Maandag 14/10/2019

Olympische Spelen

Waarom de Olympische Spelen u voorlopig koud laten

Zeilster Evi Van Acker behoort tot de wereldtop. Beeld Belga

Dat zeilen, discuswerpen en taekwondo bepaald minder populair zijn dan voetbal en wielrennen weten we, maar deze keer beginnen de Olympische Spelen onder een wel erg sneu gesternte. "Het is nog niet begonnen en het is al om zeep." Maar het kan wel nog keren.

Dat het in Brazilië is, dat er gedoe is met Russen en dat de Borlées meedoen. Tot zover is de gemiddelde Belg wel mee met de 28ste Olympische Zomerspelen die over tien dagen beginnen. En het hitje van Netsky - 'It's a long way to Rio' - heeft bijna iedereen al gehoord. Maar dan wel vaak zonder erbij stil te staan dat het nummer over de Belgische deelname aan de Olympische Spelen gaat, die op 5 augustus groots worden ingeluid.

Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) en Vlaams minister van Sport Philippe Muyters (N-VA) gaan Belgische atleten aanmoedigen en ook koning Filip en koningin Mathilde gaan naar Rio. Maar hoeveel landgenoten zonder protocollaire verplichtingen zouden een ticket richting de vierjaarlijkse topsportparade op zak hebben?

Het verschil met de recente Duivels-gekte valt op. Zelfs wie nooit voetbal kijkt, kon niet ontsnappen aan Fellaini-pruiken, Panini-stickers, het gezicht van Kevin De Bruyne en co. op bier-en frisdrankblikjes en zwart-geel-rode Duivels-gadgets allerhande. Toen de Belgen de 4 x 400 meter wonnen op het EK atletiek begin deze maand, kraaide er nauwelijks een haan naar, want dat was de dag van de finale van het EK voetbal.

It's a long way to Rio indeed.

En dat is een beetje pijnlijk voor het Belgisch Olympisch Comité, dat alle zeilen lijkt te moeten bijzetten om onze olympiërs aan de man te brengen. Als alles goed gaat, dan komt zeilster Evi Van Acker terug met zilver en kunnen Philip Milanov (discuswerpen) en Si Mohamed Ketbi (taekwondo) brons scoren voor ons land, zo voorspellen sportstatistiekbureaus.

Maar welke niet-sportfreak heeft ooit van Milanov gehoord? Op welke blikjes staat het gezicht van Ketbi en wie zal 's nachts opstaan om Van Acker te zien racen? Of om een van de 10.500 andere topatleten uit 206 landen tijdens een van de 306-medaille-evenementen te bewonderen?

Tien dagen voor het internationale topevenement lijkt ook elders het enthousiasme niet enorm. Zo is nog altijd zowat een kwart van de tickets beschikbaar. En zelfs sportsociologen en -economen melden dat het ze 'het niet echt voelen'. "Ik merk het bij mezelf, terwijl ik interesse zou moeten tonen", zegt bijvoorbeeld sportsocioloog Bart Vanreusel (KU Leuven). Ook sportpsycholoog Jef Brouwers voelt weinig vuur. "Ik ben onderweg naar Rio en ik ken veel sportfanaten, maar niemand vraagt me wie ik ga zien of wat ik ga doen."

Marketeers Wim Mathues en Thierry De Ridder zien ook dat merken en sponsors het marketinggewijs laten afweten. "Ze zouden nu toch volop voor die Spelen moeten gaan, maar dat gebeurt nauwelijks", zegt Mathues.

De experten halen drie redenen aan voor het lauwe olympische vuur: de sport zelf, het imago en de omstandigheden van dit enorme event en de psychologische impact van het afgelopen EK voetbal en de Tour de France.

Iedereen is het erover eens dat het Russische dopingschandaal en het feit dat de organisatie Rusland toch laat meedoen, afkeer opwekken. "Mensen haken af of beginnen er zelfs niet aan als ze merken dat die grote instanties dat soort corruptie toelaten", stelt Vanreusel.

Bovendien kleeft aan de locatie een negatief imago. Berichten uit Rio over barslechte omstandigheden voor de atleten, stakingen, zikadreiging, corruptie, armoede en lokaal protest sijpelen al langer door. Braziliaans stervoetballer Rivaldo roept zelfs op niet naar de Spelen te komen, "omdat je je leven riskeert door de enorme criminaliteit in de regio".

Vanreusel: "De Winterspelen van Sotsji waren op dat vlak een ramp, maar ook nu komt het ter ore dat dit event, dat zowat 12 miljard euro zou kosten, plaatsvindt in een wijk waar mensen geen werk en geen gezondheidszorg hebben. Langzaam maar zeker doet dat soort situaties grote sportevenementen de das om. Dat speelt onderhuids, dooft het vuur of maakt het lastiger enthousiast te zijn."

Te ingewikkeld

Daarnaast trekt ons land wel met topatleten naar Rio, maar is er geen echt grote sportieve hoop, een cruciaal ingrediënt om interesse aan te wakkeren. "Het is ook veel moeilijker dan in het voetbal om dat te doen", vindt De Ridder. "De olympische sporten zijn nu eenmaal veel minder populair. Een atleet die vier of acht jaar toeleeft naar een sport waar je meestal wel wat van moet kennen om die te kunnen volgen, die verkoopt niet. Voor voetballers, en zeker nationale teams, die je vaak ziet spelen, kun je veel beter een verhaal en marketing opbouwen en aandacht krijgen", vervolgt de sportmarketeer.

Wat ook massaal gebeurt. Voetbal is nu eenmaal de meest populaire sport, in onze contreien gevolgd door wielrennen. Daar zijn veel verklaringen voor en soms is niet duidelijk wat nu de kip of het ei is. "Wat vaststaat, is dat voetbal zo aantrekt omdat het een eenvoudig te begrijpen teamsport en geen ingewikkelde individuele sport is, het matchen biedt die niet te lang duren en waarin er altijd wel iemand iets verkeerd doet of discussie ontstaat waarover iedereen kan meespreken en bekvechten", zegt Brouwers. "Daardoor lopen de emoties altijd hoog op en overschaduwt die sport de olympische disciplines."

Bovendien, zo vult De Ridder aan, is voetbal de hele tijd alomtegenwoordig. "Dorpen, gemeenten, landen, scholen; overal is er voetbal en iedereen heeft er wel ervaring mee, al was het maar als ouder van een voetballend kind. Het is met andere woorden heel erg herkenbaar en dichtbij. In combinatie met de glamour en de hallucinante salarissen stilt die sport verschillende soorten hongers."

Kater

Omdat voetbal de populairste sport is, gaat het altijd met onze aandacht lopen. En de Belgen hebben net een fikse portie achter de kiezen. Dat benadeelt 'onze' olympiërs. "Zowat het hele land heeft met de Rode Duivels meegeleefd, zit nog een beetje met een kater door de ontmoedigende afloop en heeft niet meteen weer zin in sportieve hoop en spanning", stelt Brouwers. "Wie dan ook nog de Tour heeft gevolgd, want koers is hier de op een na populairste sport, moet hoe dan ook even bekomen."

Begeestering

Maar, en daar is ook iedereen het over eens: het tij kan snel keren. Eenmaal een Belg een mooie prestatie neerzet in Rio, kan het enthousiasme snel en sterk opflakkeren. Wilfried Meert, organisator van de Memorial Van Damme: "Ik ben er zeker van dat de begeestering bij de bevolking vanaf nu wel zal groeien, en dat kan zeker ook tot gekte leiden bij topprestaties. Kijk naar het enthousiasme toen Tia Hellebaut en Kim Gevaert grootse dingen deden tijdens de Spelen in Peking in 2008", zegt Meert.

Tia Hellebaut na haar overwinning op de Olympische Spelen in 2008, Beijing, China. Beeld BELGA

Ook toen de broers Borlée in 2012 in Londen puik presteerden, lieten de Belgen zich meeslepen. Al was dat niet te vergelijken met de Duivels-gekte. Meert: "Kinderen hullen zich in T-shirts van Eden Hazard en hun ouders apen hen na, maar iedereen weet gewoon dat hetzelfde nooit zal gebeuren met Philip Milanov, ook al loopt alles nog zo schitterend."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234