Zaterdag 19/10/2019

Waarom de liberalen blauw zijn en de socialisten rood

Brussel

Eigen berichtgeving

De liberalen hebben hun associatie met de kleur blauw te danken aan de katholieke politicus en minister van Justitie Jules Malou (1810-1886), zo blijkt uit onderzoek door het Katholiek Documentatie- en Onderzoekscentrum (Kadoc). Malou was de geestelijke vader van de wet op het stemgeheim en het verkiezingsbedrog. In die wet van 1877 werd onder meer vastgelegd hoe de stembrieven er moesten uitzien. De modelbrief die werd voorgesteld bestond links uit een blauwe kolom met de vermelding 'liberaal' en rechts een karmijnrode kolom waarboven 'katholiek' was gedrukt. Alle andere kandidaten stonden samen in de middenkolom.

"De parlementsverkiezingen van 1878, waarbij de nieuwe regels voor het eerst werden toegepast, waren zo succesvol voor de liberalen (ze behaalden een absolute meerderheid), dat ze voortaan blauw als lijfkleur gingen gebruiken", stelt Kadoc-onderzoeker Luc Vints in de nieuwsbrief van het centrum. "Ook na 1894, toen er geen kleuren meer op kiesbrieven werden gedrukt en de lijsten alleen met een neutraal cijfer werden aangeduid, bleven de liberalen trouw aan blauw."

De katholieken daarentegen hielden na 1878 niet vast aan rood. Niet alleen leden ze een zware electorale nederlaag, bovendien was rood toen al de kleur van de internationale socialistische beweging. "Vermoedelijk verwijst die kleur naar de Frygische muts van de Franse revolutionairen van het einde van de achttiende eeuw", schrijft Vints. "Maar ook voordien al werd rood geassocieerd met de laagste (derde) stand en met sociale opstanden. Officieel moest er worden gewacht op het congres van de Tweede Internationale van 1889 in Parijs, toen werd beslist dat de rode vlag het symbool was van de socialistische klassenstrijd." In België is rood de kleur van de socialisten sinds de oprichting van de Belgische Werkliedenpartij (BWP) in 1885.

De christen-democraten gebruiken oranje pas sinds het midden van de jaren zestig voor hun propagandamateriaal. Een precieze reden daarvoor is er volgens de Kadoc-onderzoeker niet. "Was het vooral reclametechnisch een goede, opvallende kleur die toevallig in de mode was of was het alleen een referentie aan de kleur van de ramen van het toenmalige CVP-hoofdkwartier in de Brusselse Tweekerkenstraat?" Voordien hadden de katholieken ook geel gebruikt, dat immers de pauselijke kleur is. Groen wordt dan weer geassocieerd met de christelijke arbeidersbeweging. Dat gebruik ontstond in 19de-eeuwse werkmanskringen en bij aanhangers van priester Daens, die destijds "groene socialisten" werden genoemd. (GT)

Liberalen hebben hun lijfkleur te danken aan katholiek minister

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234