Donderdag 24/06/2021

Aanslagen Brussel

Waar kwamen deze terroristen vandaan?

Massale evacuatie bij de luchthaven van Zaventem. Beeld Photo News
Massale evacuatie bij de luchthaven van Zaventem.Beeld Photo News

De ontdekking van een spijkerbom, een IS-vlag en mogelijk bestanddelen voor een chemische bom in Schaarbeek voeden bij de Belgische inlichtingendiensten vermoedens. "Wij denken dat een IS-cel die zich na de gebeurtenissen van vorige week in het nauw gedreven voelde, versneld tot de actie overging."

Al van kort na de middag werd gisteren in de hele omgeving rondom het station van Schaarbeek een veiligheidszone ingesteld. Speciale eenheden van de federale politie doorzochten verschillende huizen die eerder op de radar waren gekomen na het onderzoek naar de slapende IS-cel in de Driesstraat in Vorst, vorige week. Daarbij werden de agenten naar eigen zeggen bekogeld met stenen door een handjevol jongeren uit de buurt. Gisteravond laat kwam ook de ontmijningsdienst DOVO ter plaatste, samen met de massaal aanwezige (inter)nationale pers.

Tegen de avond kwam bevestiging dat in een woning een spijkerbom was aangetroffen, zoals er een was gebruikt in de vertrekhal in Zaventem, een IS-vlag en chemische producten die mogelijk bestanddelen konden zijn voor een bom. Speurders troffen dit allemaal aan, volgens VTM na een tip van een taxichauffeur die drie verdachten naar de luchthaven had gebracht. Hij vond het vreemd dat hij ze niet mocht helpen met hun bagage.

Bewakingsbeelden

Van de daders van de aanslag in Zaventem werd gisteren beelden verspreid van een bewakingscamera, enkele minuten voor de aanslag. De drie mannen duwen een bagagetrolley voor zich uit, lijken een zoektocht naar hun gate te veinzen. De twee mannen links dragen allebei een lederen handschoen, om ontstekers te verbergen. Aangenomen wordt dat het duo zich met de in de bagage verstopte spijkerbommen opbliezen.

De federale politie verspreidde gisterennamiddag een still van de man rechts, de enige van de drie die de aanslag overleefde. Het is een man met een vrij grote bril, een hoedje en een mogelijk vals baardje. De vermomming kan wijzen op duidelijke afspraken over wie dit zou overleven en wie zou vluchten. Ook ging de politie op zoek naar een andere verdachte, die een bompakket heeft achtergelaten op de metro. Een donkere Audi die gebruikt werd om te vluchten, staat volgens Het Laatste Nieuws op naam van een Limburgse man die al geviseerd werd voor extremisme.

De kans is groot dat hij behoort tot een gekende Limburgse cel van IS. Die ontstond in Maaseik, het stadje waar in 2004 een cel van de Groupe Islamique Combattant Marocain opgerold werd, en waar enkele terroristen van toen zijn beginnen te ronselen voor de Syrische jihad.

null Beeld kos
Beeld kos
null Beeld ap
Beeld ap

Indicaties over wat voor mensen de verdachten zijn, lijken opnieuw terug te gaan naar het huis in Vorst, waar speciale eenheden na een vuurgevecht de Algerijnse IS-strijder Mohamed Belcaid (35) ombrachten. In de woonst werden begin deze week nog ontstekers gevonden, na eerder ook een IS-vlag. Belcaid, in het bezit van een kalasjnikov en 11 laders, wordt beschouwd als een IS-strijder die paraat zat om toe te slaan bij een zelfmoordaanslag.

"Wat wij denken is dat de terreurcel de hete adem van de speurders voelde en versneld heeft toegeslagen voor ze kon worden ontmanteld", zei een hooggeplaatste bron bij de inlichtingendiensten gisteren. "Er is misschien iets te veel gefocust op Salah Abdeslam, eerder dan op Belcaid."

In speurderskringen deed men gisteren net niet laatdunkend over een eventuele link tussen de arrestatie van Salah en de aanslagen van gisteren. "Salah, die zich eerst levend laat pakken en vervolgens via zijn advocaat aankondigt dat hij wil praten, kunnen wij bezwaarlijk nog zien als een 'echte' IS-strijder. Wat niet wegneemt dat er in Vorst, waar ook hij is geweest, een slapende cel klaarzat. Wij beginnen Salah steeds meer te zien als een kleine idioot die een beetje in de weg liep. Hij behoort volgens ons, net als wel meer Belgische daders van de aanslagen in Parijs, tot een lokaal ondersteunend netwerk."

null Beeld kos
Beeld kos

Speurders gaan er dus vanuit dat de harde kern van IS-terroristen net als Belcaid uit het buitenland komt, maar net als in Parijs voor logistieke ondersteuning een beroep kon doen op sympathisanten van IS.

null Beeld ap
Beeld ap

De raid in Vorst en meer bepaald het telefoonverkeer daarrond leverde de speurders een massa gegevens op. Vaak beschikten de speurders over niet veel meer dan de locatie van een zendmast en moest er op basis daarvan worden gezocht naar een bijbehorend adres, wat verklaart waarom gisteren op verschillende plaatsten in het Brusselse huizen binnen een zoekgebied werden uitgekamd, met uiteindelijk ook resultaten in Schaarbeek.

Salah Abdeslam verschijnt morgen in Brussel voor de raadkamer. Zijn advocaat Sven Mary zegt dat hij gisteren "met verbazing" kennis nam van speculaties als zou zijn cliënt iets te maken kunnen hebben met de aanslagen in Brussel. Of dat het aanbod van Salah om spijtoptant te worden IS kan hebben getriggerd.

"Salah moet ongeveer de enige Belg zijn die op dit ogenblik nog niet eens weet dat er aanslagen zijn gepleegd", zei Sven Mary gisteravond. "Hij zit in totale isolatie. Geen telefoon, geen televisie, niks. Ik heb maandag voor het laatst, als enige, met hem gepraat. Voor mij is hij een klein crimineeltje rond wie door zijn lange vlucht een mythe is gegroeid."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234