Maandag 21/10/2019

Tournée Minérale

Waarom mensen meedoen aan moderne vastenacties als Tournée Minérale

Beeld Eleni Debo

Met zo'n 88.000 zijn ze: de Vlamingen die morgen onder het motto Tournée Minérale aan hun maand zonder alcohol beginnen. "Om op de overvloed van onze moderne wereld weer wat meer grip te krijgen, leggen mensen zichzelf van tijd tot tijd blijkbaar graag wat discipline op."

Eén maand zonder alcohol, 40 dagen zonder vis of vlees of 21 dagen zonder zuivel: onder het vaandel van 'collectieve actie voor de goede zaak' zijn veel Vlamingen blijkbaar bereid om hun overdadige levensstijl tijdelijk in te ruilen voor een meer puriteinse variant. Liefst 88.000 enthousiastelingen gaan vanaf morgen de uitdaging van Tournée Minérale aan. Een pak meer dan de 15.000 waar de organisatie initieel op mikte.

Wat zoveel mensen ertoe drijft deel te nemen? Allereerst natuurlijk de wil om gezonder te gaan leven. Steeds meer zijn we ons bewust van de noodzaak daarvan en zijn we ook bereid daar opofferingen voor te doen. Of dat nu betekent dat we onze wekelijkse cocktail aan de kant moeten zetten, minder vet vlees mogen eten of moeten trainen voor een marathon.

Toch is gezondheid lang niet de enige drijfveer. Ook het verlangen om weer echt deel uit te maken van een groep zou mensen motiveren om zich in te schrijven voor een actie als Tournée Minérale. Onze samenleving is vandaag namelijk zo individueel geworden dat veel mensen de geborgenheid van 'bij een groep te horen' niet meer kennen. Door deel te nemen aan een collectieve vastenactie kunnen ze dat 'verloren' gevoel wel weer even ervaren.

Nieuwe grenzen

Bovendien zorgt ook de sociale controle van het groepsgebeuren bij veel mensen voor wat extra motivatie. "Wanneer mensen lastige opdrachten samen kunnen uitvoeren, is de kans dat ze volhouden veel groter. Denk aan studenten die zich in de blok samen afzonderen in de bib", zegt Wim Verbeke, hoogleraar aan de Universiteit Gent.

Een principe waar de vastenacties handig op inspelen. "Door deelnemers zich op sociale media letterlijk met elkaar te laten verbinden en het gebeuren via marketing te hypen, laat de organisatie zo'n actie uitgroeien tot iets waar mensen absoluut deel van willen uitmaken."

Socioloog aan de VUB Ignace Glorieux ziet nog een reden voor de groeiende populariteit van de 'vastenacties': de behoefte aan 'nieuwe grenzen' in een wereld van overdaad en weelde. "Er is voor ons vandaag materieel zo veel voorhanden dat we er bijna in verdrinken. Om de overvloed van die 'alles kan en alles mag'-mentaliteit wat bevattelijker te maken, leggen we onszelf dan maar strakke regels op. Regels die ons enerzijds uiteraard voor een stukje blootstellen aan last en ontbering, maar waar we in ruil ook een enorm gevoel van zuivering voor terugkrijgen: een gevoel van succes en voldoening dat ons overvalt wanneer we ons doel behalen."

Of mensen hun goed gedrag en zeden na de eindmeet van die succeservaring dan ook nog wel volhouden? "Vermoedelijk wel, maar in minder strikte mate", zo klinkt het oordeel van Verbeke. "Mensen zullen voelen wat één maand zonder alcohol met hun lichaam kan doen - een beter concentratievermogen, een fitter gevoel of zelfs een betere nachtrust - en zullen die positieve effecten ook willen behouden."

Bovendien dwingt een maand zonder hun gebruikelijke cocktail of biefstuk mensen ook om op zoek te gaan naar alternatieven, waardoor ze vervangers leren kennen die ze misschien wel beter vinden.

Marc Hooghe, socioloog en professor aan de KU Leuven, durft de positieve impact van 'vastenacties' echter te betwijfelen. "De hang naar een gezonder leven is fundamenteel. Iets wat al veel langer bezig is en onomkeerbaar doorwerkt. Acties als Tournée Minérale en Dagen Zonder Vlees zijn daar eerder een manifestatie van dan dat ze bijdragen aan die trend. Volgens mij zorgen dergelijke acties vaak zelfs voor het tegendeel: juist omdat men zich er tijdelijk toe verbonden heeft het zonder alcohol of vlees te doen, zal men geneigd zijn het er daarvoor of daarna nog eens goed van te nemen."

Wat is Tournée Minérale?

Tournée Minérale is een initiatief van Stichting tegen Kanker en De Druglijn dat zoveel mogelijk mensen ertoe wil aanzetten om in de maand februari geen alcohol te drinken. Via die actie hopen de organisatoren de Vlaming meer bewust te maken van de schadelijke gevolgen die alcohol kan hebben op de fysieke en mentale gezondheid én ook op het gedrag en de veiligheid van mensen.

"Een glas wijn bij het eten, een pint na het sporten: voor velen is alcohol deel gaan uitmaken van de dagelijkse routine. Toch blijft het gebruik ervan niet zonder gevaar", zo schrijft de organisatie op haar website. Wie meer info wil over de actie - of wie zichzelf op de valreep nog wil inschrijven - kan terecht op www.tourneeminerale.be.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234