Maandag 29/11/2021

Waarom olifanten kunnen vliegen

Vijf miljoen klanten, die moet je verdienen. Aeroflot kan ervan meespreken. In 1991, één jaar voor het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, transporteerde de Russsische luchtvaartmaatschappij nog 138 miljoen reizigers. In 1996 was dat aantal dramatisch geslonken tot ... amper 3,5 miljoen. Sindsdien is Aeroflot in een uiterst competitieve markt begonnen aan een gestage remonte, die niet gestuit werd door het 11 september-syndroom. In 2002 vervoerde Aeroflot opnieuw meer dan 5 miljoen reizigers.

Langzaam aan slaagt Aeroflot erin om zijn klantonvriendelijke imago af te schudden. Dat doet het met een enorm gevoel voor zelfspot. In 1997 pakte Aeroflot in een gedurfd tv-spotje uit met over wolken vliegende baby-olifantjes, die bij hun eerste vliegoefeningen hopeloos crashten. Door de opzet van het spotje maakten de geschokte Russen onvermijdelijk de associatie met het Russische spreekwoord "Gelukkig kunnen koeien niet vliegen", dat verwijst naar de ravage die vogels op kleren kunnen aanrichten.

De boodschap achter het beeld was echter duidelijk: als een olifant kan vliegen, dan kan Aeroflot dat ook. Het was gedaan met grappen maken over Aeroflot: de maatschappij deed dat voortaan zelf wel. Ook op andere vlakken werd er vooruitgang geboekt. Enkele schaakgrootmeesters onder de piloten wisten hun directie ervan te overtuigen om een grandioos open schaaktoernooi te sponsoren (vele duizenden trouwe reizigers van Aeroflot zijn inderdaad schakers!) en vorig jaar werd het eerste Aeroflot-toernooi opgezet. De tweede editie eindigde vorige woensdag in hartje Moskou. Het is nu al zeker het sterkste open toernooi van 2003.

Eén van de initiatiefnemers is Alexander Bach, de vroegere voorzitter van de Russische Schaakfederatie. Bach zette een privé-onderneming op en onderhandelde goedkope vluchten en hotelkamers voor deelnemers en journalisten. De bijna 500 schakers uit 46 landen werden ondergebracht in mega-hotel Rossija, met zijn 3000 kamers een van de grootste hotels ter wereld. De speelzaal bevond zich in de 'gouden zaal' van het hotel. Ondanks de diversiteit onder de deelnemers bleef de buitenlandse deelname beperkt. Het prijzengeld van 1,5 miljoen dollar mocht dan royaal zijn, de concurrentie met tientallen schier onbekende maar ijzersterke Russische grootmeesters zou moordend zijn, en een open toernooi is natuurlijk altijd een beetje een loterij.

In de A-groep met 201 deelnemers (waaronder 141 grootmeesters en 32 top-honderd spelers) wisten de favorieten zich inderdaad nauwelijks door te zetten. Na negen ronden hadden vier deelnemers zich naar de eerste plaats gepiloteerd: de Moldaviër Victor Bologan, de Wit-Russen Alexander Alexandrov en Alexander Fjodorov, en drievoudig Russisch kampioen Peter Sjvidler, de enige favoriet die met een spectaculaire eindspurt zijn status nog in extremis wist waar te maken.

De 32-jarige Bologan had de beste scheidingspunten en verdiende zo een deelnamebewijs voor het supertoernooi van Dortmund in juni. Bologan staat op de wereldranglijst op de 57ste plaats, maar zou hoger staan als hij niet zoveel ups en downs kende. Op zijn palmares prijken overwinningen in het prestigieuze open van New York 1997, de Najdorf Memorial in Buenos Aires in 2000 en het toernooi van Pamplona in 2001.

In de einduitslag zijn ook drie Belgen te vinden. Geen van hen was echter tevreden over zijn optreden. De sinds ruim 10 jaar in Eupen woonachtige grootmeester Vladimir Tsjoetsjelov behaalde 5/9 in de A-groep. Vlaams kampioen Geert Van der Stricht deed het in de B-groep tot de zesde ronde erg goed, en eindigde eveneens met 5/9. Fabrice Wantiez scoorde 4,5/7 in de C-groep.

De eindstand: 1. Bologan, Alexandrov, Fjodorov, Sjvidler 7/9; 5.

Najer, Galkin, Roebljevsky, Sakajev, Drejev, Smirnov 6,5; 11-28 o.a. Soetovsky, Kajdanov (de winnaar van vorig jaar), Morozevitsj 6; 29-55 o.a. Van Wely, Lautier 5,5; 56-82 o.a. Grisjoek (de rating-favoriet!), Tsjoetsjelov 5. Wit: Bologan

Zwart: Granda Zinuga

De zwartspeler is een Peruaans grootmeester die ondanks zijn beperkte openingskennis al jaren een vast lid van de tophonderd van de wereld is. Zuniga is een natuurspeler in de ware zin des woords, want in het dagelijks leven is hij landbouwer. 1. e4 c5 2. Pf3 Pc6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 e6 5. Pc3 Dc7 6. Le2 a6 7. 0-0 Pf6 8. Le3 Lb4 9. Pa4 Ld6?! (Le7) 10. g3 Pxe4 11. Lf3 Pf6 12. Pb6! (Een nieuwe zet, die de variant onspeelbaar maakt voor zwart.) Tb8 (Als zwart het paard slaat krijgt hij een verwoestende aanval over zich heen, bijvoorbeeld Dxb6 13. Pxe6 Db5 14. Pxg7+ Ke7 15. a4! Da5 16. Te1 Le5 17. Pf5+ Kd8 18. Lxc6 bxc6 19. Ld4 Te8 20. b4! Dc7 21. Ph6 en wit wint.) 13. Pxc6! bxc6 14. Pc4 Le7 15. Lf4 Da7 16. Pd6+! (Bologan is niet uit op meer materiaalwinst, maar pint de zwarte koning in het centrum vast.) Kf8 17. c4 Pe8 18. Pxe8 Kxe8 19. Lxb8 Dxb8 20. Tb1 c5 21. a3 a5 22. Da4 Dc7 23. Tfd1 f5 24. Td3 Kf7 25. Db5 Lf6 26. Tbd1 Td8 27. Td6! Ld4 28. T1xd4! cxd4 29. c5! e5 30. Dc4+ Ke7 31. Dd5 Te8 32. Dxe5+ en zwart geeft op.

Wit: Kc1, Dd3, Td1, Th1, Pd2, Pf3, pib2, c2, d4, f4, g4, h5.

Zwart: Kg8, De3, Ta8, Pb8, Pd7, pia7, c6, d5, f6, g7, h7.

1. The1! Dxd3 2. Txe8+ Kf7 3. Tde!! (Dreigt T1e7 mat.) De4 (Pe5 4. cxd3 met stukwinst.) 4. Pxe4 Kxe8 5. Pxf6+ Kf7 (of Kf8 6. Te8+! Kf7 7. Pg5+! Kxf6 8. Te6 mat, en ook Kd8 6. Te8+ Kc7 7. Pxd7 Kxd7 8. Tg8 is uitzichtloos.) 6. Pg5+! en zwart geeft op wegens Kxf6 7. Te6 mat.

Karjakin - Kostenjoek (2003)

Wit: Kg1, Tc1, Lb3, pia5, b4, f3, g2, h2.

Zwart: Kg8, Df7, Ta6, Ld5, pid6, e5, f5, g7, h7.

De dertienjarige Sergeï Karjakin, de jongste grootmeester aller tijden, versloeg begin deze maand schaakbabe en vice-wereldkampioene Alexandra Kostenjoek met overtuigende 4-2-cijfers. De oefentweekamp over zes partijen vond plaats in het Zwitserse Brissago, aan de rand van het Lago Maggiore. Wit aan zet speelt en wint. De eerste zetten liggen voor de hand.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234