Vrijdag 07/05/2021

Opinie

Waarom lukt het toch niet om de uitstoot van dieselwagens te verminderen?

Henri van Soest Beeld rv
Henri van SoestBeeld rv

Henri van Soest is verbonden aan de Universiteit van Oslo, als researcher Electricity Law.

Greenpeace lanceerde een oproep om tegen 2020 alle dieselwagens uit de binnensteden te weren. De Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu, een samenwerkingsakkoord tussen de federale en regionale overheden, trad dit pleidooi bij.

De aanleiding voor de oproep is een spraakmakend vonnis dat afgelopen week door een rechter in Stuttgart werd geveld. De moederstad van Porsche en Mercedes-Benz is een van de meest vervuilde steden van Duitsland, onder andere door de uitstoot van dieselauto’s. De uitstootnormen voor stikstofoxiden (NOx) worden steevast overschreden. De rechter wees de overheid streng terecht, en stelde dat een totaalverbod op dieselwagens een proportionele maatregel is om de luchtvervuiling in de binnenstad in te dijken en zo de gezondheid van de burgers te waarborgen.

Het is een gekend probleem dat uitstootnormen vaak dode letter blijven, maar België is een uitschieter in negatieve zin. Vooral de steden en havens blijken problematisch. Brussel is al sinds 2010 in overtreding van de Europese uitstootnorm. Antwerpen kreeg uitstel tot 2015, maar ook toen werd de norm niet gehaald. In 2015 vroeg België nogmaals een uitzondering, maar ook die leverde geen verbetering op.

Marketingtruc

Jarenlang werd de dieselauto als een milieuvriendelijk alternatief voor de benzineauto gezien. Dat was vooral een goede marketingtruc van de autobouwers, zo bleek uit verder wetenschappelijk onderzoek. Hoewel de dieselauto misschien minder CO2-uitstoot dan een benzineauto (en zelfs die bewering is al twijfelachtig), komt er bij het gebruik van dieselmotoren een waslijst aan andere, even vervuilende gassen en roetdeeltjes vrij. Sinds ‘Dieselgate’ weten we dat de werkelijke uitstoot van dieselwagens nog vele malen hoger ligt dan de autobouwers lieten uitschijnen. Terecht voelen veel mensen zich nu bekocht.

En zelfs na Dieselgate hebben de autobouwers hun lesje nog niet geleerd. Ten eerste kwamen recent feiten aan het licht die zouden wijzen op kartelvorming bij Duitse autobouwers. Al sinds de jaren 90 zouden de vijf grote Duitse autobouwers onderling manieren hebben afgesproken om de uitstoottests te omzeilen. Daarnaast verplichtte de Duitse overheid vorige week Porsche ertoe om 22.000 Porsche Cayennes met dieselmotor terug te roepen, omdat er opnieuw sjoemelsoftware zou zijn gebruikt om de uitstoottests te vervalsen.

Grenzen van innovatie

Waarom lukt het toch niet om de uitstoot van dieselwagens te verminderen? Nieuwe dieselwagens die voldoen aan de Euro 6-standaard stoten dan wel minder dieselroet uit, maar de uitstoot van NOx blijft te hoog. Nochtans is er aan investeringen geen gebrek. Vorig jaar kondigde Daimler, de moedermaatschappij van Mercedes, nog een investering van 3 miljard euro aan voor de verdere ontwikkeling van dieselmotoren. Het wordt duidelijk dat dieseltechnologie op de grenzen van de innovatie stuit. Dieseltechnologie heeft een structureel probleem: alle investeringen en jaren onderzoek ten spijt, blijkt het gewoon niet mogelijk om een groene dieselmotor te ontwikkelen.

Ondanks alles blijft de positie van de autolobby sterk. Zo maakte EU-Commissaris Elzbieta Bienkowska in een brief aan de nationale Ministeries van Transport de vergezochte opmerking dat een lokaal verbod op dieselwagens tot een volledige instorting van de markt zou kunnen leiden, waardoor autobouwers minder fondsen hebben om te investeren in de ontwikkeling van lage emissievoertuigen. Ook regulering vanuit de overheid gaat ons niet redden: de recent aangekondigde stops op de verkoop van diesel en benzinewagens in 2040 in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk zijn in realiteit vooral symbolische maatregelen. Hier is dus een mooie rol voor de consument weggelegd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234