Maandag 01/03/2021

Waarom de ene maat 40 de andere niet is

S, M, L. 34, 36, 38. 1, 2, 3. Alsof al die verschillende maataanduidingen nog niet verwarrend genoeg zijn, verschilt je maat ook nog eens van winkel tot winkel. Met ellendige, dan wel euforische momenten in het pashokje als gevolg. Hoe komt dat?

Wie vandaag een pashokje binnenwandelt, moet ten eerste al worstelen met onflatterende belichting en slecht sluitende gordijnen. En dan is er nog de noodzaak om een top, broek of rok in minstens twee verschillende maten uit te proberen. Je weet immers nooit of het item in kwestie groot of klein zal uitvallen. De vraag 'welke maat heb je?' is dus moeilijker dan ooit te beantwoorden, en dat terwijl we vandaag ook online shoppen, en met één simpele klik het gewenste item en de bijhorende maat zouden moeten kunnen aanduiden. Om beter te begrijpen waar die hedendaagse discrepantie in kledingmaten vandaan komt, is het belangrijk om het systeem en zijn boeiende geschiedenis even onder de loep te nemen.

Depressie en vooruitgang

Tijdens de beginjaren van de 20ste eeuw was het voor vrouwen de normaalste zaak ter wereld om kledij op maat te maken of laten maken. Dat veranderde echter tijdens de economische depressie van de jaren 30, toen voedsel en stof zo goed als onbetaalbaar werden. Samen met de enorme technologische vooruitgang ontstond de massaproductie van kledij. Kledingadvertenties en postordercatalogussen gaven de boel een zetje. Tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog kochten zo goed als alle vrouwen uit zo'n catalogus of van een kledingrek en verdween het op maat creëren van kledij naar de exclusieve kringen van haute couture-collecties.

Plots was er wel vraag naar een universeel matensysteem. Dat werd in de jaren 40 op poten gezet door de Amerikaanse researchers Ruth O'Brien en William Shelton, op vraag van de Amerikaanse overheid. Zij bekeken 59 afmetingen bij 15.000 Amerikaanse vrouwen en kwamen tot één belangrijke ontdekking: vrouwen delen niet graag hun maat mee aan de verkoper. Daarom werd er in 1958, door het Amerikaanse National Institute of Standards and Technology, een systeem van nummers opgezet van 8 tot 38. Op basis daarvan konden kledingmerken aan de slag gaan en kregen vrouwen de vrijheid om kledij aan te schaffen zonder de hulp van een verkoper.

Rond 1983 viel dat systeem echter in elkaar. Men besefte dat de universele lichaamsbouw niet bestaat, en dat een universeel matensysteem dus ook nooit 100 procent correct kon werken. De overheid riep de standaardisering een halt toe en merken waren vrij om hun maten zelf te definiëren.

Nieuwe limieten

Door merken de vrijheid te geven hun maten zelf te bepalen, is het voor ontwerpers vandaag een uitdaging om voor consequentie te zorgen. "Op het einde van ieder modeseizoen organiseren wij een meeting om op de maten te focussen", verduidelijkt ontwerper Christian Wijnants. "Tijdens zo'n meeting passen we alles om vast te stellen of het voor ons nu effectief een 36 of een 38 is. Het is belangrijk dat we hiervoor consistent één vast pasmodel gebruiken van wie we de maten perfect weten, zodat we een duidelijke limiet kunnen stellen. Op basis daarvan kunnen we dan de andere maten beginnen aanpassen. Hoewel er geen universele matentabel beschikbaar is, proberen we wel rekening te houden met wat gangbaar is bij andere merken, en dan vooral bij andere Belgische ontwerpers."

De grote moeilijkheid bij het vastleggen van die grenzen ligt hem enerzijds in de wisselende modetendensen, zoals de opkomst van het oversized silhouet enkele jaren terug, en de verschillende lichaamsbouw van vrouwen wereldwijd. "Onze klanten zijn ontzettend gevarieerd", vertelt Wijnants. "Ze komen uit Nederland, maar ook uit Japan. Als het op jurken, blouses en mantels aankomt, hebben we geen onoverkomelijke problemen. Dat hebben we te danken aan het feit dat mijn kledingstukken niet nauwaansluitend moeten zijn, maar eerder los mogen vallen. Bij broeken ligt dat moeilijker. Die fit moet perfect zijn. Daarom passen we broeken op heel wat verschillende lichaamsbouwen, om zo op zoek te gaan naar een gulden middenweg. Doordat Aziatische vrouwen vaak kleiner zijn en smallere heupen hebben, passen we onze maat 34 ook sterker aan dan bijvoorbeeld een 36 naar een 38. Algemeen gezien is er een verschil van 4 centimeter in omtrek wanneer we één maat omhoog of omlaag gaan. Bij maat 34 durven we voor net dat beetje meer verschil te gaan. We houden dus rekening met de markt en briefen onze boetiekklanten zo goed mogelijk over alle maten."

Vanity sizing

Een andere oorzaak van inconsistente maten, is de opkomst van vanity sizing. Merken zagen in dat vrouwen zich blijer voelen en dus sneller tot aankoop zullen overgaan wanneer ze het idee hebben in een maatje kleiner te passen. Daardoor zijn maten in de loop der jaren ontzettend hard verschoven. Zo zou een hedendaagse, Europese maat 40 bijvoorbeeld overeenkomen met een maat 48 in 1958.

Het problematische daarvan is dat we, ondanks het gepraat over body positivity, nog steeds een ongezonde focus op maten zelf leggen. "Voor heel veel vrouwen, en een toenemend aantal mannen, is kledingmaat en gewicht een directe vertaling van hun zelfbeeld", verduidelijkt Leen Van Assche, psychotherapeut gespecialiseerd in eetstoornissen. "Het lichaam is bij veel mensen de grootste en stevigste pijler waarop ze hun eigenwaarde en zelfbeeld baseren. De vraag of je nu een 40, 38 of 34 hebt, kan daardoor veel verwarring en een gevoel van onveiligheid veroorzaken. Op zich heb ik niets tegen de feel good-momenten die een kleinere maat met zich kan meebrengen, maar die kunnen wel gevolgd worden door hevige feel bad-momenten."

De vrijheid bij het bepalen van maten brengt nog een nieuwe uitdaging met zich mee: de onlineverkoop. Het is frustrerend genoeg om als klant met vier dezelfde T-shirts in een pashokje te staan, het wordt nog irritanter wanneer je die alle vier online moet kopen, laten leveren en terugsturen. Niet alleen voor de klant, maar ook voor de onlineboetiek die vaak geld zal verliezen aan een gratis terugzendservice.

Een uitdaging die ook Myrna Walsarie, Head of Online Trading bij DeBijenkorf.be, niet onbekend is. "Een van de grootste drempels van onlinekopen is nog altijd dat klanten het product pas na aankoop, in het comfort van hun eigen huis, kunnen passen", vertelt Stal. "Het is daarom uiterst belangrijk om een klant zo goed mogelijk te helpen en de pasvorm van een artikel juist in te schatten."

De juiste fit

De onlineservice van een webshop moet dus evenwaardig zijn aan de offline service in een boetiek met verkoopteam. "Aangezien we meer dan duizend merken verkopen, is het een uitdaging om bij ieder product de juiste informatie te verstrekken", legt Myrna Walsarie uit.

"Doordat we alles fotograferen in onze eigen fotostudio en ieder item door de handen van een van onze product editors gaat, kunnen we goed inschatten hoe een kledingstuk valt. Deze inzichten verwerken we dan weer in onze productinformatie. Door de maat en lengte van het model te vermelden, kun je inschatten hoe de fit in verhouding voor jou zou zijn."

Is er nood aan een nieuw, universeel matensysteem? Niet als het van Van Assche afhangt, die vindt dat we los moeten komen van lichamelijke ideaalbeelden en de daaraan gekoppelde traditionele maten. Plus, het juiste kledingitem kiezen, heeft met veel meer te maken dan met de maat alleen. "Ik ben geen vrouw," lacht Wijnants, "maar een kledingstuk moet je passen om te zien of het voor jouw lichaam gemaakt is. Soms is iets gewoon je ding niet. De maat is slechts één criterium. De pasvorm, dat is uiteindelijk waar het om draait."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234