Maandag 29/11/2021

Analyse

Waarom gaat de linkse Tsipras opnieuw in zee met de rechtspopulisten?

Alexis Tsipras gisteren arm in arm met Panos Kammenos. Beeld GETTY
Alexis Tsipras gisteren arm in arm met Panos Kammenos.Beeld GETTY

Hij mag zich opnieuw winnaar van de Griekse parlementsverkiezingen noemen, Alexis Tsipras. Maar waarom neemt een radicaallinkse partij als Syriza opnieuw een rechts-populistische partij als de Onafhankelijke Grieken mee aan boord, terwijl er zich in het Griekse parlement toch nog andere linkse partijen bevinden?

Martin Schulz, voorzitter van het Europese parlement en sterke man van de Europese socialisten, begrijpt er niets van. Gisterenavond na zijn verkiezingsoverwinning stuurde Alexis Tsipras Europa een boodschap dat "de linkse krachten aanwezig zijn en dat ze in de toekomst een verschil kunnen en zullen maken".

Maar waarom nodigt de leider van die linkse krachten dan opnieuw de rechtspopulisten en nationalisten van Onafhankelijke Grieken uit in zijn regering? "Ik heb hem vanmorgen gebeld om te vragen waarom hij zijn coalitie voortzet met deze vreemde, extreemrechtse partij", aldus Schulz vanmorgen op radiozender France Inter.

Een bevredigend antwoord kreeg hij niet. "Tsipras antwoordde eigenlijk gewoon niet. Hij is heel slim, zeker aan de telefoon. Hij zei wel dingen die overtuigend klonken, maar achteraf gezien een beetje raar zijn", zo hield de parlementsvoorzitter het nog diplomatisch.

Pasok

Dat Schulz zich vragen stelt bij Tsipras' coalitiekeuze, mag niet verbazen. Ten eerste laat Tsipras met de verderzetting van de vorige coalitie ook de traditionele Griekse sociaal-democratische partij Pasok links liggen. Pasok is de Griekse vertegenwoordiger in S&D, de Europese coalitie van socialisten en sociaal-democraten waar ook Schulz deel van uitmaakt.

Bovendien moeten de Onafhankelijke Grieken, veel meer nog dan Syriza, niets weten van het Europese reddingsprogramma dat in juli na wekenlange onderhandelingen uit de bus kwam. Partijleider Panos Kammenos verklaarde eerder al dat de hervormingsprogramma's, opgelegd door de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds, van Griekenland louter een "schuldkolonie" maakten.

Vooraf

Syriza behaalde gisteren 145 zetels op 300, vijf zetels tekort voor een absolute meerderheid van 150. Daarom kondigde partijleider Alexis Tsipras meteen een regering aan met de Onafhankelijke Grieken, goed voor 10 zetels, als juniorpartner. Zij zaten ook in Tsipras' eerste regering.

Pasok bood zichzelf in de campagne aan als coalitiepartner van zowel Syriza als Nea Dimokratia. Beeld REUTERS
Pasok bood zichzelf in de campagne aan als coalitiepartner van zowel Syriza als Nea Dimokratia.Beeld REUTERS

Dikke vrienden

Ondanks de grote ideologische verschillen - de Onafhankelijke Grieken zijn bijvoorbeeld fel tegen migratie gekant en willen de orthodoxe Kerk opnieuw een veel grotere plaats geven in de Griekse samenleving - lijkt dan ook de afkeer van de Europese bezuinigingspolitiek opnieuw de doorslag te hebben gegeven. Dat was al het geval in de vorige coalitie, en Kammenos verklaarde gisterenavond, terwijl de stemmen nog werden geteld, dat Tsipras vandaag opnieuw samen met hem een regering zou vormen. Even later verschenen de twee zelfs arm in arm als dikke vrienden samen op het podium. Mogelijk wordt Kammenos net zoals in de eerdere coalitie gewoon opnieuw minister van Defensie.

Ook de afkeer van beide partijen voor de traditionele Griekse politiek heeft een grote rol gespeeld. Tsipras beloofde al tijdens de campagne geen coalitie te zullen sluiten met Pasok of met het centrumrechtse Nea Dimokratia. Die beide partijen zaten de afgelopen decennia, al dan niet apart, in zowat elke Griekse regering, en keurden de eerste twee reddingspakketten in 2010 en 2012 goed. Nochtans bood Pasok zich al tijdens de campagne openlijk aan als coalitiepartner van de winnaar, of dat nu Syriza of Nea Dimokratia zou worden.

"Eerlijke politieke krachten"

Een coalitie met Pasok sloot ook Tsipras de voorbije weken niet uit, maar wel onder "specifieke voorwaarden", waarvan hij op voorhand goed genoeg wist dat ze niet ingelost zouden worden. Zo noemde hij Pasoks standpunt over de Europese onderhandelingen "inconsistent" en plaatste hij de socialisten op dezelfde lijn als de conservatieven van Nea Dimokratia. "En als dat niet verandert, dan is er geen uitzicht op samenwerking. Ik zou het graag anders zien, maar dan moet Pasok de last van het verleden wel achter zich laten." De Onafhankelijke Grieken daarentegen, waren tenminste "eerlijke politieke krachten".

En zo kiest Tsipras dus vandaag opnieuw voor het verstandshuwelijk, zoals Janis Emmanouilidis, de Grieks-Duitse studiedirecteur van het European Policy Centre (EPC) in Brussel eerder in deze krant de eerste coalitie tussen de twee al noemde. "Dit is een verstandshuwelijk met een kleine partij die niet al te veel eisen heeft gesteld", zo klonk het toen. "Tsipras koos een tactische partner op de rechterflank om zo snel mogelijk en spectrumbreed een regering te vormen tegen het besparingsbeleid." Een conclusie die ook deze keer opgaat.

null Beeld AFP
Beeld AFP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234