Vrijdag 15/11/2019
Drie Hindoestaanse vrouwen aanbidden de zon in de vervuilde wateren van de Yamuna rivier in Delhi.

India

Waarom Delhi elk jaar in een ‘gaskamer’ verandert

Drie Hindoestaanse vrouwen aanbidden de zon in de vervuilde wateren van de Yamuna rivier in Delhi. Beeld REUTERS

De luchtvervuiling in New Delhi is zo extreem dat de noodtoestand is uitgeroepen. Volgens het Indiase Hooggerechtshof doet de regering veel te weinig om het probleem aan te pakken. Waarom krijgt de meest vervuilde hoofdstad ter wereld zijn smog niet onder controle?

Vanwaar de noodtoestand in New Delhi?

De Indiase hoofdstad beleeft zijn jaarlijkse ‘airpocalyps’. Elke winter krijgen de 40 miljoen inwoners van de agglomeratie New Delhi naast de gebruikelijke uitstoot van verkeer en industrie te maken met het afbranden van velden door boeren in deelstaten als Punjab, Haryana en Uttar Pradesh. De al slechte luchtkwaliteit keldert dan door dikke smog, vooral in Delhi, dat in een soort kom ligt. Satellieten signaleerden vorige week meer dan 3.000 brandhaarden rond Delhi, verantwoordelijk voor 44 procent van de smog.

De seizoenssmog wordt elk jaar begin november nog versterkt door het lichtfeest Diwali (vorige week zondag), dat hindoes vanouds vieren met vuurwerk (fire crackers). De gevolgen bleven niet uit. De luchtkwaliteit daalde vorige week maandag tot het laagste peil in drie jaar (500 op de zogeheten AQI-schaal, meer dan negen keer de medisch veilige limiet) en bleef de hele week zeer hoog. Vrijdag werd de medische noodtoestand uitgeroepen. Maandag was de luchtkwaliteit nog steeds 436. Delhi gaat schuil onder een giftige grauwe deken. Het zicht is zo slecht dat vliegtuigen moeten uitwijken naar andere bestemmingen. Critici spreken van een gaskamer.

Wat doen de autoriteiten eraan?

De stedelijke regering van premier Arvind Kejriwal en zijn Aam Aadmi-partij beloofde vorige maand al om in de strijd tegen fijnstof de wegen mechanisch te gaan vegen (in plaats van met de hand) en bomen te zullen aanplanten (die in Delhi juist massaal worden gekapt). Vorige week liet Kejriwal mondmaskers uitdelen aan schoolkinderen, scholen sluiten en bouw- en sloopactiviteiten stilleggen. Tot medio deze maand wordt ook het verkeer ingeperkt. Elke dag moet de helft van de (particuliere) automobilisten de auto laten staan, de ene dag de even, de andere dag de oneven kentekens. Dat moet het aantal auto’s met 1,2 miljoen per dag terugdringen.

Ook het vuurwerkinferno Diwali werd aangepakt. Vorig jaar oktober verbood het Indiase Hooggerechtshof al het afsteken van vies en gevaarlijk vuurwerk en bepaalde dat ook schoon, veilig vuurwerk alleen nog maar twee uur lang op speciale locaties zoals parken mocht worden afgestoken. Afgelopen jaar werd op basis van die uitspraak landelijk geïnvesteerd in de ontwikkeling van duurzaam vuurwerk met lage uitstoot en zonder lood en arseen. De groene crackers waren echter zo duur dat er volop illegaal goedkoop vuurwerk in omloop bleef. De stad Delhi gooide daarom als alternatief nog maar een vierdaagse Diwali-mega-lasershow in de strijd.

Helpen de anti-smogmaatregelen?

Niet veel dus, getuige de crisis van deze week. Sommige maatregelen zijn louter symbolisch, zoals het verstrekken van mondkapjes van stof of papier. Andere maatregelen zijn slechts tijdelijk, worden slecht gehandhaafd (de bouwstop) en massaal ontdoken (het kentekensysteem). Volgens insiders hebben veel rijke inwoners van Delhi valse nummerborden geregeld zodat ze alle dagen kunnen blijven rijden. Het systeem, volgens critici een pet project van Kejriwal, verandert bovendien niets aan de brandende velden.

Het Hooggerechtshof oordeelde maandag in reactie op een verzoekschrift van een milieugroep dan ook dat de stedelijke overheid veel te weinig doet aan de slechte luchtkwaliteit in de hoofdstad. Dat de inwoners elke winter stikken ‘kan niet getolereerd worden in een beschaafd land’. Gimmicks zoals het even/oneven-kentekensysteem volstaan niet, aldus het hof. Hoewel de overheid beweert dat het systeem in 2016 de smog met 16 procent heeft verminderd moet zij eerst maar eens aantonen dat het echt werkt.

Inwoners van Delhi aanbidden de zonnegod tijdens het religieuze Hindoestaanse festival Chatth Puja. Beeld REUTERS

Wat moet er dan wel gebeuren?

De enig echte oplossing is een consequente aanpak van de ergste vervuilers: landbouw, industrie en verkeer. De regering-Modi heeft ambitieuze plannen. Zij wil de economie verduurzamen door een snelle uitrol van hernieuwbare, schone energiebronnen, met name zonne-energie, en de overschakeling naar elektrisch vervoer. Alleen vragen de groei van de economie en de ontwikkeling van het arme platteland ook om betrouwbare, goedkope stroom. En dus bouwt India ook vrolijk door aan een hele batterij vieze kolencentrales.

Het afdwingen van schoon gedrag is in de grootste democratie ter wereld ook een ding. Vooral waar het gaat om de boeren, een groep die geen politicus tegen zich in het harnas wil jagen. Electorale tegenmacht moet van een sterke milieubeweging komen, die er nog steeds niet is. Onder meer omdat de interesse voor het milieu in India cyclisch is, ook bij de stedelijke middenklasse. Als de smog na de winter afneemt, verdwijnt ook de urgentie.

Maar is Delhi nu echt de meest vervuilde stad ter wereld?

Dat hangt ervan af hoe je meet. In een lijst van Wereldgezondheidsorganisatie WHO van meest vervuilde steden (op basis van fijnstof, met name PM2.5) staat Delhi op de zesde plaats (Indiase steden bezetten negen van de tien hoogste plaatsen, data uit 2016-18). Delhi is wel de meest vervuilde hoofdstad. Volgens een rapport van Greenpeace eerder dit jaar is Delhi’s voorstad Gurgaon de smerigste stad (met een gemiddelde luchtkwaliteit van 136). De inwoners van Delhi zal de rangorde een zorg zijn. Volgens een opiniepeiling zegt 40 procent te willen verhuizen. Al kunnen alleen de rijken zich dat veroorloven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234