Woensdag 17/07/2019

Klimaat

Waarom een gezin in Voeren drie keer meer CO2 uitstoot dan in Oostende

Voeren heeft de slechtste klimaatscore van Vlaanderen. Beeld Photo News

Na de Mobiscore is er nu de klimaatscore, die aangeeft hoe milieuvriendelijk een gemeente is. Uit de ranglijst blijkt alvast dat Oostende en Voeren niet alleen geografisch ver uit elkaar liggen. De kuststad heeft de beste score, terwijl Voeren helemaal onderaan bengelt. Hoe valt dat te verklaren?

Voeren

In de Limburgse faciliteitengemeente Voeren stoot een gezin gemiddeld 6,65 ton CO2 per jaar uit. Daarmee zit de gemeente niet alleen boven het provinciale gemiddelde (4,04 ton), maar is ze ook in Vlaanderen de ongekroonde koning der uitstoot. Dat blijkt uit cijfers van 2016, die door de Vlaamse provincies in een onlinedatabank werden gegoten en in De Standaard verschenen.

Voerens burgemeester Huub Broers (N-VA) is niet geheel verrast door de spreekwoordelijke rode lantaarn. “Als je weet dat 46 procent van onze woningen van voor 1946 dateert, dan kun je je voorstellen dat zij niet aangepast zijn aan de moderne standaarden”, klinkt het. “Ik ben zelf een boerenzoon. De boerderij waarin ik opgroeide, was nu niet bepaald in orde.”

Zoals veel dorpsgenoten verwarmt Broers zijn huidige woning op stookolie. Dat komt omdat aardgas, dat iets milieuvriendelijker is, niet voorradig is. “De aardgasmaatschappijen vinden Voeren te uitgestrekt voor te weinig personen. Hier lopen wel grote leidingen van gasnetbeheerder Fluxys en van de NAVO, maar daar mogen we niet van aftappen”, vertelt hij.

Bezoekers merken weleens de stapels hout op in de tuinen. Kachels worden nog vaak gebruikt als bron van verwarming. Resultaat is dat slechts een minderheid stookt op basis van elektriciteit in plaats van fossiele brandstoffen, laat staan dat ze die elektriciteit uit warmtepompen, zonnepanelen of andere duurzame energiebronnen zouden halen.

Voerens burgemeester Huub Broers: “Als je weet dat 46 procent van onze woningen van voor 1946 dateert, dan kun je je voorstellen dat zij niet aangepast zijn aan de moderne standaarden.” Beeld Photo News

Voeren heeft een belangrijk nadeel. Voor wandelaars zijn de steile bossen misschien een verademing, maar op 287 meter boven de zeespiegel zit er voor de hoogst gelegen inwoners niets anders op dan extra te stoken. “Terwijl we sowieso al aan de andere kant van de Maas liggen. Daar zijn de temperaturen altijd een beetje lager”, werpt de burgemeester op.

Is het niet de natuur, dan wel de provincie die dwarsligt. Zij weigerde in 2017 een vergunning af te leveren voor de bouw van twee windmolens langs de E25. Intussen zijn er plannen voor windmolens in Dalhem, een naburig Franstalig gebied. “Die molens komen wel langs onze kant van de spoorweg, waardoor wij er de nadelen van gaan ondervinden”, merkt Broers op.

Er zijn ook wel lichtpunten. Zo werden de voorbije jaren meer nieuwe woningen in Voeren gebouwd. De gemeente moedigt renovaties en nieuwbouw door jonge inwoners fiscaal aan. Daardoor zit ook het aandeel hernieuwbare energie in de lift. “Dat stelt mij gerust”, zegt de burgemeester. “Ik ben benieuwd naar de resultaten over vijftien jaar.”

Oostende

Dagjestoeristen in Oostende. Beeld BELGA

Een gloednieuw warmtenet, gratis energieadvies voor arme inwoners en het ‘geluk’ dat veel appartementen tijdens de wintermaanden onbewoond zijn. Badstad Oostende, waar voormalig energieminister Bart Tommelein (Open Vld) sinds kort de plak zwaait, prijkt bovenaan de ranglijst van de klimaatscores. Een gezin stoot er amper 2,22 ton CO2 per jaar uit.

Dat tweedeverblijvers met hun leegstaande appartementen de gemiddelde uitstoot omlaagtrekken, is een feit. Maar Oostende kreeg de titel niet in de schoot geworpen, zegt Silke Beirens (Groen), schepen van Mens en Milieu. “Wij hebben het nadeel dat we veel oudere woningen op de huurmarkt hebben. Zij verslinden energie.”

Die slechte appartementen worden doorgaans bewoond door mensen in armoede, die op hun beurt niet in staat zijn om hun energierekening te betalen. Een vicieuze cirkel waar zowat elke stad mee worstelt. Maar in Oostende slagen ze er wonderwel in om die energiearmoede te doorbreken.

“Ons energiehuis zet inwoners aan om minder te verbruiken”, zegt Beirens. “Zo doet het gratis energiescans in woningen van mensen met een laag inkomen. Dan geeft het tips om hun sluimerverbruik te verminderen, bijvoorbeeld door een thermostaat efficiënter af te stellen.” Met een vliegtuig maakte de stad ook een warmtefoto waarop elke inwoner kan controleren of zijn dak goed geïsoleerd is.

In tegenstelling tot Voeren heeft Oostende het voordeel dat het compact is. Twee maanden geleden werd zo een nieuw warmtenet ingehuldigd dat de restwarmte van een afvalverbrandingsoven – die weliswaar CO2 produceert – ondergronds transporteert naar bedrijven. Nieuwe stadsgebouwen, zoals het zwembad dat volgend jaar opengaat, worden daar straks ook op aangesloten.

Intussen werkt de stad aan een mobiliteitsplan om de binnenstad autoluw te maken, legt ze een landbouwpark met pluktuinen aan en promoot ze volop de energieleningen van de Vlaamse overheid. “We zijn blij dat we de beste zijn, maar we zitten in een klas met slechte leerlingen. Die eerste plaats is dus zeker geen signaal om op onze lauweren te rusten”, zegt de groene schepen.

Tegen 2050 wil Oostende klimaatneutraal zijn, zoals Kopenhagen. De coalitie van Open Vld, N-VA en Groen heeft heel wat groene accenten opgenomen in haar bestuursakkoord. Of de aanwezigheid van ‘meneer hernieuwbare energie’ Tommelein het verschil maakt? “Qua ambitie zitten we allemaal op één lijn”, klinkt het. “Zijn verdienste ligt vooral in de sensibilisering naar de inwoners.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden