Maandag 21/10/2019

Amazon

Waarom is Amazon weggejaagd uit New York?

Amazons campus in Seattle. In New York hebben buurtbewoners een stokje gestoken voor de bouw van een nieuwe vestiging. Beeld Bruce Damonte/Amazon

Na felle protesten tegen de voorgenomen vestiging van een hoofdkantoor van Amazon, houdt de online-gigant de eer aan zichzelf. Waarom kwamen New Yorkers in het geweer?

Na aanzwellende protesten uit de buurt schrapt onlinewinkel Amazon de bouw van een nieuw hoofdkantoor in New York, ondanks een convenant met de burgemeester en de gouverneur. De strijd symboliseert de nieuwe spanningen tussen grootkapitaal en gevestigde politiek enerzijds, en lokaal activisme anderzijds.

Amazon zegt “teleurgesteld” te zijn over zijn eigen beslissing, maar dat “enkele plaatselijke politici duidelijk hebben gemaakt dat ze tegen onze aanwezigheid zijn en niet het soort relatie wil bouwen dat noodzakelijk is om door te gaan met het project”.

New York en Arlington, een voorstad van Washington, wonnen in november de race om een nieuwe campus voor Amazon, sinds januari het grootste bedrijf ter wereld. In de stedelijke schoonheidswedstrijd hadden tientallen Amerikaanse burgemeesters en gouverneurs met belastingvoordeeltjes en andere toezeggingen meegedongen, begerig naar duizenden hoogwaardige banen en een miljardeninjectie voor de lokale economie.

New York beloofde 3 miljard dollar belastingkorting, en zou daar 25.000 banen voor terugkrijgen. De nieuwe campus van Amazon zou komen in Long Island City, een wijk in het stadsdeel Queens tegenover Manhattan, waar de afgelopen jaren veel nieuwe torenflats zijn gebouwd maar waar nog een bruikbare rafelrand resteerde.

Vraagtekens

De voorwaarden van de deal, gesloten door Democratische aartsrivalen burgemeester Bill DeBlasio en gouverneur Andrew Cuomo, waren aanvankelijk geheim. Bovendien werd de gemeenteraad gepasseerd en presenteerden zij de deal als een voldongen feit.

De belastingkorting, maar ook de dreigende stijging van de huurprijzen in de beoogde buurt (met de stad van Amazons eerste hoofdkwartier, Seattle, als schrikbeeld) leidden direct tot protest. Ook werden vraagtekens gezet bij Amazons anti-vakbondsbeleid en samenwerking met de Amerikaanse immigratiedienst.

Bovendien speelde de weerzin mee van progressieve activisten tegen het hele concept Amazon, dat tot faillissementen in de detailhandel leidt en geld, macht en banen heeft geconcentreerd op een beperkt aantal plekken onder meer bij de rijkste man ter wereld, Amazon-oprichter Jeff Bezos.

Sommige vakbonden waren vóór de komst van Amazon en peilingen in de stad wezen op een lichte voorkeur voor vestiging (al verdampte die voorkeur naarmate de opiniepeilers meer informatie gaven). Maar de opponenten waren feller. Zeker toen vorige week Michael Gianaris, een politicus uit Queens, werd benoemd tot voorzitter van de Public Authorities Control Board en dus een vetorecht kreeg. Deze Gianaris staat lijnrecht tegenover zijn partijgenoten Cuomo en DeBlasio.

Hoewel Gianaris en anderen bereid waren tot compromissen, nam Amazon een harde positie in. Gevraagd of het bedrijf zich neutraal zou opstellen als werknemers lid zouden willen worden van een bond, zei een vertegenwoordiger van het bedrijf op een hoorzitting vorige week simpelweg nee.

Een andere luidruchtige opponent van Amazon was Alexandria Ocasio-Cortez, het jonge progressieve congreslid uit Queens dat de afgelopen maanden is uitgegroeid tot een van de invloedrijkste spelers in de Democratische partij. “Alles is mogelijk”, twitterde zij donderdag triomfantelijk. “Vandaag was de dag dat een groep toegewijde, alledaagse New Yorkers en hun buren de hebzucht van Amazon hebben verslagen, de uitbuiting van zijn werknemers, en de macht van de rijkste man ter wereld.”

“Gemiste kans”

Burgemeester DeBlasio toonde zich donderdag flexibel: hij koos de kant van zijn inwoners. “We hebben Amazon de kans gegeven een goede buur te zijn en zaken te doen in de geweldigste stad op aarde. Maar in plaats van samen te werken met de gemeenschap, hebben ze die gelegenheid laten lopen.”

Hector Figueroa, voorzitter van een vakbond voor de dienstensector en voorstander van de nieuwe vestiging, sprak van een gemiste kans. “Het verlies van 25.000 directe banen en veel meer indirecte, alsmede de miljarden omzet die het project zou opleveren, is hoogst ongelukkig.”

Amazon zegt niet op zoek te gaan naar een alternatief, maar zich te concentreren op de nieuwbouw in Arlington en een nieuw logistiek centrum in Nashville, Tennessee. Het bedrijf heeft nog zeventien kleinere kantoorlocaties en innovatiecentra in de VS, waar het zegt te willen doorgroeien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234