Maandag 23/11/2020

Opinie

Waarom de monsterboete voor Google onterecht is

Morgane Van ErmengemBeeld rv

Morgane Van Ermengem is Legal Officer bij theJurists Europe in Londen.

De saga duurt al sinds 2010, maar de beslissing is nu gevallen: Google krijgt van de Europese Commisie een monsterboete van 2,4 miljard euro te slikken omwille van haar prijsvergelijkingdienst Google Shopping. Google zou van haar dominante marktpositie misbruik maken om haar eigen dienst een duwtje in de rug te geven ten aanzien van die van concurrenten. Eurocommissaris voor mededing Margrethe Vestager bevestigt zo de voorlopige bevindingen die de Commissie al publiceerde op 15 april 2015.

Klepper

De klepper van 2,4 miljard euro is meteen ook de hoogste boete die de Europese Commissie ooit oplegde in een mededingingszaak aan één enkel bedrijf. Het is een twijfelachtige eer voor Google. Zelf heeft het bedrijf al via general counsel Kent Walker laten weten dat het de beslissing betreurt. De boodschap is duidelijk: Google zet haar prijsvergelijkingen eerst, omdat Google weet dat haar dienst consumenten beter vooruithelpt dan de anderen.

En geef haar eens ongelijk. Ik ben zelf geen grote e-commerce adept - als het dus eens moet gebeuren, krijg ik liefst meteen alle nuttige informatie op een rijtje. Tijd is geld, zeker op het internet. Maar de Commissie is bezorgd dat consumenten niet noodzakelijk de meest relevante opties te zien zouden krijgen. Dat is niet alleen vrij betuttelend, het gaat ook in tegen wat Google eigenlijk doet: ervaringen gebruiken om het best mogelijke resultaat weer te geven. Dat Google dus “competition on the merits” (mededinging op basis van verdiensten) zou belemmeren klinkt vals: Google’s verdienste is net dat zij naar haar gebruikers luistert. Het staat haar concurrenten vrij hetzelfde te doen.

Het internet is geen winkelstraat

Bovendien is het internet een aparte wereld, die op een ongemakkelijke manier in de normale mededingingsregels wordt gewrongen. De dominante positie van Google is simpelweg te verklaren doordat u en ik zonder nadenken de Google zoekmachine openen om iets te vinden. Google is een zeer innoverend bedrijf dat het leven van menig consument gemakkelijker heeft gemaakt, een feit dat ook Verstager zelf in het persbericht grif erkende. De zoekmachine zo zwaar bestraffen omdat ze doet wat ze het beste kan: het klinkt toch kafkaiaans.

Het staat je bovendien vrij om een andere zoekmachine te gebruiken. Ben je niet tevreden, gebruik je in een oogomwenk een andere zoekmachine. Uit een recente studie blijkt zelfs dat meer dan 50% van de gebruikers een product rechtstreeks zoekt via Amazon, dé grote concurrent van Google. Hoe dominant is de positie van Google nog, als het letterlijk elke dag moet opboksen tegen Amazon, of Bing?

Wat de prijsvergelijkdienst betreft, die komt inderdaad op een prominente plaats, naast de lijst zoekresultaten. Onaanvaardbaar, vindt de Europese Commissie. Zouden we het niet vreemd vinden moest een BMW-garage plots Mercedes-wagens beginnen uitstallen?

Voor- en tegenstanders

De beslissing werd gemengd onthaald, ook – verrassend genoeg – door de technologische en digitale sector. In Nederland is de Information Technology and Innovation Foundation (ITIF) niet opgezet met de beslissing: “Europa heeft feitelijk geconcludeerd dat sommige bedrijven te groot zijn geworden om nog te mogen innoveren.” Men bekritiseert het feit dat Google niet eens meer haar eigen diensten mag promoten, terwijl het toch nog steeds om een commerciële speler gaat die logischerwijze door winst gedreven wordt. De beslissing stelt hierdoor een vervelende precedent voor ieder bedrijf dat puur op basis van haar innoverend talent een zogenaamde dominante positie zou verkrijgen.

Maar aan de andere kant van de Atlantische oceaan hoort men ook een ander geluid. Enkele Amerikaanse bedrijven, zoals mediagigant News Corp, richtten een brief aan Vestager waarin zij de beslissing steunen en de boete onder andere “noodzakelijk en passend” achten. Het hoeft echter niet te verbazen dat de bedrijven achter de brief stuk voor stuk concurrenten zijn van Google en openlijk tegenstander zijn van de sterke zoekmachine.

Innovatiebelemmering?

Tenslotte heeft niemand er baat bij dat innovatie wordt belemmerd. De Europese Commissie is een broodnodige instantie om de interne markt van de Europese Unie in evenwicht te houden, maar deze beslissing stelt een afschrikwekkend voorbeeld. In de plaats hiervan zou men beter in discussie gaan over constructieve manieren om mededinging op het internet aan te pakken. Om niet te spreken over de geruchten van anti-Amerikaanse bias die met deze beslissing nog versterkt zullen worden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234