Maandag 26/10/2020

SMAK

Waarom Gagarin niet langer de wereld rondvliegt

Wilfried Huet, de oprichter van Gagarin, bij de opbouw van zijn expo in het SMAK.Beeld Tine Schoemaker

Een kunsttijdschrift zonder afbeeldingen, zonder interviews en waarin ook geen plaats is voor advertenties. Gagarin leek nog voor de geboorte een vogel voor de kat. Toch hield oprichter Wilfried Huet (77) de titel zestien jaar in de lucht, om er nu, na drieëndertig nummers, definitief mee op te houden.

“Voor het tweede nummer kreeg ik een tekst binnen van Willem Boshoff, een Zuid-Afrikaanse kunstenaar. Dertig pagina's lang, volledig geschreven in een door hem zelf ontwikkeld geheimschrift. Prachtig. Alleen ontbraken de leestekens, waardoor de tekst, ook met de vertaalsleutel erbij, zo goed als onleesbaar was. Ik heb hem integraal geplaatst.”

“Voor het vierde nummer zou ook Annette Messager iets schrijven. Uiteindelijk kwam er uit mijn fax, die dingen bestonden toen nog, een papier gerold met daarop één woord: 'rumeur'. Ik vond dat zo mooi, ook omdat mijn faxtoestel het wat beverig had afgeprint, dat ik die originele fax zo in Gagarin heb gezet.”

Wilfried Huet, al zestien jaar lang de eenmansredactie van Gagarin, vertelt die twee anekdotes niet zomaar. Ze leggen perfect uit wat hij met zijn kunsttijdschrift voor ogen heeft. “Ik wil het woord aan de kunstenaar geven.” En dan kan veel, zo niet alles. “Er zijn een paar richtlijnen. Afbeeldingen bijvoorbeeld komen er niet in. Tijdschriften waarin kunstenaars hun werk kunnen laten zien, zijn er al genoeg. Ik wil niet dat het over hun werk gaat, ik wil dat ze hun werk zelf laten spreken. Ik dring er ook op aan dat ze in hun eigen moedertaal schrijven, daar voegen we dan in het magazine een Engelse vertaling aan toe. En er komt geen uitleg bij hun tekst. Je hoeft kunst niet te 'begrijpen' om het goed te vinden.” 

Aan eindredactie heeft Huet ook al een broertje dood. “Ik durf wel eens de telefoon te nemen voor een punt, een komma of een titel, maar verder blijf ik van de teksten af.”

Grote namen

Het concept slaat aan. De voorbije zestien jaar wist Huet een waslijst grote namen voor Gagarin te strikken. Acht voor elk nummer, telkens alle acht van een andere nationaliteit. Allemaal persoonlijk geselecteerd, gecontacteerd en overtuigd door Huet zelf. “Ik stel mijn vraag één keer, hoogst uitzonderlijk twee keer. Daarna moet de energie van de andere kant komen. Wanneer ik ze een stapeltje tijdschriften opstuur en ze zien wat de bedoeling is, zijn ze meestal meteen overtuigd. Er zijn maar weinig kunstenaars die geweigerd hebben. Al kan het ook dat ik er in mijn enthousiasme een paar vergeet.” (lacht)

Een paar pagina's uit Gagarin.Beeld Tine Schoemaker

Tweeduizend exemplaren werden er van Gagarin gedrukt. Twee keer per jaar. Om daarna de hele wereld rond te vliegen. Huet: “In Seoel bijvoorbeeld doen we het heel goed. Ook in Mumbai zit een aantal fans. En in Berlijn heb ik een fantastische distributeur. We liggen er in de beste boekhandels. Alleen spijtig dat de man weigert te betalen voor de boekjes die ik hem stuur.” 

En toch blijft Huet elke zes maanden boekjes richting Duitsland sturen. Gagarin is er dan ook niet om winst te maken. “Laten weten dat Gagarin er is en wat het is, daar draait het om. Alles is ondergeschikt aan de verspreiding van het woord. Ik doe mijn best om de boel overeind te houden.” 

Bijbels getal

Eén nummer van Gagarin kost tussen de 12.000 en 15.000 euro, becijfert Huet. Het merendeel daarvan gaat naar de drukkosten, vormgeving, distributie en vertaling van de teksten. Dankzij subsidies, lezingen, colleges, een bijdrage van het S.M.A.K. en en de verkoop van enkele speciaal gemaakte edities van sympathiserende kunstenaars zoals Kati Heck, Vaast Colson, Patrick Van Caeckenbergh en Suchan Kinoshita hield Huet de voorbije jaren Gagarin in de lucht.

Maar nu houdt het op. “Ik heb altijd gezegd dat ik na drieëndertig nummers zou stoppen. Dat is een mooi Bijbels getal. Er zijn ook mensen die beweren dat Gagarin op zijn 33ste gestorven is. Maar hij is er 34 geworden. Ik heb nu drie afgeronde reeksen van elf nummers. Elke reeks met een gelijkaardige cover. Als ik nog zo'n reeks wil maken, neemt dat vijf jaar in beslag. Wie weet haal ik dat nog? En dan blijf je met 3,5 reeks zitten. Dan kan ik toch beter mijn moment zelf kiezen en nu stoppen.”

Naar aanleiding van het einde van Gagarin cureert Wilfried Huet de thematische tentoonstelling THE STRING TRAVELLER in het S.M.A.K., met werken van kunstenaars die voor Gagarin schreven of de eigenzinnigheid van het tijdschrift delen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234