Zaterdag 28/05/2022

reizen

Waarom deze zomer op roadtrip vertrekken beter is dan therapie

Blik op oneindig en kilometers vreten maar: goed voor dagenlange eenzaamheid, contemplatie én surrealistische ontmoetingen in wegrestaurantbars. Highway 50 in de VS. Beeld Johan Tuyaerts
Blik op oneindig en kilometers vreten maar: goed voor dagenlange eenzaamheid, contemplatie én surrealistische ontmoetingen in wegrestaurantbars. Highway 50 in de VS.Beeld Johan Tuyaerts

Onzekerheid over onze volgende vakantiebestemming leidt in deze tijden van vroegboekwaanzin tot lastminutestress. Maar het kan best heilzaam zijn, zo’n trip waarbij alle wegen nog open liggen. Cancel je volgende therapiesessie en ga op roadtrip. Onze man deed het ons voor.

Johan Tuyaerts

Vertel me wat je eindbestemming is en ik zal je zeggen wie je bent. Twee weken in een huurvilla tussen de Toscaanse wijnranken? Een boetiekhotel in Marrakesh of toch maar die exclusieve safari in Botswana? Wij weten graag ruim op voorhand wat de (eind)bestemming is van onze reis. Het onderweg zijn zien we daarbij als een noodzakelijk kwaad, waarbij al snel horrorbeelden van door hitte verzwolgen files op de Autoroute du Soleil en claustrofobische vertrekhallen van luchthavens opduiken. We’ll deal with it, zolang we maar op tijd op onze bestemming geraken. ETA, estimated time of arrival, is de norm geworden voor een succesvolle vakantie. Daarbij zijn we helaas collectief vergeten dat de ziel van het reizen niet in de bestemming ligt, maar wél in het onderweg zijn.

Nochtans kennen we het fenomeen van ‘onderweg zijn’ allemaal als een romantisch-avontuurlijke stijloefening uit de populaire cultuur: de roadtrip. Beschreven, bezongen, verfilmd in menig klassieker. Jack Kerouac schreef in 1957 On the Road, een door wilde beat­muziek en slechte whisky gedreven, wervelende roadstory waarin losgeslagen jongeren in het naoorlogse Amerika naar het westen rijden, op zoek naar de onbestemdheid van het avontuur. Peter Fonda en Dennis Hopper reden in Easy Rider uit 1969 na een uit de hand gelopen cocaïnedeal hun vermeende vrijheid tegemoet en bekochten dat streven met de dood op het asfalt. Thelma & Louise, Rain Man, Bob Dylans album Highway 61 Revisited, The Rolling Stones, The Eagles... Allemaal hebben ze het onderweg zijn naar een onbestemd einde als centraal thema opgevoerd.

Reflectie en rust

Aanvankelijk waren roadtrips voor de mens eerder een noodzakelijk kwaad. Onze prehistorische voorouders moesten als nomaden wel achter het wild aan gaan, wilden ze niet verhongeren. De grote volksverhuizingen in de geschiedenis waren roadtrips avant la lettre, maar weinig romantisch: wie niet mee kon, bleef doorgaans dood aan de kant van de weg achter. Maar roadtrips hoeven niet altijd grote nobele bedoelingen te hebben, ze kunnen ook een zeer doeltreffende vorm van therapie zijn. Zoals letterlijk op zoek gaan naar jezelf.

Toen ik in 2014 uit mijn tv-productiehuis stapte na een moeilijke overname door een Duits mediabedrijf, dreigden de grote leegte en een uitgestelde burn-out. In plaats van thuis te zitten staren naar een lege mailbox en te wachten op telefoons die toch niet meer kwamen, trok ik in mijn eentje naar Costa Rica. Ik huurde er een kleine 4x4 en reed van de hoofdstad San José naar de surfspot Santa Teresa aan de Stille Oceaan. Mijn door midlife ingegeven overmoed om te willen surfen en de daarbij horende foute inschatting van mijn capaciteiten daarvoor kostte me drie gekneusde ribben, maar de eenzame ritten door de vulkanische jungleschoonheid van Costa Rica brachten me een nooit eerder ervaren gevoel van reflectie en rust.

Een halfjaar later trok ik opnieuw op soloroadtrip, dit keer dwars door Amerika langs een iconische classic highway, Route 50, die van Ocean City aan de oostkust tot San Francisco aan de westkust loopt. Het leverde me niet alleen een indrukwekkende kilometerstand van 5.500 en een prachtig reisverhaal op. Ook de bevreemdende tegenstelling tussen dagenlange totale eenzaamheid, waarin ik luidop tegen mezelf begon te spreken, en een handvol, onvergetelijke surrealistische ontmoetingen aan de bar van wegrestaurants. Zoals een ex-lijfwacht die zowel Reagan als Bush had gediend, die me met gebroken stem vertelde over zijn in Afghanistan gesneuvelde zoon. Of de aandoenlijke Ilona, een Roemeense dienster in een kreeftenrestaurant, die me vroeg of ik haar niet mee wilde nemen naar het westen toen ik de rekening betaalde. Ik zweer het: ik heb even getwijfeld, maar ik heb uiteindelijk mijn reis alleen verder gezet.

Creatief denken

Wat is het dan dat van een roadtrip zo’n unieke ervaring maakt die door velen als bijna therapeutisch wordt omschreven? De combinatie van de ritmische cyclus van de zich ontvouwende weg onder je wielen en het voorbijglijdende landschap brengt je geest in een reflecterende, zelfs meditatieve staat.

De weg als metafoor voor een nieuwe toekomst. Highway 191, VS. Beeld Johan Tuyaerts
De weg als metafoor voor een nieuwe toekomst. Highway 191, VS.Beeld Johan Tuyaerts

Maar het is vooral het perspectief van de onbestemde, vage horizon aan het einde van de weg die je dwingt het verleden achter je te laten. Je weet bij een echte roadtrip niet wat er achter de volgende bocht ligt, en vooral dié onwetendheid maakt van een roadtrip een zich gestaag ontvouwend avontuur, dat je dwingt alle zekerheden en plannetjes los te laten. Roadtrips zijn in die zin een uitstekend alternatief voor de bezinnings­retraite in bos, hei of duin, omdat ze je geest in een soort dynamische staat van reflectie brengen, waar je wordt gedwongen om vooruit te denken, maar tegelijk open te staan voor wat de weg brengt. Bovendien stimuleren roadtrips het creatieve denken. Creativiteit heeft alles te maken met het loslaten van wat we al weten, en het nemen van een weg of een afslag die je nog niet kent is een basisvoorwaarde om nieuwe dingen te ontdekken. En dus een sterke metafoor voor creativiteit. Over Steve Jobs was geweten dat hij zijn beste ideeën kreeg tijdens lange wandelingen of roadtrips, en Bruce Springsteen schreef sommige van zijn allerbeste songs tijdens én over roadtrips door Amerika.

Generatieroadtrip

Ook samen op roadtrip vertrekken kan van oude vijanden nieuwe vrienden maken, stuiptrekkende relaties een nieuwe boost geven of beschadigde familiebanden lijmen. Steeds meer vaders en moeders gaan met hun zonen en dochters op generatieroadtrip. Zo’n trip kan soms een ­belangrijke kaap of wending in het leven – volwassenheid, een scheiding of wegvallen van een partner – voor de reispartners in perspectief plaatsen en mensen zo weer dichter bij elkaar brengen. Toen mijn oudste dochter enkele jaren geleden door een moeilijke periode ging, vertrokken we samen op roadtrip door Zuid-Afrika. Het was vaak confronterend, maar je kan elkaar en jezelf niet ontlopen onderweg. De weg wordt zo een metafoor voor een nieuwe toekomst, en op zijn best is het een uitstekende en avontuurlijke vorm van familietherapie.

Kortom, als je nog niet weet waar naartoe deze zomer: geen paniek. Sla wat proviand in en stap in je auto, kruip op je motor of fiets en vertrek richting Grote Onbekende. Instagram-succes verzekerd by the way .

Lees hier onze zeven tips voor een geslaagde roadtrip.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234