Maandag 20/05/2019

Reportage

Waarom gelovige Amerikanen houden van een grofgebekte, steenrijke rokkenjager uit New York

Een Trump-rally in Johnson City, Tennessee. 'Hij probeert niet om het iedereen naar de zin te maken met mooie praatjes.' Beeld AFP

Uitgerekend de kiezers in de Biblebelt – de zuidelijke staten in de VS, die bewoond worden door een doorgaans diepgelovig publiek – vallen als een blok voor Donald Trump. Wat verklaart de aantrekkingskracht van de zakenmagnaat uit New York, met zijn losse zeden en ruwe taal?

Sharon Hurd wist niet dat de Amerikaanse president Donald Trump zijn minister van Justitie had omschreven als een "domme zuiderling". Maar het kan haar ook niets schelen. "We hebben iemand nodig die, zoals Trump, zegt waar het op staat, iemand die zaken voor elkaar krijgt”, zegt de 73-jarige, die voor haar pensionering eigenares van een restaurant en een souvenirwinkel was.

Begin deze maand sprak Trump zijn aanhangers toe in Hurds woonplaats Johnson City, in de zuidelijke staat Tennessee. Hurd: "Hij probeert niet om het iedereen naar de zin te maken met mooie praatjes, en volgens mij weten mensen uit het Zuiden dat te waarderen."

De band blijft inderdaad sterk tussen Trump, de drie maal getrouwde New Yorker, en kiezers uit de zogenaamde Biblebelt. Dat stond nog allerminst vast meteen na Trumps verkiezingszege op Hillary Clinton twee jaar geleden. Maar deze maand koesterde Trump zich bij bijeenkomsten in de Republikeinse bolwerken Tennessee en Mississippi in de warmte van zijn aanhangers.

Een bewijs dat de band innig blijft, ondanks de schandalen en chaos in het Witte Huis waarover de media bijna dagelijks berichten.

"Hoe ironisch dat de mensen in het Zuiden een miljardair uit New York zien als een strijder die voor hen opkomt. Maar hij spreekt hun taal echt vloeiend", zegt Henry Barbour, een kopman van de Republikeinse partij in Mississippi.

In Johnson City, Tennessee, en Southaven, Mississippi, is Trump deze maand ver verwijderd van de voor hem pijnlijke krantenkoppen over het onderzoek naar mogelijke banden van zijn verkiezingsteam met Rusland, zijn persoonlijke financiële verwikkelingen of de beweringen over affaires met vrouwen. En Trump mag dan vaak een rooskleurig en soms verdraaid beeld schetsen van zijn populariteit, in delen van het Zuiden berusten zijn beschrijvingen over wederzijdse liefde tussen hem en de kiezers op waarheid.

Beeld REUTERS

Keiharde strijd

Die liefde bloeit vooral buiten de stedelijke gebieden. In 2016 won hij in alle zuidelijke staten, met uitzondering van Virginia. In Tennessee kan hij volgens peilingen rekenen op 60 procent van de kiezers - veel meer dan zijn landelijk gemiddelde.

Decennialang wezen Republikeinen uit het Zuiden noordelijke kandidaten af die te 'soft' zouden zijn op voor hen belangrijke punten. Maar met Trump, die ze al heel lang kenden van zijn optredens op televisie, ontstond een diepe, bijna persoonlijke band.

Trump doet vier dingen waar kiezers erg van houden, volgens mensen op Trumps bijeenkomsten: hij wint, hoe vaag hun definitie van winnen ook is. Hij gaat rechtstreeks en keihard de strijd aan met de Democraten, terwijl eerdere Republikeinse kandidaten kozen voor een hoffelijke aanpak. Hij heeft geen boodschap aan de cultuur van politieke correctheid. En hij gedraagt zich niet neerbuigend jegens de kiezers.

Trump heeft een fors deel van 2016 besteed aan het overtuigen van conservatieve kiezers dat ze op hem kunnen rekenen, ook al wantrouwden ze zijn eerdere standpunten over belangrijke sociale kwesties. Trump liet het niet over aan vicepresident Mike Pence om een band met hen te kweken, hij deed het zelf.

'Nonsens'

Tijdens een bijeenkomst in de lente prees Trump Tennessee als "de thuisstaat van hardwerkende Amerikaanse patriotten", wat op gejuich werd onthaald. Deze voor hem onmisbare kiezers staan uiterst sceptisch tegenover de berichtenstroom over de rol van Rusland in Trumps verkiezingscampagne, of over minder appetijtelijke aspecten van zijn persoonlijke leven.

Het wantrouwen jegens de nationale media zit bij deze kiezers dan ook diep. "Nonsens", oordeelt Lisa McCarter (58) over de breed uitgemeten verhalen dat Trump zwijggeld liet betalen aan pornoactrice Stormy Daniels, met wie hij een verhouding zou hebben gehad. McCarter zit op de eerste rij van het Landers Center in Southaven, Mississippi, wachtend tot Trump gaat spreken. Haar echtgenoot Mike doet ook een duit in het zakje: "Zelfs de Democraten nemen dat volgens mij niet serieus."

De media hebben deze zaak opgeblazen, stelt Pam Rutherford (57) uit Jonesboro. Dat geldt eveneens, vindt ze, voor de kwestie rond Brett Kavanaugh, de door Trump genomineerde opperrechter. Kavanaugh kwam in de problemen - maar werd toch benoemd - nadat Christine Blasey Ford hem had beschuldigd van verkrachting toen ze op de middelbare school zaten.

Rutherford geeft haar mening terwijl ze wacht om de Freedom Hall Civic Center in Johnson City binnen te gaan, zo'n vijf uur voordat Trump aan zijn toespraak zal beginnen. De rij wachtenden is op dat moment al lang: van de parkeerplaats van het Civic Center tot honderden meters daarbuiten.

De minachting beu

In de congreshal draagt de 47-jarige Eddie Bledsoe, werkzaam bij een telecommunicatiebedrijf, een sticker met de naam 'Marsha Blackburn'. Zij is door de Republikeinen voorgedragen als opvolger van de eveneens Republikeinse senator Bob Corker, die met pensioen gaat. Toch weet Bledsoe niet of hij op haar gaat stemmen bij de Congresverkiezingen van volgende maand. "Iemand plakte dat op me toen ik binnenkwam", zegt hij, wijzend op de Blackburn-sticker. "Het kan me niets schelen. Ik ben hier om mijn president te zien en te horen."

Al heeft hij hem nooit ontmoet, Bledsoe voelt een persoonlijke band met Trump, als met iemand met wie hij bepaalde waarden deelt. "Ik zie hem niet echt als een politicus, maar als een van de onzen, zelfs nu. Hij doet niet alsof hij boven je staat."

Beeld Getty Images

Ralph Reed, leider van de conservatieve Faith and Freedom Coalition, denkt dat de verruwing van Trumps taalgebruik hem bij zijn aanhangers alleen maar populairder heeft gemaakt. Reed: "Hoe vreemd ook op het eerste gezicht, hier is sprake van een band tussen iemand die opgroeide in de New Yorkse wijk Queens en mensen die opgroeiden in het landelijke Zuiden. Die zijn het zat dat er tientallen jaren lang op hen werd neerkeken."

James Carville is een Democratische verkiezingsexpert uit Louisiana die de uit Arkansas afkomstige Bill Clinton in 1992 aan de overwinning hielp. Volgens Carville is Trumps electorale basis niet overal in het Zuiden even solide. In delen van Virginia, North Carolina en Georgia, staten met grote stedelijke gebieden, is zijn populariteit veel minder groot. Carville: "Maar in Kentucky of Mississippi vind je toegewijde Trump-aanhangers in eender welk deel van de staat."

Trump is volgens hem goed in het scheppen van banden met blanken uit de arbeidersklasse, vooral met mannen zonder al te sterke religieuze overtuigingen.

'God heeft hem vergeven'

De ene na de andere bezoeker van Trumps bijeenkomsten in het Zuiden is vol lof over de kwaliteiten van de man die ze eerst kenden als een ster van realityreeks op tv. "Wat mij betreft heeft hij al zijn beloftes waargemaakt", zegt lerares Engels Lisa Morrow tegen journalisten bij de voor hen bestemde, afgescheiden ruimte in de congreshal.

Ook Morrow weet nog niet of ze op Marsha Blackburn gaat stemmen, die hoopt dat Trumps steun haar zal helpen om de Democraat Phil Bredesen te verslaan bij de Congresverkiezingen van 6 november. Maar Morrow weet zeker dat haar keuze voor Trump in 2016 de juiste was: "Hij is een zakenman en is niemand iets schuldig."

Het deert haar niet dat Trump driemaal is getrouwd en ze betwijfelt of de president echt iets heeft gehad met Stormy Daniels. Wel kreeg Morrow op een gegeven moment genoeg, zegt ze, van de schandalen rond president Bill Clinton.

Is dat niet tegenstrijdig? "Het lijkt inderdaad of ik meet met twee maten", geeft ze toe. Maar met Trump ligt het volgens haar toch anders: "Ik denk dat God hem heeft vergeven, dus wie ben ik om dat niet te doen?"

© The New York Times

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.