Zaterdag 23/10/2021

Waarom de middenklasse bedankt voor seks

Camille Paglia over carrière, film en muziek als de oorzaken van een passieloos leven

Hebben vrouwen binnenkort hun eigen Viagra? Een aanvraag om in de VS Flibanserin te verkopen - een geneesmiddel voor vrouwen met een laag libido - is verworpen, maar het betekent toch dat - ongeacht de nog onbekende neveneffecten - een nieuwe pil van doen is om de seksuele malaise te verhelpen die kennelijk over het land is neergedaald. Maar in welke mate weerspiegelen die klachten over seksuele apathie een medische realiteit, en in welke mate spruiten ze voort uit een blanke hoge middenklasse die angstig is en te hard werkt?

Het uit de negentiende eeuw stammende bourgeoisfatsoen is de ware schuldige. Naarmate respectabiliteit de centrale waarde van de middenklasse werd, werden censuur en repressie de norm. Victoriaanse preutsheid maakte een einde aan de humoristische seksuele onbevangenheid bij zowel vrouwen als mannen: van de stukken van Shakespeare tot de achttiende-eeuwse roman waren schuine moppen vaste prik. De prekerige jaren vijftig van de vorige eeuw, die de vrijgevochten vrouw van de Jazz Age uit het culturele geheugen wisten, waren simpelweg een terugkeer naar de norm.

Vandaag is de concrete macht in handen van de carrièristische technocratie, wiens elitescholen, met hun ideologische kijk op gender als een sociale constructie, fungeren als voedingscellen.

In het discrete rijk der witteboorden zijn vrouwen en mannen inwisselbaar. Ze doen hetzelfde, op de geest gestoelde werk. Het fysieke wordt onderdrukt; de stemmen worden gedempt en de gebaren gekortwiekt in steriele kantoorruimten. De mannen moeten zichzelf geslachtsloos maken, terwijl ambitieuze vrouwen de voortplanting moeten uitstellen. Androgynie is fascinerend in de kunst, maar in het echte leven kan het leiden tot stagnatie en verveling, en geen enkele pil die dat verhelpt.

Ondertussen heeft het gezinsleven middenklassemannen aan banden gelegd; ze zijn gewoon radertjes in een huishoudmachine die bestuurd wordt door vrouwen. Hedendaagse vrouwen zijn virtuoze supermanagers van een complexe operatie die gericht is op de zorg voor en het transport van kinderen. Maar het is niet zo eenvoudig om over te schakelen van apollinische controle op het dionysische delirium.

Bovendien bieden mannen in de relatie weinig stimulans: westerse mannen blijven zichtbaar eeuwig jongetjes, wat blijkt uit hun ruime T-shirts, losse shorts en sportschoenen, die ze dragen van de kleuterklas tot op middelbare leeftijd. De seksen, die zich vroeger in intrigerende aparte universums ophielden, lijden aan overfamiliariteit, de vloek van het alledaagse. Er is geen mysterie meer.

De elementaire kant van seksualiteit is ook getaand in de Amerikaanse populaire cultuur. Produceerden de Hollywoodstudio’s ooit films die trilden van het geflirt en de romantiek, vanaf de vroege jaren zeventig kwam het naakt op en was het gedaan met de zwoele opbouw. Een generatie filmmakers verloor de kunst van de verfijnde suggestie. Nog erger werd het in de jaren negentig, toen Hollywood de videogames enterde en vrouwen omtoverde tot cartooneske opgeblazen superheldinnen en sciencefiction-androids, fantasiefiguren zonder psychologische complexiteit en de erotische noden van echte vrouwen.

Anderzijds ligt de rockmuziek, ooit een pionier op seksueel gebied, op apegapen. De zwarte rhythm-and-blues, die ontstond in de Mississippi Delta, was de stuwende kracht achter de rockbands van de jaren zestig, wiens coverversies van bluessongs bol stonden van opwindende, seksuele beeldspraak. Maar door het enorme commerciële succes van de rock deemsterde de blues weg als een directe invloed voor jonge muzikanten. Ze kopieerden eenvoudigweg de blanke gitaargoden, zonder hun roots te verkennen. Stap voor stap verloor de rock zijn aanstekelijke rauwheid en verleidelijke sensualiteit. De commerciële muziek had in de jaren tachtig nog een massa hoogst verleidelijke, sexy popgrieten zoals Debbie Harry, Belinda Carlisle, Pat Benatar en een charmant rijpe Madonna. Die Madonna ging echter de bourgeoistoer op en werd broodmager. Farmaceutische bedrijven zullen nooit de heilige graal van het vrouwelijke Viagra vinden, in deze cultuur die aangedreven én leeggezogen wordt door middenklassewaarden. Remmingen blijven koppig vanbinnen zitten. En wellust is te heet om aan apothekers over te laten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234