Maandag 10/05/2021

AnalysePortretrecht games

Waarom stervoetballers na al die jaren opeens klagen over hun digitaal portret in FIFA-games

Zlatan Ibrahimovic heeft zijn zoveelste doelpunt gemaakt voor AC Milan. Beeld AP
Zlatan Ibrahimovic heeft zijn zoveelste doelpunt gemaakt voor AC Milan.Beeld AP

Zlatan Ibrahimovic, 39-jarige rot in het voetbalvak, begrijpt het niet. Waarom mag de maker van de populaire game FIFA 21 zijn naam en gezicht gebruiken?

Professioneel doelpuntenmaker sinds 1999. En ook dit seizoen al goed voor 11 goals in alle competities. Niemand moet Zlatan Ibrahimovic iets over balbeheersing leren. Maar zijn portretrechten beheerst hij op het eerste gezicht niet even elegant.

Ibrahimovic tweette vorige week: “Wie heeft EA Sports de toestemming gegeven om mijn naam en gezicht te gebruiken? FIFPro (een internationale spelersvakbond, FE)? Ik heb geen weet van enig lidmaatschap.” Zlatan heeft naar eigen zeggen FIFA noch FIFPro de toestemming gegeven om geld te verdienen met zijn naam. De tweet werd opgemerkt door een andere stervoetballer, Gareth Bale, die op dit moment bij Tottenham Hotspur in Engeland actief is. Er ontstond zelfs een hashtag: #TimeToInvestigate.

Twee dagen later gaf Ibrahimovic’ manager, Mino Raiola, een exclusief interview aan de Britse krant The Telegraph. Daarin liet hij optekenen dat een driehonderdtal spelers Ibrahimovic steunen. Ze overwegen om juridische stappen te zetten tegen EA Sports, de uitgever achter de game FIFA 21. Volgens Raiola heeft FIFA noch FIFPro het recht om namen en gezichten van spelers te verkopen.

Dat er veel geld te verdienen valt met een naam en een gezicht in FIFA 21 bewees David Beckham. De ex-speler van Manchester United maakte in de editie van 2020 opnieuw zijn opwachting als zogenaamde ‘Iconische Speler’. EA Sports betaalt Beckham 40 miljoen pond (44 miljoen euro) voor die deal.

“Het verschil is dat David Beckham geen deel meer uitmaakt van een team of competitie”, zegt Stijn Jacobs, consultant in sport en entertainment, die onder andere samenwerkt met de Jupiler Pro League en Sony Playstation. “Hij kan zijn portretrecht zelfstandig verkopen.”

Bij voetballers ligt dat anders. In artikel 40 van de CAO Betaalde Voetballer staat dat voetballers hun club, competitie of nationale ploeg het recht geven om hun afbeelding te gebruiken in het kader van een wereldwijde actie. “Met andere woorden: Club Brugge of de Pro League kan een deal sluiten met EA Sports om ofwel de speler van Club Brugge of de spelers van de volledige Belgische competitie op te nemen in de game”, zegt Joris Deene, advocaat bij Everest Advocaten.

Zlatan in de FIFA-game-versie. Beeld rv
Zlatan in de FIFA-game-versie.Beeld rv

In het geval van Zlatan Ibrahimovic liet EA Sports weten dat het een contract heeft met zijn club AC Milan. De rechten op de naam en het gezicht van Gareth Bale zitten dan weer bij EA Sports via een contract met de Premier League.

Minder belastingen

Maar waarom maakt de doorgewinterde voetballer zich nu pas zorgen om zijn portretrecht? Zijn naam en gezicht worden al meer dan tien jaar gebruikt in het computerspel. Bovendien zijn portretrechten al jaren een belangrijke pijler in het inkomen van topvoetballers. “De laatste jaren is gebleken dat topvoetballers hun portretrechten op fiscaal voordelige wijze laten uitkeren”, zegt Mathieu Baert van Everest Advocaten. “Het blijft dan ook een interessant onderdeel van hun bezoldiging.”

We mogen er dus van uitgaan dat Ibrahimovic of Bale perfect op de hoogte zijn van wie er over een portretlicentie beschikt. De tweet van Ibrahimovic beoogt andere doeleinden. Welke? EA Sports lichtte een tipje van de sluier in zijn officiële verklaring. “De situatie die beslecht wordt op sociale media is een poging om FIFA 21 in een dispuut te betrekken tussen derde partijen waar EA Sports weinig mee te maken heeft.”

Die derde partijen zijn de wereldvoetbalbond FIFA, met wie EA Sports een verregaande samenwerking heeft, en voetbalmakelaars zoals Mino Raiola. FIFA werkt namelijk aan een kader dat de macht van makelaars in de voetbalwereld zou kunnen inperken. Zo zullen makelaars maar één partij kunnen vertegenwoordigen in een transfer. Tot op vandaag hebben makelaars regelmatig een dubbele pet op. Ze vertegenwoordigen zowel clubs als spelers in sommige deals. Bovendien zou er een plafond komen op het percentage dat makelaars met transfers kunnen verdienen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234