Vrijdag 06/08/2021

Update

Waar zal de volgende grote aardbeving plaatsvinden?

null Beeld EPA
Beeld EPA

Seismologen wisten al jaren dat er een zware aardbeving zat aan te komen in de regio van de Himalaya. In het gebied vindt ongeveer om de 75 jaar een beving van magnitude 8 plaats. De laatste dateerde al van 1934 en eiste toen zo'n 10.000 levens. Hoe komt het dan dat er afgelopen weekend meer dan 4.000 doden vielen in Nepal?

Het Himalayagebergte is ontstaan op de plek waar het Indiase subcontinent tegen de Euraziatische plaat botst. Het gebergte wordt elk jaar gemiddeld een centimeter hoger gestuwd. Die druk bouwt zich gedurende jaren op en leidt tot aardbevingen. Aangezien de laatste grote beving in het gebied meer dan 80 jaar geleden plaatsvond, was het slechts een kwestie van tijd voor er een nieuwe ramp gebeurde.

Als men wist dat er een aardbeving zat aan te komen in Nepal, waarom zijn er dan opnieuw zoveel doden gevallen?

Het grote aantal slachtoffers heeft veel te maken met de ontwikkeling van het land waar de beving plaatsvindt. "Op verscheidene plaatsen overlapt het verhoogde seismologische risico met lakse bouwvoorschriften", legt Hari Kumar van GeoHazards International uit in Time. GeoHazards is een ngo die de schade van aardbevingen in ontwikkelingslanden probeert te beperken. Wat de gevolgen zijn van kwalitatief slechte bouwwerken en een gebrek aan voorbereiding was afgelopen zaterdag te zien in de Nepalese hoofdstad Kathmandu.

Kumar waarschuwt dat er nog tal van andere steden in Nepal, maar ook in India, Pakistan en Bhutan het risico lopen verwoest te worden bij een gelijkaardige beving. Net omwille van die combinatie van verhoogd risico en slechte voorbereiding.

"Het is niet zo dat Nepal niks wist van het probleem, het was alleen zo groot dat ze niet wisten waar ze moesten beginnen", stelt Kumar. Het straatarme land beschikt gewoonweg niet over de middelen en de technische expertise om gebouwen te wapenen tegen aardbevingen.

Niet te voorspellen

Ook landen als de Verenigde Staten, Nieuw-Zeeland, Japan, Turkije en Chili krijgen geregeld te maken met aardbevingen, maar zij hebben wel de middelen om gebouwen 'aardbevingproof' te maken en hun bevolking te leren hoe ze moeten reageren op een zware beving.

"Ik mag er niet aan denken wat er zou gebeuren in Teheran in Iran, Karachi in Pakistan, Padang in Indonesië en Lima in Peru", zegt ook Brian Tucker, die GeoHazards leidt. De snelle migratie van het platteland naar de steden zorgt er wereldwijd voor dat er inderhaast gebouwen worden opgetrokken om die mensen te huisvesten, maar helaas zijn die vaak van povere kwaliteit.

"Ze hebben bovendien niet het geld om alle scholen, hospitalen, huizen en appartementen te herbouwen." Alleen al de bouw van stevige ziekenhuizen en scholen zou kunnen helpen om de dramatische gevolgen van een verwoestende aardbeving te beperken, aldus Tucker. Er zou ook een soort beloningsmechanisme moeten komen voor private bedrijven die de bouwvoorschriften respecteren, stelt hij voor.

Waar en wanneer de volgende grote aardbeving zal plaatsvinden, is onmogelijk te zeggen. Al is volgens Tucker de kans groot dat het opnieuw voor de kust van Sumatra zal gebeuren. In 2004 veroorzaakte een aardbeving met een kracht van 9.3 er een enorme vloedgolf, die aan liefst 230.000 mensen het leven kostte.

Ook in Nepal is het gevaar nog niet geweken, zei geoloog Marc De Batist vanavond in 'Reyers Laat'. De aardbeving van zaterdag vond immers niet in het verwachte gebied plaats, maar in het segment ernaast waar de laatste aardbeving al dateert van 500 jaar geleden. "Het is de onvoorspelbaarheid van de natuur. We proberen een patroon te ontwaren, maar er is altijd chaos over dat patroon. Of er nog een grote aardbeving aan komt, kunnen we niet met zekerheid zeggen, maar vast staat dat de aardbeving van nu niet de spanning heeft weggehaald van het segment ernaast. Het blijft een red alert."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234