Zaterdag 04/04/2020

Politiek

Waarom Charles Michel een rotzomer wacht

Charles Michel.Beeld BELGA

De weersverwachting voor de federale regering deze zomer? Onweer, met dikke hagelstenen. Misschien wel de perfecte storm. Aan premier Charles Michel (MR) om te bewijzen dat hij zijn coalitie er ongeschonden doorheen krijgt. "Er wachten ons lastige momenten."

BEGROTING: De zoektocht naar 9 miljard euro

De grootste reden tot bezorgdheid voor premier Michel is ongetwijfeld de begroting. De centrumrechtse coalitie is gebaseerd op de belofte van een economisch herstelbeleid. Als dat niet lukt, dan dreigt heel het onuitgegeven project een sof te worden. Daar is zeker ook N-VA zich van bewust.

Deze zomer moet de regering de begroting van 2016 op het juiste pad houden en tegelijk de begroting van 2017 voorbereiden. Dit jaar is al voor 2,2 miljard euro extra gesaneerd. Daar zal volgend jaar, volgens N-VA-voorzitter Bart De Wever, nog 3 miljard euro bijkomen. De Nationale Bank becijfert in een nieuw rapport dat er tot 9 miljard nodig is om de begroting in evenwicht te krijgen. Volgens hun experts is Michel op de goede weg, maar er is nog meer besparingswerk nodig.

Omdat zoiets niet vanzelfsprekend is, het grasveld is stilaan kaal gegraasd, komen zo goed als zeker een aantal gevoelige maatregelen terug op tafel. Met stip op één: de invoering van een vermogenswinstbelasting. Onder druk van haar linkse flank en de vakbonden zal CD&V hier meer dan waarschijnlijk weer voor pleiten. N-VA zet de deur op een kier, maar verwacht iets terug.

Het gaat dan over de hervorming van de vennootschapsbelasting van financiënminister Johan Van Overtveldt (N-VA). Hij wil die verlagen, om ondernemen aantrekkelijker te maken, maar stuit op christendemocratisch verzet. Een deal lijkt mogelijk, al wordt het hard tegen onzacht.

Een regeringsbron: "Je bent dan eigenlijk aan het spreken over een nieuwe tax shift. We weten allemaal nog hoe zwaar de onderhandelingen over de vorige tax shift liepen een jaar terug."

SOCIAAL OVERLEG: Stakings- en actiegolf nog niet ten einde

De regering-Michel is nog lang niet verlost van het sociaal protest. Niet alleen komen er nieuwe spooracties aan, de socialistische vakbond ABVV werkt naar een nieuw hoogtepunt toe met een nationale stakingsdag op 24 juni in álle sectoren. Zo willen ze de regering één ding duidelijk maken: geen nieuwe maatregelen meer die de gewone man raken. Dan is het kot echt te klein.

Sowieso zijn er nog andere gevaren. Minister van Werk Kris Peeters (CD&V) wil met de sociale partners afspraken maken over de aanpassingen van de 38-urenweek. De bonden moeten echter niets hebben van dit 'schijnoverleg'. Het is de voornaamste reden waarom ze nu al storm lopen.

En wat de boel nog verder kan doen ontvlammen, is het pensioendossier. Bevoegd minister Daniel Bacquelaine (MR) wil dat periodes van werkloosheid en inactiviteit niet meer meetellen bij de pensioenberekening. Dit ligt bijzonder gevoelig bij de bonden en CD&V. Heel wat vrouwen dreigen het slachtoffer te worden. Ze hebben nu vaak (ongewild) geen volledige carrière, omdat ze thuisblijven voor de kinderen. Bacquelaine hoopt de komende weken met een definitief plan te komen.

En dan is er nog niets gezegd over de nieuwe topman van het spoor. Jo Cornu stapt eind augustus op en zijn opvolger moet nog gevonden worden.

Daniel Bacquelaine.Beeld BELGA

ARCO: Wie zal dat betalen?

Flashback naar vorige zomer. De spanning is te snijden binnen de centrumrechtse coalitie. De vraag of er een vermogensbelasting moet komen of niet, verzuurt de begrotingsgesprekken. Sommige politici beginnen zelfs te speculeren over een mogelijk einde van de regering.

Een ervaren CD&V'er zegt over de onrust: "De rest denkt dat ze ons kunnen gijzelen met Arco. Ze denken dat we nooit zullen opstappen. N-VA op kop. Maar soms stopt het gewoon."

Een jaar later is de situatie niet veel veranderd. Alleen zit er nog meer spanning op het Arco-dossier. Het ziet ernaar uit dat Europa zijn veto zal stellen tegen de huidige waarborgregeling. De regering moet dan op zoek naar een alternatief om de honderdduizenden gedupeerden van Arco te vergoeden. Hun verlies bedraagt alles samen 1,5 miljard euro.

Makkelijk zal dat niet gaan. Voorlopig blijft de exacte uitwerking van dit 'plan B' een goed bewaard geheim. Wat wel bekend is: N-VA en Open Vld zijn er allerminst happig voor. Minister Van Overtveldt, de man die het Arco-dossier behartigt, heeft als gewezen hoofdredacteur van zakenblad Trends pagina's en pagina's geschreven over de misstanden rond Arco.

Vicepremier Alexander De Croo (Open Vld) zei afgelopen weekend dat de belastingbetaler niet mag opdraaien voor Arco. Wat bij CD&V meteen de alarmbellen deed afgaan. De partij verweet De Croo woordbreuk. De schadeloosstelling staat in het regeerakkoord, klonk het daar.

Zolang er geen oplossing is, blijft Arco een tikkende tijdbom onder de regering.

NAVO-TOP: België is slechte leerling

Begin juli komen alle staatshoofden en regeringsleiders van de NAVO bij elkaar in Warschau. Op de agenda staat de evaluatie van de beloftes van de vorige top in Wales, twee jaar terug. Daar spraken ze af om de defensieinvesteringen op te krikken tot 2 procent van het bbp.

Voor Michel zal het een moeilijke top worden. Hij dreigt er een publieke uitbrander te krijgen van de andere bondgenoten. Ons land komt nog niet eens in de buurt van de afgesproken 2 procent. In een voorbeschouwend rapport wordt België daarom afgekraakt door de NAVO.

Michel hoopt een standje te vermijden door met goed nieuws te komen in Warschau. Hij wil er de aankoopdossiers van onze nieuwe gevechtsvliegtuigen en fregatten presenteren. De regering heeft deze aankopen in december goedgekeurd, maar de details moeten nog uitgeklaard worden.

Michel en defensieminister Steven Vandeput (N-VA) proberen een doorbraak te forceren, maar CD&V en Open Vld staan op de rem. Beide partijen zijn koele minnaars van deze miljardenaankopen. Leg maar eens uit aan je achterban waarom je eerst investeert in 'speelgoed' voor het leger, om meteen daarna bij de begrotingscontrole te snoeien in de sociale uitgaven. Lastig.

AANSLAGEN: Gevoelige dossiers op tafel

Alsof al het voorgaande nog niet genoeg is, werkt ondertussen ook de aanslagencommissie voort. Tot nu toe in alle sereniteit. Maar het is de vraag of dat zo zal blijven.

De afgelopen weken hebben de parlementsleden zich gebogen over de hulpverlening na de twee aanslagen op 22 maart. De keuze om met dit thema te beginnen, is evident: er valt niet echt veel op aan te merken. Straks, begin juli, starten de parlementsleden echter met het tweede thema van de commissie: de doorlichting van de politie- en veiligheidsdiensten. Dan dreigt het een stuk warmer te worden, aangezien dan ook ministers Jan Jambon (N-VA) en Koen Geens (CD&V) in het vizier komen.

Binnen N-VA maken een aantal parlementsleden zich al serieuze zorgen over wat komen gaat. "Geen enkele onderzoekscommissie is ooit zo dicht bij het onderzoek naar de ministeriële verantwoordelijken gekomen. Er staan ons nog een paar lastige momenten te wachten."

De dag dat verbindingsofficier Sébastien Joris komt getuigen, bijvoorbeeld. Na de aanslagen wees Jambon hem met de vinger, omdat hij te laat gereageerd zou hebben op info van Turkije over Ibrahim El Bakraoui, die zich later opblies in Zaventem. Een politieonderzoek heeft aangetoond dat de man al lang verdrinkt in het werk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234