Dinsdag 26/10/2021

Waarom een vrijhandelsverdrag met de Verenigde Staten belangrijk is

null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS

Vergeet het schrikbeeld van een neoliberale chaos zonder regels. Dat vraagt Karel De Gucht (Open Vld), Europees Commissaris voor Handel.

Sinds begin dit jaar werd duidelijk dat de Europese Unie en de Verenigde Staten van plan waren om onderhandelingen over een vrijhandelsovereenkomst te starten. Veel mensen - groepen belanghebbenden, verschillende soorten activisten en natuurlijk politici - hebben belangstelling getoond in het hele proces.

Het is belangrijk openhartige discussies te voeren over de uiteenlopende bezorgdheden van iedereen; die moeten ofwel vooraf weggenomen worden, ofwel meegenomen in de onderhandelingen. De Verenigde Staten zijn immers niet zomaar een handelspartner. Ook in deze onzekere tijden blijven de VS het machtigste land ter wereld. We weten ook dat onze Amerikaanse vrienden niet aarzelen om hun belangen energiek te verdedigen.

We moeten beseffen waarom we hier eigenlijk aan beginnen en die redenen zijn duidelijk: groei en leiderschap.

Vooreerst: groei. Deze overeenkomst zal een aanzienlijk positief effect hebben op de groei van zowel de Amerikaanse als de Europese economie, een effect waar we dringend behoefte aan hebben.

Volgens de meest betrouwbare schatting waarover de Commissie beschikt, zou een goede overeenkomst Europa een groei van het bbp van ten minste 0,5 procent opleveren. Dat komt neer op meer dan 500 euro per huishouden per jaar en honderdduizenden banen.

Deze cijfers houden nog geen rekening met het feit dat het openstellen van een economie voor internationale handel en investeringen in feite een structurele hervorming betekent. Ondernemingen worden geconfronteerd met nieuwe concurrenten en worden daardoor gedwongen hun prestaties te verbeteren. En meer vrijhandel helpt hen daarbij doordat geïmporteerde grondstoffen, onderdelen en diensten goedkoper worden. Onze ervaring wijst erop dat deze gecombineerde effecten de rechtstreekse voordelen van het wegnemen van handelsbelemmeringen kunnen verdubbelen.

Dat is nog niet alles. Op korte termijn kunnen we daarnaast een toename van het vertrouwen verwachten. Ondernemingen zullen erop kunnen vertrouwen dat geen van de twee grootste handels- en investeringsmachten van plan is protectionistische maatregelen te nemen, zelfs niet in deze economisch moeilijke tijden. Ze zullen zo eerder bereid zijn tot ambitieuze investeringen.

Leiderschap
In de tweede plaats: leiderschap. Een goede overeenkomst tussen de EU en de VS zou, meer dan de meeste vrijhandelsovereenkomsten, bevorderlijk zijn voor de gezondheid op langere termijn van het multilaterale handelssysteem. Het zou ons namelijk gelegenheid geven te experimenteren met oplossingen voor problemen waarmee alle handelsnaties te maken hebben. En deze oplossingen zouden een aanzienlijk gewicht hebben omdat zij van toepassing zouden zijn in de helft van de wereldeconomie.

Deze oplossingen zouden dan ook een goede basis vormen voor toekomstige discussies op wereldniveau, wanneer de tijd daar rijp voor is. Wat de Wereldhandelsorganisatie uiteindelijk nodig heeft, is een nieuwe overeenkomst over het openstellen van markten tussen de opkomende handelsmachten in het oosten en zuiden en de nu nog dominante westerse handelseconomieën. Een bilaterale overeenkomst is geen volwaardig alternatief voor multilaterale discussies, maar een goede overeenkomst tussen de EU en de VS zou een wezenlijke bijdrage aan het proces zijn, onderbouwd door aanwijsbare resultaten ten bedrage van honderden miljarden euro's.

De vraag is dan natuurlijk: wat verstaan we onder 'een goede overeenkomst'? Wat moeten we bereiken in de onderhandelingen om de genoemde voordelen in de realiteit om te zetten?

Op dit punt wordt het ingewikkeld en daarom is het ook zo belangrijk dat we onze doelen goed in het oog blijven houden.

Aangezien trans-Atlantische handel en investering ook nu al relatief soepel verlopen, moet deze overeenkomst verder gaan dan een traditionele vrijhandelsovereenkomst die alleen regelt wat er aan de grens bij de douane gebeurt. Het regeringsbeleid - de regels, processen en procedures van regulering - moet worden aangepast, maar dat is complex en politiek gevoelig om voor de hand liggende redenen. Regelgeving biedt bescherming tegen risico's voor gezondheid en veiligheid, het milieu en financiële zekerheid.

Meer euro's
We moeten ons dus realiseren dat ons doel is de werking van het bestaande systeem te verbeteren, niet het te ontmantelen. En onze aanpak moet open, transparant en vooral pragmatisch zijn. Als we de Amerikanen kunnen laten zien dat er Europese regelgeving bestaat die hen kan helpen om hun beleidsdoelen efficiënter te verwezenlijken, zouden zij bereid moeten zijn om dergelijke elementen over te nemen, en omgekeerd. De onderhandelingen zullen gaan over dergelijke samenwerking inzake regelgeving - en niet over het schrikbeeld van een neoliberale chaos waar helemaal geen regels en controles meer bestaan.

Als we een overeenkomst kunnen bereiken op een dergelijke redelijke hoewel gecompliceerde basis - en ook over andere belangrijke thema's zoals overheidsopdrachten en diensten - kunnen we zeggen dat het een goede overeenkomst is, die ons de noodzakelijke groei biedt en de weg wijst naar globale liberalisering.

Dat zal echter alleen mogelijk zijn als we er serieus werk van maken. En dat betekent dat iedereen die een bijdrage kan leveren aan het welslagen van dit trans-Atlantische partnerschap zich nu moet voornemen om dat ook inderdaad te doen.

Of we nu euro's of dollars, ponden of kronen in onze portemonnee hebben, de realiteit op dit moment is dat we er meer van kunnen gebruiken. Laten we dat doel in het oog houden en ons niet laten afleiden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234