Donderdag 20/02/2020

Waarom het seksismedebat zo hevig woedt

Van regelrechte aanrandingen tot grove opmerkingen: door Donald Trump, een Franse presentator en de Vlaamse kunstensector woedt het seksismedebat hevig in binnen- en buitenland. De Nigeriaanse Chimamanda Ngozi Adichie geeft tegengas.

Het lijkt haast geen toeval, maar dat is het natuurlijk wel. Adichie verbleef afgelopen weekend even in Nederland en gaf een interview dat u hieronder kunt lezen. Slechts enkele dagen daarvoor had ze op haar Facebook-profiel een blogpost geplaatst. Een waarin ze een vriendin raad geeft over hoe ze haar dochter als een feministe kan opvoeden. Uiteindelijk leest het als een belangwekkend manifest dat, zeker nu, bijzonder relevant is.

De woorden van Adichie verschenen een week voordat de wereld moest toezien hoe een Franse presentator, Jean-Michel Maire, live op televisie zomaar een vrouwelijke gast op haar borst kuste. Een voorval dat alle betrokkenen later bagatelliseerden. Een week ook waarin Melania Trump haar man Donald verdedigde en stelde dat hij in 2005 was "opgehitst" om "obscene dingen" te zeggen. Zijn uitspraak dat hij vrouwen "bij hun pussy kan grijpen" noemde zij "jongenspraat".

In eigen land viel de bundel getuigenissen van vrouwen uit de kunstensector in het culturele magazine Rekto:verso op. "Waarom wilde je niet meewerken? Zat je tampon verkeerd?", is slechts een van de seksistische uitspraken die Vlaamse kunstenaars te horen krijgen. Actrice Barbara Sarafian vertelde gisteren in deze krant dat het glazen plafond vuistdik blijft. "Als het over man-vrouwverhoudingen gaat, is dit allesbehalve een progressieve sector."

Juist daarom is de stem van Adichie noodzakelijk. De schrijfster kan zich niet voorstellen dat je in deze wereld geen feminist bent. Het is in dat licht veelzeggend dat zij vorig jaar na haar bevalling geen persbericht uitstuurde. Zelfs sommige vrienden waren niet op de hoogte. Uiteindelijk kwam haar moederschap toevallig ter sprake tijdens een interview met de Britse krant The Financial Times. "Ik heb het gevoel dat we in een tijd leven waarin van vrouwen wordt verwacht dat ze bevallen, terwijl we van vaders niet verwachten dat ze 'vaderen.'"

Niet moreel superieur

Het is een grondhouding die ze ook in haar manifest We should all be Feminists tentoonspreidt. Ze raadt aan om na te denken over ons taalgebruik, waarin vooroordelen schuilen, hoopt dat we niet spreken over het huwelijk als een prestatie en geeft mee dat het niet de taak is van een vrouw om ervoor te zorgen dat anderen haar mogen, maar dat het juist de bedoeling is dat ze zichzelf kan zijn.

"Je moet de verzorging van jullie kind niet letterlijk fiftyfifty verdelen. Je weet het wel als je de taken eerlijk verdeelt. Je weet het omdat je geen work koestert. Als we zeggen dat vaders 'helpen', dan suggereren we dat kinderzorg louter iets voor de vrouw is en dat het een terrein is waarop de man zich soms 'moedig' waagt. Maar dat is het niet." Een feminist zijn is net als zwanger zijn, stelt Adichie. Je bent het of je bent het niet. "Je gelooft in de gelijkheid tussen man en vrouw of niet. Soms sluipt er in het gesprek rond gender de aanname dat vrouwen zogezegd moreel 'superieur' zijn. Dat zijn ze niet. Vrouwen zijn even menselijk als mannen."

Ze gaat ook in op de Amerikaanse presidentsverkiezingen en het seksismedebat dat een centrale rol inneemt. "De voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, de Republikein Paul Ryan, reageerde onlangs op de opschepperij van de Republikeinse presidentskandidaat over het aanranden van vrouwen. "Vrouwen zijn er om vereerd te worden, niet geobjectiveerd", zei Ryan. Maar vertel je dochter dat vrouwen eigenlijk niet vereerd moet worden; ze moeten gewoon als evenwaardige mensen worden behandeld."

Maar Adichie kijkt ook naar Hillary Clinton. "Zij zal de volgende president zijn. Maar op haar Twitter-account staat als eerste omschrijving "echtgenote". De eerste omschrijving bij haar man Bill Clinton is niet "echtgenoot". Mijn aanvoelen is dat dit niets zegt over Hillary Clinton zelf, maar wel over de wereld waarin we leven. Een wereld die nog altijd meer belang hecht aan de rol van echtgenote en moeder dan aan eender welke andere."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234