Donderdag 08/12/2022

Analyse

Waarom Hollande president blijft

De nieuwe premier, Manuel Valls, en de Franse president Hollande. In Frankrijk zijn de premier en zijn regering een schild waarachter de president kan schuilen. Beeld BELGA
De nieuwe premier, Manuel Valls, en de Franse president Hollande. In Frankrijk zijn de premier en zijn regering een schild waarachter de president kan schuilen.Beeld BELGA

Het is premier Jean-Marc Ayrault die opstapt, niet François Hollande. Dat is de traditie: in Frankrijk zijn de premier en de regering het schild waarachter de president kan schuilen.

Remy Amkreutz en Lode Delputte

1. Waarom treedt de regering af?

Bij de lokale verkiezingen heeft de Parti Socialiste (PS) een historische nederlaag geleden. De socialisten behaalden maar 40 procent van de stemmen, terwijl de rechtse UMP bijna 46 procent kon vergaren. In tientallen steden moet de PS de macht afstaan. Jean-François Copé, voorzitter van het UMP, reageerde zondagavond triomfantelijk: "Een blauwe golf" had Frankrijk overspoeld. Die golf was vooral tot stand gekomen door proteststemmen, die zowel naar de UMP als naar het extreemrechtse Front National van Marine Le Pen gingen.

Veel Fransen zagen de lokale stembusgang als een officieus referendum over het beleid van president François Hollande en zijn regering. Toen de eerste uitslagen binnensijpelden, reageerde premier Jean-Marc Ayrault meteen. "Dit getuigt van de ontevredenheid van hen die ons in 2012 nog steunden." Ayrault beloofde ook dat de regering zou luisteren naar deze "duidelijke boodschap". En zo gebeurde. Gistermiddag bood hij het ontslag van zijn voltallige kabinet aan.

Jean-François Copé, voorzitter van het UMP. Beeld AFP
Jean-François Copé, voorzitter van het UMP.Beeld AFP

2. Speelt Hollande de zwartepiet zo niet door?

In de ogen van de Fransen niet. De president, een functie die nog altijd erg monarchistisch ingevuld wordt, behoudt het laatste woord in politieke kwesties. De premier is verantwoordelijk voor het beleid. Dat Hollande het ontslag van Ayrault accepteert, ligt in de lijn van de Franse traditie. Ayrault, een vertrouweling van Hollande die aangesteld werd na de presidentsverkiezingen van 2012, slaagde er immers niet in om zijn president te beschermen.

We moeten al terug naar Charles de Gaulle en het jaar 1969 voor een presidentieel ontslag. De Gaulle verloor een referendum over regionalisering en de hervorming van de Senaat. Hij had gezworen dat hij zou opstappen als het antwoord non werd. Dat is precies wat er gebeurde.

Ex-premier Jean-Marc Ayrault. Beeld ANP
Ex-premier Jean-Marc Ayrault.Beeld ANP

3. Welke wissels komen er binnen het kabinet?

Omdat Valls een behoorlijk rechts imago heeft, zullen vermoedelijk enkele linkse regeringsleden moeten opstappen. Alvast de groene minister van Huisvesting Cécile Duflot kondigt aan dat ze vertrekt. Andere namen waren bij het ter perse gaan nog niet bekend, maar mogelijk sneuvelen ook minister van Onderwijs Vincent Peillon en diens collega van Justitie Christiane Taubira, die het niet altijd goed met Valls kon vinden.

Nieuwkomers wier namen de ronde doen zijn mogelijk Hollandes ex Ségolène Royal, de Rijselse burgemeester Martine Aubry en Bertrand Delanoë, de burgemeester van Parijs die zaterdag opgevolgd wordt door Anne Hidalgo.

Lees meer over de wissel aan de top van de Franse regering in De Morgen, ook digitaal beschikbaar. Abonnees lezen de krant gratis digitaal.

Komt Ségolène Royal in beeld voor een minsterpost? Beeld AP
Komt Ségolène Royal in beeld voor een minsterpost?Beeld AP
(Voorlopig) huidig minister van Huisvesting Cécile Duflot. Beeld EPA
(Voorlopig) huidig minister van Huisvesting Cécile Duflot.Beeld EPA

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234