Woensdag 27/10/2021

Islamitische Staat

Waarom IS terrein wint op de Filipijnen

Een Filipijns militair op patrouille bij een voormalig Maute-bolwerk in Marawi. Beeld EPA
Een Filipijns militair op patrouille bij een voormalig Maute-bolwerk in Marawi.Beeld EPA

Nu Islamitische Staat steeds meer terrein verliest in Syrië en Irak, slaat de organisatie haar vleugels uit. Eén van de gebieden waar kansen liggen, is Zuidoost-Azië, en het zwaartepunt ligt op de Filipijnen. Strijders van IS hebben daar een stad ingenomen en vechten nu al een week tegen het leger. Wat is er aan de hand?

1. Wat gebeurt er precies op de Filipijnen?

Vorige week bestormde het leger een huis in het stadje Marawi, waar een belangrijke islamitische leider, Isnilon Hapilon, zou worden verpleegd voor zijn verwondingen. Hij was echter niet alleen: plotseling doken er zo'n honderd zwaar bewapende strijders op die zich over het stadje verspreidden en een groot deel van Marawi bezetten.

Het leger probeert de stad met alle middelen weer onder controle te krijgen maar de extremisten verzetten zich hevig. Er zijn burgers geëxecuteerd (zij kregen, met de handen op de rug gebonden, een kogel door het hoofd en op hun lichamen werd een briefje met de tekst 'verrader' achtergelaten) en katholieken zouden als menselijk schild worden gebruikt. Tienduizenden mensen zijn op de vlucht geslagen. Volgens het leger is 70 procent van Marawi weer in handen van de autoriteiten.

2. Is dit een nieuw conflict?

Marawi, een stad met zo'n 200.000 inwoners, ligt op Mindanao, het grootste zuidelijke eiland van de Filipijnen. Het merendeel van de 20 miljoen mensen die hier wonen, is moslim en islamitische separatisten vechten hier al decennia voor een eigen staat. Vredesverdragen hebben grotendeels een einde gemaakt aan de strijd, maar radicale splintergroeperingen vechten door.

Filipijnse mariniers in Marawi.  Beeld AFP
Filipijnse mariniers in Marawi.Beeld AFP

3. Wie zijn die strijders?

Hapilon is de vermeende leider van IS op de Filipijnen en een kopstuk van de beruchte Abu Sayyaf groep. Deze organisatie heeft sinds de jaren negentig honderden mensen ontvoerd voor losgeld, onder wie de Nederlander Ewald Horn die al vijf jaar gevangen wordt gehouden.

Abu Sayyaf was voorheen gelieerd aan Al Qaida, maar heeft nu trouw gezworen aan Islamitische Staat. Daarnaast geeft Hapilon leiding aan de Maute-groep, waar vermoedelijk zo'n tien kleinere organisaties bij zijn aangesloten. Ook deze groepering heeft trouw gezworen aan IS en wordt verantwoordelijk gehouden voor een reeks recente aanslagen.

De strijders komen veelal van Mindanao zelf, en dat verklaart waarom ze zo moeilijk te onderdrukken zijn: ze kennen het gebied, hebben hier familie en kunnen er onderduiken.

4. Sinds wanneer vechten er buitenlandse extremisten mee?

Experts waarschuwen al langer dat extremisten uit de regio die in Syrië en Irak vechten, naar Azië kunnen afreizen nu het kalifaat in het Midden-Oosten zo zwaar onder vuur ligt. De strijd voor een islamitische staat in het zuiden van de Filipijnen zou een mooi alternatief voor hen kunnen zijn, stond vorig jaar in een rapport van het Institute for Policy Analysis of Conflict in Jakarta.

Door het Filipijnse leger in beslag genomen vuurwapens en vlaggen van IS in Marawi. Beeld AP
Door het Filipijnse leger in beslag genomen vuurwapens en vlaggen van IS in Marawi.Beeld AP

Indonesische en Maleisische jihadisten wisten de weg naar de Filipijnen in het verleden al te vinden, maar volgens verschillende bronnen zouden zich nu ook Tsjetsjenen, Saoediërs en Pakistanen hebben aangesloten. Over hun aantallen is weinig te zeggen.

Gevreesd wordt dat de ideologie van IS vaste grond onder de voeten krijgt in de regio. Volgens generaal Eduardo Año, leider van het Filipijnse leger, vechten de militanten zo hard omdat ze van plan waren tijdens de Ramadan (die afgelopen zaterdag begonnen is) meerdere aanslagen te plegen. "Ze wilden de wereld laten zien dat IS hier zo sterk aanwezig is, dat het soort geweld dat we kennen uit Syrië en Irak ook op de Filipijnen kan worden ingezet."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234