Dinsdag 11/05/2021

Economie

Waarom de VS volgens Van Overtveldt de 21ste eeuw zal domineren

Johan Van Overtveldt op de voorstelling van zijn boek 'De ontwakende reus'. Beeld PHOTO_NEWS
Johan Van Overtveldt op de voorstelling van zijn boek 'De ontwakende reus'.Beeld PHOTO_NEWS

De Verenigde Staten beschikken over de beste troeven om de versnelde veranderingen van de komende decennia het best het hoofd te bieden. Dat is de centrale stelling die minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) in zijn boek "De ontwakende reus" naar voren schuift. Hij ontkent niet dat die reus ook acute problemen kent, maar gelooft niet dat Europa en China de Verenigde Staten van de troon zullen stoten.

"Een minister van Financiën heeft absoluut geen tijd om een boek te schrijven", viel Van Overtveldt vandaag tijdens de boekvoorstelling met de deur in huis. De ideeën die de minister erin ontwikkelt, speelden al jaren in zijn hoofd en het boek zelf was al ruimschoots klaar voor hij de eed bij de koning aflegde. Sterker nog: het verscheen eerder dit jaar zelfs in het Engels ("A Giant Reborn").

Van Overtveldt probeert in "De ontwakende reus" komaf te maken met de stelling dat Amerika een land in verval is. Dat idee wordt al lang geponeerd, eigenlijk al sinds het ontstaan van de Verenigde Staten. De minister citeerde daarvoor onder meer Immanuel Kant, Charles Dickens, Sigmund Freud, Adolf Hitler, Joseph Stalin, Jimmy Carter, Charles Kupchan en Larry Summers, die zich allen - de ene al wat vriendelijker dan de andere - in die zin uitlieten.

De minister ziet aan de niet zo verre horizon een periode opdagen waarin we getuige zullen zijn van versnelde veranderingen - "turbochange" noemt hij dat. "We ain't seen nothing yet", gelooft Van Overtveldt. De maatschappij die zich het vlotst (of minst slecht) op de rails zal krijgen om die veranderingen te internaliseren zal op de eerste rij komen te staan. Het mag niet verbazen dat de Verenigde Staten volgens hem daarvoor het best uitgerust zijn. De ondertitel van het boek luidt niet voor niets: "Waarom Amerika de 21ste eeuw zal domineren".

Amerikaans karakter

Waarom? Daarvoor citeert de minister Alexis De Tocqueville, de Franse politieke denker die bijna twee eeuwen geleden aanhaalde dat Amerikanen verandering zien als de natuurlijke toestand van de mens. "Het is merkwaardig vast te stellen dat dit vandaag nog steeds aan de orde is", vindt Van Overtveldt. Hij merkt wel op dat het vlotte aanpassen een proces is dat niet altijd even beschaafd, soms zelfs brutaal verloopt. "Maar het gebeurt wel".

Als verklaring voor die attitude schuift hij een aantal elementen naar voren, zoals het Amerikaanse karakter, de kracht die het land put uit de migratie en het verleggen van grenzen, zowel intellectuele grenzen als grenzen van de verbeelding. De Verenigde Staten kampt evenwel ook met problemen. Daarbij citeert de auteur de politieke patstelling in Washington DC, de groeiende ongelijkheid en het schuldprobleem, al merkte Van Overtveldt op dat dit laatste ook elders bestaat.

Hij kijkt ook naar de situatie bij de "grote uitdagers" China en Europa en schuift daar een aantal struikelblokken naar voren. In het Aziatische land is dat bijvoorbeeld de enorme schuldexplosie waar we nu de gevolgen van zien. In Europa is dat de vaak terugkerende vraag over welke mate van soevereiniteit de lidstaten aan de Europese Unie willen afstaan om tot een verdere integratie te komen, maar ook het sociaal model dat volgens de minister flexibeler zal moeten worden.

"De ontwakende reus. Waarom Amerika de 21ste eeuw zal domineren", Johan Van Overtveldt, Uitgeverij Polis, 266 bladzijden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234