Donderdag 24/09/2020

Opinie

Waarom de Klara Top 100 een gemiste kans is

Beeld rv

Piet De Loof is journalist en schrijver van jeugdromans waarin (klassieke) muziek vaak een hoofdrol speelt.

Dit weekend, op 22 en 23 november, zendt Klara opnieuw een Klassieke Top 100 uit. Dat lijkt een leuk en zinvol initiatief om meer luisteraars naar Klara te lokken en klassieke muziek te promoten. Helaas is het tegendeel waar.

Klara bereikt volgens de CIM-cijfers 2 procent van de luisteraars. Dat heeft me altijd verwonderd. De zender kan putten uit, laten we zeggen, 10 eeuwen 'klassieke muziek', van middeleeuws tot hedendaags. 1.000 jaar, alstublieft! Het kan niet anders of een mooi deel van die 98 procent niet-Klaraluisteraars zou daar ook zijn gading kunnen in vinden.

Klara doet helaas weinig om dat slapende publiek te bereiken. 'Klassiek leeft!' luidt een van de slogans, maar wie een dag blijft luisteren, krijgt niet die indruk. Altijd dat klassiek-romantische klankbeeld, vermoeiende poëtische bespiegelingen incluis. Muzikaal behang met vochtplekken. Een lankmoedige stoet van het ijzeren repertoire. Alleen in de vooravond en in het laatavondblok proef je iets van de namen, genres en tijdperken die Klara verwaarloost. Alleen dan maakt Klara die andere slogan, 'Blijf verwonderd', waar.

Die enge visie kenmerkt ook de 'long list' van de top 100 waaruit luisteraars konden kiezen. Saai en voorspelbaar, met als schaamlapje een stukje musical en enkele verloren gelopen Belgische componisten van het zoveelste knoopsgat. De oude getrouwen heersen, 20ste-eeuwse en hedendaagse muziek zijn zwaar ondervertegenwoordigd. De lijst lijkt afgestemd op een seniorenpubliek dat niet zal rusten alvorens de 'Juwelenaria' is gepasseerd. Zonder twijfel zal J.S. Bach de top 100 weer domineren. Bach, de goedheilige man die zelfs na 300 jaar het ijkpunt blijft. De vraag is waarom.

We leven namelijk in de interessantste muzikale tijd ooit, vergelijkbaar met begin vorige eeuw (Tweede Weense School plus de opkomst van 'lichte' muziek). Muziek explodeert in eindeloos veel genres en subgenres, tegelijk vervagen de grenzen tussen 'populair' en 'klassiek' (met Ludovico Einaudi als één van de bekendste voorbeelden). Op klassieke concerten valt mij op hoe jonge bezoekers geboeid zijn door nieuwe muziek, niét door de grote namen van lang geleden. Die jeugd is, uiteraard, de toekomst. Ook van Klara.

Daarom is de fraai gepromote top 100 zo'n gemiste kans. Klara had de naambekendheid en de vele vermeldingen (kranten, radio, tv) kunnen aangrijpen om te tonen hoe ruim 'klassieke muziek' kan zijn. Waarom geen alternatieve top 100, met onbekende werken van bekende componisten? Of onbekende werken tout court - we zouden zoveel kunnen ontdekken. Elk top 100-deuntje zou kunnen worden gevolgd door een aanvullend of contrasterend werk. Een filmmuziek top 100 - is dat denkbaar? Mozart en Beethoven schreven muziek voor theatervoorstellingen, maar filmmuziek van nu blijft verdacht.

Zo'n oubollige top 100 is de klassieke versie van het schlagerfestival, met J.S. Bach als Christoff en W.A. Mozart als Willy Sommers, die van het publiek alleen hun grootste hits mogen zingen. Zo wordt het cliché bevestigd dat klassieke muziek een 'dead composers society' is, waarvan de 100 mooiste museumstukken met eindejaar eerbiedig worden afgestoft. Daarmee onderschat Klara zijn luisteraars en schiet het zichzelf in de voet. Ja, 'Erbarme dich.'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234