producten gekocht hebben die in het winkelmandje van de index liggen. Daarom kan je ook niet stellen dat het leven voor iedereen 9 procent duurder is geworden. Integendeel, er zijn grote verschillen tussen diverse huishoudens.

Mensen met lage of vaste inkomens worden doorgaans het zwaarst getroffen, want zij kunnen zich er minder goed tegen wapenen. En daarom is het interessant om uw persoonlijke inflatie te kennen. Om die te kunnen bepalen zou u eigenlijk heel gedetailleerd al uw uitgaven een jaar lang moeten bijhouden. De Morgen ontwikkelde een calculator die alvast een idee geeft over uw persoonlijke inflatie. Op basis van vijf eenvoudige vragen ontdekt u daar bij benadering uw persoonlijke percentage. De calculator maakt steeds gebruik van de meest recente inflatiecijfers.

Zijn er dan zulke grote verschillen wat de inflatie betreft?

Zeker en vast. Om het heel concreet te maken, hebben wij twee realistische voorbeelden naast elkaar gezet. Enerzijds een eenoudergezin met een inkomen van 2.000 euro dat in een huurhuis woont dat slecht geïsoleerd is en ook een eigen auto heeft. In dat geval loopt de inflatie op tot 25,5 procent. Nemen we nu een gezin waarbij man een vrouw allebei werken en zij samen 4.000 euro verdienen. Ze beschikken allebei over een bedrijfswagen en hebben een eigen huis, waarbij ze meteen ook zonnepanelen geïnstalleerd hebben. Ze verwarmen elektrisch en verbruiken haast geen fossiele energie. Bij hen zal de inflatie ongeveer 4,6 procent bedragen. Een verschil van meer dan 20 procent dus.

Het zijn wel twee extremen, het grootste deel van de bevolking zal zich daar ergens tussen bevinden. Maar het geeft wel duidelijk de richting aan: kansarme gezinnen worden ook hier veel zwaarder getroffen.

null Beeld rv
Beeld rv

Hoe doet België het eigenlijk ten opzichte van de andere Europese landen?

Ook daar worden er heel veel gegevens over bijgehouden, waardoor we eenvoudig kunnen vergelijken. In de Eurozone bevindt België zich in het koppeloton – in dit geval slecht nieuws dus –, op de zevende plaats tussen Nederland en Luxemburg. De absolute koploper was Estland met 20,1 procent. In Malta en Frankrijk werd de inflatie met 5,8 procent aardig binnen de perken gehouden.

Welke impact hebben de stijgende prijzen op uw portemonnee? Bereken nu uw persoonlijke inflatie

Maar achter zo’n algemeen cijfer gaat een groot pallet aan producten schuil. Als we een vergelijking maken tussen de elf grote categorieën, dan kunnen we een veel beter oordeel vellen over het prijsniveau in België. Daaruit blijkt dat ons land het nog relatief goed doet wat betreft de prijzen van voeding, kleding, restaurantkosten en vervoer. In dat laatste zit bijvoorbeeld de aankoop van een wagen en het benzineverbruik. De ingreep van de overheid om te sleutelen aan de brandstofaccijnzen heeft zijn effect dus niet gemist.

Maar kijken we naar de kosten van huisvesting, met daarbij de huurprijzen en de energie- en waterkosten, dan doet ons land het enorm slecht, met een inflatie van liefst 33,5 procent. Ter vergelijking: in Duitsland, Frankrijk en Luxemburg ligt dat slechts rond de 10 procent. Het moet wel gezegd dat ook Nederland hier met 29,5 procent niet veel beter scoort.

Mensen hebben vaak het gevoel dat de prijzen nog meer gestegen zijn. Hebben zij het dan fout?

Uit onderzoek blijkt dat de mensen de prijsverhogingen altijd hoger inschatten dan de echte inflatie, dit wordt de gevoelsinflatie genoemd. Dat is niet echt verwonderlijk. Enerzijds is dat het geval omdat de persoonlijke inflatie nu eenmaal enorm verschilt van gezin tot gezin, zoals we eerder hebben aangetoond. Bovendien zullen prijsstijgingen ons altijd veel meer opvallen dan prijsdalingen. En tot slot vergelijkt het inflatiecijfer altijd met een jaar eerder, terwijl ons geheugen steeds verder teruggaat.

Bereken hier uw persoonlijke inflatie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234