Maandag 29/11/2021

Waar zitten de Russen?

Het klonk aantrekkelijk op de pikzwarte kaart die ik mocht ontvangen: "Ter lancering van de nieuwe premiumwodka Smirnoff Black N° 55 heeft Smirnoff, met partner VTB, een karaktervolle wandeling 'Russische sporen in Brussel' uitgestippeld." Omdat ik graag de benen strek, stond ik stipt om 4 uur aan de kiosk in het Brusselse Warandepark. Vol verwachting hoopte ik met goud belegde iconen, stoffelijke resten van de tsarina of op zijn minst een vingerkootje van Raspoetin te mogen aanschouwen. Mijn verwachtingen waren te hoog gespannen. Bleek dat we op deze wandeling vooral onze fantasie moesten laten werken.

We begonnen bij een tastbaar restant, de buste van Peter de Grote in het Warandepark. Liever dan in het hertogelijk paleis nam hij bij zijn bezoek aan Brussel zijn intrek in La Maison de Charlequin, misschien wel omdat hij daar rustiger aan de fles kon gaan. Want naar verluidt dronk de Grote Peter graag een glas. Zoals op 16 april 1717, tijdens een feest dat de stad Brussel ter zijner ere had georganiseerd. Dronk hij er één te veel? Op de bron naast zijn buste staat in elk geval te lezen dat ze "met gedronken wijn werd veredeld". Daarmee hadden we meteen de leukste anekdote gehad.

We wandelden langs het koninklijk paleis, waar koning Boudewijn in 1977 Nobelprijswinnaar Ilya Prigogine ontving. Langs de Bozar, waar de finales van de Koningin Elisabethwedstrijd worden gehouden, die vaak door Russen werden gewonnen, en langs het instrumentenmuseum, met wel twintig Russische instrumenten. We vernamen dat Manneke Pis van mevrouw Jeltsin een kostuum cadeau kreeg, en dat Diaghilev met zijn Ballets russes in de Munt optrad. Ik was wat blij dat we konden vluchten in het restaurant Les Nouveaux Russes. Daar waren wel wat parafernalia te zien, van voetbalshirts tot baboesjka's. Maar we moesten de kelder in, waar ons het verhaal van de wodka zou worden verteld.

Zoals ieder wereldmerk wil ook Smirnoff zijn 'heritage' in de verf zetten. Dus volgde een filmpje over de stichter, Pjotr Arsenietvitsj Smirnov. We zagen Lenin oprukken, en de distilleerderij veranderen in een staatsgarage. Zoon Vladimir vlucht naar Parijs en vandaar naar New York, waar hij Smirnoff (met de Franse spelling) heropricht. De Amerikanen, zo vervolgt de film, dronken graag maar ze waren de smaak van whisky gewoon, en wodka was volgens hen te reuk- en smaakloos. Daarom werden er cocktails van gemixt en zo, vertelt de legende, ontstond de cocktailcultuur in de VS.

In de film wordt niets verteld over de bijna 90 jaar durende vete tussen Smirnoff (VS) en Smirnov (Rusland) die pas vorig jaar werd beslecht. De drankengroep Diageo betaalde 50 miljoen dollar voor 75 procent van Smirnov, en zo zijn de twee verenigd.

En zo kwamen we tot het hoofdpunt van de dag: de presentatie van de 'Smirnoff Copper Pot Still N°55'. De creatie van een premiumwodka past in ons verlangen naar dagelijkse luxe, zo kon ik vernemen, en de Smirnoff Black wordt volgens de klassieke, Russische methode viermaal in kleine hoeveelheden gedistilleerd, waarvan een keer in een koperen, rechtstreeks verhitte ketel. Om ons het gevoel te geven dat we deel hebben aan een bijzondere 'heritage' wordt erbij gezegd dat dit de wodka was van tsaar Alexander II. Het merk mikt op een mannelijke doelgroep, 25 tot 35 jaar. Nochtans denk ik dat de elegante glaasjes op een hoge voet ook vrouwen kunnen verleiden. En heeft wodka niet de reputatie je geen 'kegel' te bezorgen?

Ik ben na de wandeling niet meer aan de proeverij toegekomen maar kreeg wel ter lezing een artikel mee uit The New York Times waarin Smirnoff als 'beste koop' kwam uit een proeverij van 21, voor Wyborowa (Polen), Belvedere (Polen) en Absolut (Zweden). Een van mijn favorieten, Finlandia, zat niet in de proeverij en de Franse, ook hier erg trendy wodka Grey Goose werd te zoet en onevenwichtig bevonden.

Makkelijk zal de proeverij niet geweest zijn, want momenteel zijn er zo'n 300 wodka's op de markt, met veel nieuwkomers in prachtige designflessen (onder meer de Poolse Wyborowa, in een opvallende fles van Frank Gehry). Grappig detail: Eric Asimov - de zeer beslagen drankenschrijver van The New York Times - zegt in zijn verslag van de proeverij dat wodka niet noodzakelijk voordeel haalt uit een artisanale bereidingswijze. De meeste producenten kopen neutrale alcohol (van granen, aardappelen, druiven) die ze filteren, aanlengen en bottelen. Wat de ene wodka van de andere onderscheidt, aldus Asimov, zijn in essentie de gebruikte basisingrediënten en de kwaliteit van het water. Laten we de vier koperen ketels dan ook maar zien als deel van het heritageplaatje dat ons moet doen dromen van de tsaren en als nuchtere proevers onthouden dat het proefpanel vooral de puurheid en de zuiverheid loofde.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234