Donderdag 01/12/2022

Interview

Waarom broers vaak samen radicaliseren

Cherif en Said Kouachi vielen Charlie Hebdo aan. Beeld AFP
Cherif en Said Kouachi vielen Charlie Hebdo aan.Beeld AFP

Zit er één terrorist in de familie, dan is de kans niet ondenkbaar dat er ook een tweede te vinden is. Radicaliseren, dat doe je namelijk niet alleen, zegt professor Rik Coolsaet.

ANN VAN DEN BROEK

De voortvluchtige dader van de aanslagen in Parijs Salah Abdeslam is een broer van Brahim Abdeslam. Hij was een van de terroristen die zichzelf opblies vrijdagavond. Net zoals dat de daders van de aanslag op Charlie Hebdo dezelfde ouders hadden en ook de bommenleggers bij de marathon van Boston broers zijn. Toeval? Niet in het minst, weet professor internationale politiek en terrorisme-expert Rik Coolsaet (UGent).

Tamerlan en Dzhokhar Tsarnaev richtten een slachtpartij aan tijdens de Boston Marathon van 2013. Beeld AP
Tamerlan en Dzhokhar Tsarnaev richtten een slachtpartij aan tijdens de Boston Marathon van 2013.Beeld AP

Hoe komt het dat terroristen vaak familie van elkaar zijn?
"De foutieve veronderstelling is vaak dat je extreme ideeën opdoet zoals een griep. Plots krijg je radicale gedachten en vervolgens sluit je je aan bij een groep die die uitdraagt."

"Maar zo gebeurt het uiterst zelden. Doorgaans begint een radicaliseringsparcours veel onschuldiger, blijkt uit onderzoek. Je voelt je sociaal gefrustreerd, zoekt het gezelschap op van mensen die hetzelfde voelen, vanuit het verlangen ergens bij te horen. Heel vaak zijn dat de mensen die sowieso dicht bij jou staan, je familie en vrienden."

"Zo onstaat er een groep waarbinnen de dynamiek kan radicaliseren. Het is exact hetzelfde fenomeen dat je ziet bij de vorming van straat- of drugsbendes. Je wordt beïnvloed door wie het dichtst bij je staat."

Rik Coolsaet Beeld kos
Rik CoolsaetBeeld kos

Dat moet het werk van inlichtingendiensten behoorlijk vergemakkelijken: ken je er eentje, dan ken je ze allemaal?
"Zo simpel is het helemaal niet. Het is niet omdat iemand potentieel gevaarlijk is, dat die dat ook echt zal worden. Iedereen in de gaten houden is voor staatsveiligheid onbegonnen werk. Alleen al de teruggekeerde Syrië-strijders zijn ondertussen met een 120-tal."

"Daarbij ook nog eens hun voltallige netwerk en andere individuen die vatbaar zijn voor radicalisering 24/24 en 7/7 screenen is praktisch en budgettair onmogelijk. Voor de lokale overheden is daar wel een belangrijke rol weggelegd. In Vilvoorde hebben ze dat al begrepen. Daar bellen ze ook regelmatig eens aan bij diegenen die zich al maanden gedeisd houden."

De huidige deradicaliseringsplannen schieten hun doel voorbij?

"Dat is zo. De overheid werkt one size fits all. Maar daar zijn de geradicaliseerden helemaal niet vatbaar voor. Maatwerk is cruciaal. De drijfveren voor radicalisering zijn zo verschillend, dat een algemene aanpak gedoemd is te mislukken.

"Daarnaast zullen ze alleen argumenten aannemen van mensen die ze vertrouwen. En ten derde moet je perspectief bieden. Zo'n jongere moet het gevoel hebben dat hij aanvaard kan worden door de samenleving. Dat zijn de minimale voorwaarden voor een geslaagde deradicalisering.

"Door die heel individuele aanpak boek je de beste resultaten. Maar dat is ontzettend arbeidsintensief. Helaas is de politiek daar vandaag niet klaar voor."

undefined

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234