Zaterdag 19/09/2020

Memes

Waarom haast elke meme dit lettertype gebruikt

Beeld DM

Een foto, typische witte letters met een zwart randje en een doorgaans komische boodschap: u heeft als internetgebruiker ongetwijfeld al talloze van dergelijke 'memes' zien passeren. Eén lettertype heerst in dat universum: Impact. Hoe dat komt? Vox.com zocht het voor ons uit.

'Fotomemes' of 'image macro's', u moet al onder de grond geleefd hebben om ze niet eens op een onbewaakt moment te hebben zien langskomen: de foto is doorgaans een alom bekend beeld, het bijschrift geeft er een extra komische draai aan.

Over het hoe en waarom van memes zijn al nieuwssites volgeschreven - ja, ook hier. Maar waarom gebruiken zoveel fotomemes hetzelfde lettertype? Wat levert Impact, want zo heet dat lettertype, ons dat andere tegenhangers niet kunnen?

Het antwoord heeft evenveel te maken met design, toeval als gebruiksgemak. Want Impact bestaat als lettertype al sinds 1965, ver vóór het internettijdperk dus. Het werd bedacht en gecreëerd door de in 2005 overleden Brit Geoffrey Lee. Hij verkocht het nadien aan de beroemde Engelse lettergieterij Stephenson Blake. De naam zegt alles over het doel van het lettertype: de dikke, schreefloze letters moeten opvallen, direct leesbaar zijn, op een of andere manier impact hebben op de lezer, quoi. Titels en reclameslogans deden er hun voordeel mee.

Beeld RV

Cheezburger

Met de komst van het digitale tijdperk belandden de digitale rechten op Impact bij concurrent Monotype Imaging. Dat bedrijf gaf softwarereus Microsoft in de vroege jaren 90 een licentie op een rist lettertypes, waaronder Impact. Naast onder meer Times New Roman werd Impact één van de typische fonts in Windows-programma's als Works, Word en Paint. Het enorme marktaandeel van Windows deed de rest voor de populariteit van het lettertype.

Daar kwam nog eens bij dat Impact meesurfte met de opkomst van het vroege wereldwijde web. Microsoft ondernam een poging om 'standaard lettertypepakket' voor het internet te creëren, de zogenaamde 'core fonts', en Impact maakte daar deel van uit.

De eerste internetgrappen met foto's, zogenaamde 'image macro's', begonnen rond het jaar 2000 op te duiken. Aanvankelijk werden die met Paint of Photohop gecreëerd, maar al snel waren daar de eerste websites die de creatie van dergelijke memes automatiseerden en vereenvoudigden. Ja, ook Arial Black of Comic Sans werden daarvoor gebruikt, maar die fonts konden niet op tegen de leesbaarheid van Impact. Zeker als de dikke, witte letters zwartomrand werden, konden ze elke achtergrondfoto aan.

De intussen haast iconische meme uit 2003, met een beeld van een Russische kattenreclame en de zin 'I can has cheezburger?' (in het lettertype Impact!), vormde in 2007 het begin van de gelijknamige blog met zogenaamde 'lolcats'. Dat zijn fotomemes met grappige beelden van dieren. De site werd een van de belangrijkste aanstokers van de nog altijd heersende kattengekte op het internet. Het lettertype Impact volgde gewoon die stroom en werd al even alomtegenwoordig.

Beeld rv
Beeld DM

Impact als meme

Nee, subtiliteit geen eigenschap van Impact en dat is exact wat de makers van memes nodig hebben. Als dat 'luide' van het lettertype wat contrasteert met de foto, bijvoorbeeld van een schattige kat, lijkt dat het komische effect nog te verhogen.

Het ironische is dat intussen enkele belangrijke redenen voor de opmars van Impact stilaan aan het verdwijnen zijn: Microsofts software en de bijhorende lettertypes zijn niet meer zo alomtegenwoordig. En het is makkelijker dan ooit voor pc-gebruikers om zelf leesbare memes te creëren zonder dat je per se hoeft terug te grijpen naar Impact.

Maar het tegengewicht daarvoor - nu wordt het pas echt meta - is dat het gebruik van Impact in memes intussen op zichzelf een meme kan genoemd worden, analyseert Vox.com. "We verwachten dat memes er op een bepaalde manier uitzien, en die manier omvat Impact." Het lijkt erop dat we dus nog wel voor ettelijke jaren vasthangen dat lettertype. Al is het bij dergelijke stellingen ook opletten: van een ongeschreven regel een geschreven regel maken, is in de wondere wereld van het internet genoeg om er een doodsvonnis over uit te spreken. U heeft het dus niet van ons.

Beeld dm
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234