Dinsdag 15/10/2019

Analyse Onderhandelingsnota

Waarom De Wever past voor het Vlaams minister-presidentschap

Sinds de verkiezingen is duidelijk dat de constructie met Bart De Wever als Vlaams ‘MP’ en Jan Jambon als premier allicht niet stand zou houden. Beeld Wouter Maeckelberghe

Bart De Wever laat het Vlaams minister-presidentschap aan zich voorbijgaan. Jan Jambon neemt zijn plaats in op het Martelaarsplein. Een scenario dat al maanden in de schuif ligt bij N-VA.

Er is een officiële verklaring voor de ‘position switch’ van De Wever en Jambon. Uit de mond van De Wever, die zich in januari kandidaat stelde voor het minister-presidentschap, klinkt die als volgt: “Er is iets gebeurd op 26 mei. We hebben de verkiezingen verloren. We moeten ons als partij aanpassen aan de omstandigheden en dat noopt ons tot beslissingen in de casting. (...) Jan Jambon zal de Vlaamse formatie nu overnemen en afronden. Op vraag van de partij zal ik me als voorzitter concentreren op de federale formatie. Ik heb daar het meeste ervaring mee.”

Maar er is ook de verklaring die in de wandelgangen gegeven wordt. Dat Jambon eigenlijk al maanden de enige echte kandidaat was om Geert Bourgeois op te volgen als Vlaams minister-president. Het probleem was dat de principiële Bourgeois zijn plaats op het Martelaarsplein, de uitvalsbasis van de Vlaamse regering, alleen wilde afstaan aan De Wever zelf. Waarop de partijvoorzitter en Antwerps burgemeester dan maar – met behoorlijk veel tegenzin – een stap naar voren zette in januari. Jambon werd meteen, nogal onbeholpen, gelanceerd als kandidaat-premier.

Geen premier

De waarheid ligt waarschijnlijk ergens in het midden. Sinds de verkiezingen is alvast duidelijk dat de constructie met De Wever als Vlaams ‘MP’ en Jambon als premier allicht niet stand zou houden. (Als dit al ooit de bedoeling was.) De enige kans voor Jambon om premier te worden, was namelijk een heruitgave van de centrumrechtse coalitie. Maar die haalt geen meerderheid meer in het federale parlement. Om een nieuwe regering te vormen lijkt de N-VA veroordeeld tot de PS. Voor de socialisten is het onbespreekbaar om een Vlaams-nationalist het land te laten leiden.

“Jambons talent als bestuurder zomaar verloren laten gaan, dat zou echt zonde zijn voor de partij. Zeker omdat we in Vlaanderen net nood hebben aan een krachtdadig bestuur, een regering met schwung en zonder gekibbel. Dat blijkt uit alle analyses van de verkiezingsresultaten: de mensen willen goed beleid. Dat is alles. Jambon is daar geknipt voor. Hij is een CEO-type”, luidt het.

Beeld Wouter Maeckelberghe

Onderhandelen 

De analyse dat alleen De Wever himself het Vlaamse bestuursniveau naar een hoger niveau kan tillen, iets waar veel Vlaams-nationalisten nog altijd van overtuigd zijn, verdwijnt in de koelkast. De transfer van Jambon werd maandagmiddag unaniem goedgekeurd tijdens een partijbureau. Bourgeois was daar niet aanwezig - hij is met vakantie. Bourgeois zou zich echter niet verzet hebben tegen deze demarche.

Jambon start dinsdag meteen met de formele onderhandelingen over een regeerakkoord. De nota opgesteld door De Wever zal dienst doen als uitgangspunt. Jambon, een nieuwkomer op het Vlaams niveau die aan zijn allereerste formatie begint, zal geassisteerd worden door Jeroen Overmeer. Als voormalig kabinetschef van Bourgeois kent Overmeer de Vlaamse dossiers als zijn broekzak. “En Jambon is sowieso een sterke onderhandelaar. Hij heeft de laatste jaren meer dan genoeg ervaring opgedaan in de regering-Michel”, klinkt het in zijn omgeving.

Bij N-VA rekent men op een formatie van twee tot drie weken. De Vlaams-nationalisten achten het nagenoeg onmogelijk dat het nog verkeerd loopt. Daarvoor hebben ook de coalitiepartners Open Vld en CD&V zich al te ver gewaagd. De Wever zal zich de komende weken (en maanden) toeleggen op de federale formatie. Hij ziet momenteel nog geen uitweg uit de impasse. “Er is weinig of geen reële vooruitgang te melden. Na honderd dagen heeft er nog geen echt gesprek plaatsgevonden.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234