Donderdag 21/01/2021

Opinie

Waarom Emmanuel Macron favoriet is voor het Élysée

Emmanuel Macron heeft gisteren zijn verkiezingsprogramma voorgesteld.Beeld Photo News

Niels Morsink is vrijwillig medewerker aan het Instituut voor de overheid van de KU Leuven.

De Franse presidentskandidaat Emmanuel Macron presenteerde gisteren eindelijk zijn ‘contract met de natie’ - ook wel verkiezingsprogramma genoemd. Hij pleit voor een radicale transformatie, maar belichaamt tegelijk continuïteit. Kun je op die sporen de race naar het Élysée winnen?

Macron is de charismatische poulain van socialistisch president François Hollande. Hij was eerst zijn adviseur en vervolgens minister van Economie. Als minister liberaliseerde hij onder andere de interstedelijke busmarkt. Een tweede liberalisering, deze keer van de arbeidswetgeving, werd hem door eerste minister Valls ontnomen. Die wilde hem het elan van hervormer niet gunnen. In mei richtte hij dan maar de beweging En Marche! op en in augustus nam hij ontslag uit de regering. Hij presenteert zich als partijloze kandidaat, buitenstaander en grote vernieuwer.

Niels Morsink.Beeld rv

In de afgelopen weken klonk steeds luider kritiek op zijn gebrek aan programma. Wat hij gisteren presenteerde, is duidelijk liberaal met een focus op liberaliseren, belastingen verminderen en macht van de vakbonden inperken. Het leunt aan bij het programma van het Nederlandse D66, waarmee hij ook zijn liefde voor de EU gemeen heeft. 

In navolging van de titel van zijn campagneboek Révolution legde hij tijdens de persconferentie de nadruk op de radicale transformatie van het land. De meest in het oog springende hervorming is het gelijkschakelen van de pensioenen tussen ambtenaren, werknemers en zelfstandigen. Zelfstandigen zullen ook recht hebben op een werkloosheidsuitkering. In ruil daarvoor wordt de controle op werkzoekenden opgevoerd. 

Daarnaast zijn er nog tal van investeringen en liberale hervormingen die belangrijk, maar bezwaarlijk revolutionair zijn te noemen. Zeker in vergelijking met wat de andere presidentskandidaten voorstellen. Dat komt omdat Emmanuel Macron in werkelijkheid de continuïteit vertegenwoordigt.

Als hij de kandidaat van de continuïteit is, waarom is hij dan de favoriet in de peilingen? De derde weg werd voor Emmanuel Macron vrij gemaakt doordat de centrumrechtse partij een zeer liberaal-conservatieve presidentskandidaat koos, met name François Fillon. Vervolgens schrokken de Fransen van zijn voorstellen, onder andere wat de privatisering van de ziekteverzekering betreft

François Fillon won de voorverkiezing door zich als de onkreukbare kandidaat te presenteren. Dat hij zijn vrouw en kinderen betaalde als parlementair medewerkers zonder dat ze daadwerkelijk voor het parlement zouden hebben gewerkt, besmeurde zijn reputatie. En dat is maar één van de beschuldigingen die hem boven het hoofd hangen.

De opening op centrumlinks kwam er nadat de PS een erg linkse presidentskandidaat koos, waardoor centrumlinks dakloos werd en gedeeltelijk naar Macron overliep. De rest van links is (zoals steeds) verdeeld. De zeer kleine groene partij (2 procent in 2012) schaarde zich achter PS-kandidaat Benoît Hamon, maar dat is niet het geval voor de extreemlinkse Jean-Luc Mélenchon (11 procent in 2012). 

Macron profiteert van deze verdeeldheid. Tenslotte schaarde de eeuwige centrumkandidaat François Bayrou (8,7 procent in 2012) zich achter hem. Nu de hele weg vrij is, moet Macron enkel maar vooruit stappen.

En hij is En Marche met een stevige mediatieke rugwind. Januari was op dat gebied de moeilijkste maand, omdat de socialistische voorverkiezingen hem dreigden te overstemmen. Hij is toch in de schijnwerpers gebleven, onder andere door zijn goede resultaten in de peilingen en zijn opmerkelijk druk bezochte verkiezingsmeetings. Een tweede reden waarom hij media-aandacht vasthoudt is dat hij zijn privéleven in de kijker zet, onder andere zijn huwelijk met zijn voormalige leerkrachte Frans die uitgebreid in Paris Match stond.

Emmanuel Macron is nog lang niet gewonnen. Na een affaire-Fillon kan er ook een affaire-Macron uitbarsten. Zo bleek hij onder andere zijn patrimonium volgens een te lage schatting bij de fiscus te hebben aangegeven. Benoît Hamon kan ook nog verrassen. In de tweede ronde geven alle peilingen Macron gewonnen spel tegen Marine Le Pen, maar ook in Frankrijk is er geen zekerheid dat de kiezer de voorkeur geeft aan een open tegenover een gesloten samenleving. 

Toch staat deze kandidaat van de continuïteit er vooral dankzij de extreme kandidaatskeuze van de twee traditionele partijen het beste voor. Een kwestie van op het juiste moment op de juiste plaats te staan en vooruit te stappen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234