Maandag 16/12/2019

Luchtdoelraketten

Waarom Iran nu uitpakt met omstreden S-300-raketten

Beeld AP

Iran heeft zondag trots delen getoond van het omstreden Russische luchtdoelsysteem S-300 dat onlangs door Moskou is geleverd. Tijdens een militaire parade in Teheran reden trucks met daarin de raketten langs het podium waar president Hassan Rouhani en andere hoge leiders zaten.

Rusland leverde het defensiesysteem, een van de meest geavanceerde in de wereld, afgelopen week. Met name Israël, dat jarenlang dreigde de Iraanse atoominstallaties te bombarderen, zag de S-300 als een flinke bedreiging. Met het systeem kunnen vliegtuigen en raketten tot op 150 kilometer van de verrijkingsinstallaties bij Natanz en Qom uit de lucht worden geschoten.

Het luchtdoelsysteem kan tientallen doelen volgen en meerdere vliegtuigen tegelijk bestoken. "De kracht van onze strijdkrachten is niet gericht tegen onze buurlanden", zei Rouhani. "Het is bedoeld om het islamitische Iran te beschermen en het dient als afschrikking."

Behalve Israël, voelden ook de Golfstaten zich bedreigd door de S-300, waaronder Saoedi-Arabië. Iran kocht het systeem vooral om een preventieve aanval van Israël te voorkomen. De Israëlische luchtmacht vernietigde in 1981 met een gewaagde luchtaanval de Iraakse kerncentrale bij Osirak.

Rusland annuleerde de Iraanse bestelling echter in 2010, onder andere na flinke druk van het Westen. Ook Israël deed een beroep op Moskou om de raketten niet te leveren. Met de deal zou zo'n 800 miljoen dollar zijn gemoeid. Vorig jaar, een paar maanden voor het internationale akkoord over beteugeling van het Iraanse atoomprogramma, stemde president Poetin echter weer in met de levering.

Syrië

Hij tekende precies toen een decreet dat aan het exportverbod van het geavanceerde wapensysteem aan Iran per direct een einde maakte. In november meldden de Russische media dat Teheran een definitieve overeenkomst had gesloten met Moskou voor de leverantie van de luchtdoelraketten.

Israël probeerde de afgelopen jaren ook te voorkomen dat Syrië de S-300 in handen kreeg. Premier Netanyahu probeerde in 2013 tijdens een bezoek aan Moskou de levering te voorkomen. Rusland, de belangrijkste wapenleverancier van Syrië, sloot het wapencontract voor levering van het S-300-systeem af nog voor de Syrische burgeroorlog.

Netanyahu's poging mislukte echter. Moskou zou toen furieus zijn geweest over de drie geheimzinninge bombardementen die de Israëlische luchtmacht dat jaar in Syrië had uitgevoerd. Met deze luchtaanvallen wilde Jeruzalem voorkomen dat geavanceerde wapens uit Syrië en Iran in handen zouden vallen van Hezbollah.

Deze bombardementen zouden veel moeilijker zijn geworden zodra de S-300 operationeel was. Netanyahu gaf afgelopen week voor het eerst toe dat Israël deze bombardementen had uitgevoerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234