Donderdag 13/05/2021

Waarom het hoofddoekenverbod gehandhaafd moet worden

Het gaat niet om religieuze symboliek, maar om harde principes

Vanavond wordt in de Gentse gemeenteraad beslist of het verbod op het dragen van opvallende religieuze symbolen voor stadsambtenaren wordt afgeschaft of niet. De algemene verwachting is dat groenen en socialisten dit zullen goedkeuren en dat in de toekomst vertegenwoordigers van de stad in hun contacten met de burgers dus een hoofddoek, een keppeltje of een opvallend kruis mogen dragen. Dat zou echter een bijzonder spijtige zaak zijn, vooral dan in een stad die er prat op gaat progressief te zijn en streeft naar verbondenheid tussen alle inwoners, ongeacht hun afkomst of overtuiging.

Laat ons naar de kern van de zaak gaan. Het gaat hier voor de indieners en verdedigers van het voorstel niet over een principekwestie. Het gaat niet over het al dan niet neutraal kunnen zijn van ambtenaren als ze een hoofddoek dragen. Het gaat in feite over politiek opportunisme van de sp.a die na de verkiezingsnederlaag in Antwerpen, waarbij veel stemmen verloren gingen aan Groen en de PVDA, haar aanhang bij de allochtone kiezers wil herstellen. De moedige en principiële houding van de gewezen sp.a-voorzitter en burgemeester van Antwerpen Patrick Janssens, heeft electoraal stemmen gekost en dat wil men nu, met het oog op de verkiezingen van 2014, rechttrekken.

Vandaar de toegeving van de socialisten aan de eisen van zogenaamd progressieve vrouwen van de groep BOEH (Baas Over Eigen Hoofd) en het VOK (Vrouwen Overlegcomité) om de hoofddoek toe te laten. Maar die eisen zijn dubbelzinnig en in feite vrouwonvriendelijk. Want wat BOEH en VOK eisen, staat regelrecht tegenover de verlichtingswaarden waarvoor onze voorouders zozeer gestreden hebben. Onze voorouders streden tegen de grote impact van het katholicisme in het publieke domein en in ons private leven. Ze streden, met succes, tegen de aanwezigheid van kruisbeelden in rechtbanken, voor het recht op abortus, voor het recht op euthanasie en later voor het homohuwelijk en dat tegen alle katholieke oekazen in.

Bron van verdeling

In de jaren zestig en zeventig streden socialisten en liberalen schouder aan schouder voor het recht op zelfbeschikking van elke vrouw. Het was niet verwonderlijk dat het recht op abortus werd goedgekeurd door de liberale Lucienne Herman-Michielsens en de socialist Roger Lallemand. Het was ook logisch dat het recht op euthanasie gesteund werd door linkse politici als Jacinta De Roeck en liberale voorvechters als Jeannine Leduc. Wat hen verbond was de afwijzing van elke vorm van paternalisme vanuit religieuze hoek. Religie is geen bindmiddel maar juist een bron van verdeling. Socialisten en liberalen verdedigden samen het cruciale principe van de scheiding van kerk en staat. Ze hadden gelijk want religies zijn er vooral op gericht om hun bedenkelijke waarden op te dringen en vrouwen onderdrukt te houden.

Dat duizenden Gentse burgers, waaronder veel vrouwen, de 'volksvraag' om het verbod op opvallende religieuze symbolen hebben ondertekend, verwondert mij niet. Gent kent een grote allochtone gemeenschap en daarbinnen bestaat er heel wat sociale druk. Vrouwen mogen niet zichzelf zijn, moeten zich sluieren en worden vaak tegen hun zin uitgehuwelijkt. Dat lees je niet in officiële statistieken maar verneem je van die vrouwen zelf. Als ze in vertrouwen hun mening kunnen zeggen dan komt het steeds op hetzelfde neer: "We moeten doen wat onze gemeenschap van ons verwacht". Dat betekent dus geen vrijheid maar conformisme, onderdanigheid en toegeven aan patriarchale tradities. En het probleem van de druk van mannen op vrouwen vermindert niet, maar neemt integendeel toe.

We mogen de kop niet langer in het zand steken. Radicale moslimmannen eisen dat hun vrouwen zich sluieren. Waarom? Omdat het in de Koran zou staan, al bestaat daar geen enkele duidelijke tekst over. Omdat vrouwen dan overeenkomstig de wil van Allah het juiste doen? Goed gedrag heeft echter niets te maken met zogenaamde 'heilige' teksten. Wel met de acceptatie en toepassing van een reeks universele normen, waarden en regels. In die zin mogen we geen enkele toegeving doen aan mensen die medemensen onderdrukken omwille van religieuze bepalingen. We moeten die onderdrukkers krachtig bestrijden. Want als we dergelijke praktijken toelaten dan ondergraven we onze eigen principes zoals de scheiding van kerk en staat en vooral de gelijkwaardigheid van man en vrouw.

Weet je waarom we het verbod op het dragen van opvallende religieuze symbolen voor stadsambtenaren moeten behouden? Omdat we geloven in een seculiere staat waarin mensen niet onderworpen zijn aan goddelijke bepalingen. Vrouwen met een hoofddoek aan het loket zijn het begin van een dijkbreuk. Een dijkbreuk waarin gelovigen steeds meer uitzonderingen en speciale behandelingen zullen vragen in naam van God. Zoals gescheiden zwemmen, het aanleren van het creationisme, het aanvaarden van gedwongen huwelijken, het toelaten van verstotingen, het accepteren van de macht van mannen om te beslissen wat hun vrouwen mogen doen, het weigeren om de hand te geven aan een vrouw.

Humaan basisprincipe

Dat mogen en kunnen we niet aanvaarden. Mensen zijn gelijkwaardig. Dat hebben liberale en socialistische voorvechters ons geleerd. En dat moeten we vandaag meer dan ooit blijven verdedigen. Niet omdat dit electoraal succes zal brengen, maar omwille van een humaan principe dat geen uitzonderingen verdraagt. Samira Bellil, schrijfster van het boek Dans l'enfer des tournantes en lid van de Franse groepering Ni Putes, Ni Soumises werd het slachtoffer van een groepsverkrachting omdat ze weigerde een hoofddoek te dragen. Alleen al in haar naam, en in die van miljoenen andere vrouwen die dagelijks onderdrukt worden omdat ze vrouw zijn, mogen we niet toegeven aan de eis van vooral mannen om hun vrouwen te sluieren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234