Vrijdag 21/02/2020

Waarom niemand de baas van Belfius wil worden

De socialistische vakbond BBTK en het liberale ACLVB stappen volgende week naar de rechtbank om het besparingsplan bij Belfius ongedaan te maken. Een sociaal bloedbad, een juridisch steekspel, financiële zorgen en een politiek wespennest. De zwaargewichten haken een na een af om er de grote baas te worden.

Wie de handschoen ook oppakt om de staatsbank Belfius te leiden. Een ding staat vast, hij of zij zal om te beginnen alvast een lastige klant hebben aan de vakbonden. Miranda Ulens, van de vakbond BBTK toont weinig medeleven, en legt samen met ACLVB momenteel de laatste hand aan een juridisch dossier. "Het casinobeleid van de directie heeft de bank gebracht tot waar hij nu staat. Het personeel is wel het slachtoffer van de megalomanie van de voorbije jaren. Ik denk dat de mensen het recht hebben om te weten in welk verhaal we meespelen. Jos Clijsters zou opschuiven van CEO naar voorzitter, lees ik. Welnu, dan zal hij toch eerst even een toekomstplan op tafel mogen leggen. We weten nog altijd niet welke visie deze directie heeft. Of heeft mijnheer Clijsters plots het licht gezien?"

Eén ding staat buiten kijf voor Ulens. Het toekomstplan zal op een andere leest moeten geschoeid worden van wat zijn besparingsplan voorschrijft.

Gespreid over vier jaar wil de bank zowat duizend jobs afbouwen. Er wordt voorts aan de groepsverzekering gesleuteld en bepaalde loonschijven worden ingekrompen, met zo'n 5 procent. Verder moeten de exploitatiekosten naar beneden, via de verkoop van gebouwen en kunstwerken, en het stopzetten van sponsoring. Dat alles moet leiden tot een besparing van 244 miljoen euro. Clijsters hamert erop dat Belfius tegen 2016 nood heeft aan 2 miljard euro bijkomende eigen middelen om te voldoen aan de Basel III-regelgeving, de opgelegde Europese normen voor banken. Vandaar dus de buiksriem.

Geen toekomst

De christelijke vakbonden LBC en CNE tekenden voor akkoord, maar de andere bonden niet. "Wij vechten de CAO juridisch aan", zegt Ulens. "Volgende week stappen we naar de rechtbank." Ulens meent dat de handtekening van één vakbond onvoldoende is om "eenzijdig" dergelijke arbeidsvoorwaarden te wijzigen. In tweede instantie hoopt ze daarmee uiteraard ook de besparingen zelf ongedaan te maken.

Stefaan Decock, van LBC, die de gecontesteerde CAO ondertekende zegt dat er weinig keuze is. "Als Belfius niet voldoet aan de opgelegde kapitaalvereisten dan is er helemaal geen toekomst meer. Dat vraagt inspanningen, en iedereen zal daar aan moeten meewerken. Je kan niet verwachten dat de overheid, en dus de maatschappij, wéér haar duit in het zakje doet. Daarom moet de bank terug naar de kern: spaargeld ophalen en kredieten verschaffen. Zonder ingewikkelde constructies. En dat weegt op de inkomsten, want de marges zijn daarbij uiterst klein. En dan kan je nog zoveel afkomen met praatjes over Europa, de toezichthouders, de bonussen en wat nog meer. Dat is het verleden, wij willen een toekomst."

Maar die toekomst wordt dus wel gehypothekeerd door het verleden. Philippe Maystadt, Guy Quaden, Michel Tilmant, het zijn maar enkele van de namen die inmiddels feestelijk bedankten voor de rol van CEO bij Belfius. Terwijl voor andere topfuncties de grote heren en dames over elkaar rollen om benoemd of herbenoemd te worden, lijkt iedereen de kelk Belfius aan zich voorbij te laten passeren. Die kelk heeft dan ook veel weg van een gifbeker, zegt een bron uit de consultancywereld.

"Er valt weinig eer te halen. Kijk naar de schade die Jean-Luc Dehaene bij Dexia heeft opgelopen. Het ene moment ben je nog een staatsman, het volgende een schlemiel."

"Belfius blijft politiek ook gevoelige materie", erkent Stefaan Decock. "Elk probleem wordt uitvergroot en de oppositiepartijen liggen op de loer", aldus een managementconsultant. Potentieel politiek vuurwerk blijft het dossier rond de 600.000 Arco-coöperanten die klant zijn van Belfius. Getuige het vertrek van Steven Vanackere (CD&V) als minister van Financiën destijds. "Wie als CEO in een dergelijk politiek dossier verstrikt geraakt, kan zelf stikken."

Nog lijken in de kast?

En dan is er ook nog het gevaar van een of ander lijk in de kast. "Met de ingewikkelde producten van het verleden weet je nooit zeker wat er nog komt. Wie zegt dat er morgen niet weer een of ander offshoreconstructie opduikt. De onfrisse praktijken met de herverzekeringscontracten via het belastingparadijs Barbados, of de constructies met Eurco Re in Dublin en Eurcolux in Luxemburg doken ook haast stoemelings op. Een krimpscenario en smeulend sociaal conflict met een hijgerige politieke meute in de nek, je zou voor minder bedanken."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234