Vrijdag 13/12/2019

Analyse

Waarom de Witte Helmen vandaag de Nobelprijs voor de Vrede moeten krijgen

De groep zou al 62.000 levens gered hebben, 141 onder hen kwamen al om het leven. Beeld AFP

Uiteraard zijn er meerdere kandidaten die vandaag de Nobelprijs voor de Vrede verdienen. Maar er is een groep voor wie die internationale erkenning letterlijk een kwestie van leven of dood is: de Syrische Witte Helmen die dagelijks met blote handen slachtoffers van onder het puin redden.

Op de shortlist van het Nobelcomité staat een aantal namen die de vredesprijs absoluut verdienen. De Congolese gynaecoloog Denis Mukwege had deze erkenning al jaren geleden moeten krijgen voor het feit dat hij talloze slachtoffers van seksueel geweld in Oost-Congo een nieuwe toekomst gaf.

Ook de vele vrijwilligers die op de stranden van Griekse eilanden klaarstaan om vluchtelingen op te vangen, maken vandaag een behoorlijke kans om door de Nobeljury als winnaar uitgeroepen te worden. Kenners tippen vooral de Russische mensenrechtenactiviste Svetlana Gannushkina voor haar moedige oppositie tegen de harde politiek van president Vladimir Poetin.

Outsiders zijn de onderhandelaars van de Iraanse nucleaire deal: Amerikaans buitenlandminister John Kerry, Europees buitenlandvertegenwoordiger Frederica Mogherini en Iraans buitenlandminister Mohammad Javad Zarif. Volgens waarnemers is het nog te vroeg om een Iraans regeringslid tot vredesduif te promoveren. Het feit dat Iraanse opposanten systematisch vervolgd worden en Teheran groot voorstander blijft van de doodstraf, maakt een eventuele Nobelprijs voor Iran behoorlijk controversieel.

Voorlopig gediskwalificeerd lijken dan weer de Colombiaanse president Juan Manuel Santos en FARC-rebellenleider Rodrigo Londono die wel een vredesakkoord sloten maar die er niet in slaagden om de tekst via referendum goedgekeurd te krijgen.

De Syrische Witte Helmen is een groep van 3.000 vrijwilligers, van bakkers tot leraars, die tijdens en na bombardementen burgers van onder het puin redden. Beeld AFP

Maar als het Nobelcomité echt een actueel vredessignaal wil geven, dan kan het bijna niet omheen de 3.000 Syrische Witte Helmen; een groep vrijwilligers die tijdens en na bombardementen burgers van onder het puin redt en naar medische hulpposten brengt. Het gaat om mannen en vrouwen met erg verschillende achtergronden: schrijnwerkers, apothekers, leraars, studenten, bakkers, bouwvakkers. Ze beschikken amper over materiaal waardoor ze genoodzaakt zijn om met hun blote handen puin te ruimen.

Volgens bepaalde bronnen redden de Witte Helmen al 62.000 mensenlevens. Op dagen dat er niet gebombardeerd wordt, herstellen ze elektriciteitslijnen en watervoorzieningen of geven ze overlevingscursussen aan kinderen.

Assad wil hulpverleners treffen

Volgens burgerjournalist Iyas Kaadouni, die in Gent woont maar dagelijks in contact staat met Witte Helmen, hebben de reddingsteams het moeilijker dan ooit. Zo voerden Syrische en Russische vliegtuigen de afgelopen weken zeer zware bombardementen uit op Aleppo die vooral gericht waren op burgerdoelwitten. "Maar liefst vijf centra van de Witte Helmen zijn de jongste dagen gebombardeerd en vernietigd. Het gaat om doelgerichte aanvallen: Assad heeft echt de intentie om de hulpverleners te treffen omdat zij een van de weinige krachten zijn die de burgers nog hoop kunnen geven."

Kaadouni zegt dat er geen dag voorbijgaat zonder dat de Witte Helmen zich in levensgevaarlijke situaties moeten storten. "Het zijn bijna allemaal jonge vaders of moeders. 's Ochtends zitten ze nog aan tafel met hun kinderen en daarna rukken ze uit naar een plaats die gebombardeerd wordt of waar scherpschutters op de loer liggen. Ze weten nooit of ze het einde van de dag zullen halen, en ze weten evenmin of ze op het einde van de dag hun kinderen nog levend zullen terugzien. Een goede vriend van mij, Laith Fares, was op een dag mensen aan het redden, toen hij hoorde dat zijn eigen huis gebombardeerd werd. Hij repte zich naar huis maar van het gebouw bleef niets meer over. Even later hoorde hij dat zijn broer bij de aanval om het leven was gekomen. Enkele uren later stond hij opnieuw puin te ruimen en naar slachtoffers te zoeken." Tot nu toe kwamen er 141 Witte Helmen om het leven.

Beeld AFP

Er is nog een andere goede reden om de Witte Helmen de vredesprijs te geven. Hoewel de reddingsorganisatie benadrukt dat ze onpartijdig is, dringt ze er wel op aan om de VN-resoluties inzake Syrië te respecteren.

Deze resoluties verbieden het gebruik van bomvaten, van chloorgas en van chemische wapens: een verbod dat bijna dagelijks met de voeten wordt getreden. De Witte Helmen willen ook zo snel mogelijk een no-flyzone boven Syrië. Het zou geen kwaad kunnen als het Nobelcomité deze eisen zou ondersteunen.

Tijd om te spreken

Last but not least: de Syrische burgeroorlog gaat zijn zesde jaar in, het is zonder twijfel het zwaarste conflict van onze tijd en het aantal burgerslachtoffers is choquerend. Als de Nobelcommissie zich nog enige rol van betekenis wil toedichten, dan zal ze zich toch eens moeten uitspreken over de Syrische oorlog en kan ze de Witte Helmen niet langer laten wachten.

Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234