Dinsdag 11/05/2021

Franse presidentsverkiezingen

Waar kunnen Macron en Europa botsen?

Kersvers president van Frankrijk Emmanuel Macron.  Beeld Photo News
Kersvers president van Frankrijk Emmanuel Macron.Beeld Photo News

Europa slaakt een zucht van verlichting nu centrumkandidaat Emmanuel Macron zijn intrek zal nemen in het Elysée. Ontwrichting van Europa blijft voorlopig uit, nu ook Frankrijk het populisme (tijdelijk) kon bezweren. Maar Macron pleitte tijdens zijn campagne wel voor enkele stevige hervormingen van de Unie, die hem mogelijk lijnrecht tegenover enkele zwaargewichten op het continent zetten.

Economie

De kersvers verkozen president van Frankrijk moet de Franse economie wederom een boost geven. Macron beloofde onder meer te snoeien in de overheidsuitgaven en te investeren in groei en werkgelegenheid. Volgens Macron zijn niet enkel besparingen nodig, maar moet vooral een gunstig klimaat om te investeren gecreëerd worden.

Toch zou de Europese Unie hier stokken in de wielen kunnen steken. De Unie wil Frankrijk een strenge bezuinigingskoers opleggen die de economische hervormingen van Macron in de weg zou kunnen staan. Het begrip van de Europese Commissie voor de aanhoudende Franse begrotingstekorten raakt stilaan op. Afgelopen maandag waarschuwde voorzitter Jean-Claude Juncker nog dat "de Fransen te veel geld uitgeven, en te veel uitgeven aan de verkeerde dingen".

Macron zal het Franse financieringstekort dus onder de 3 procent moeten terugdringen, wil hij mogelijke sancties vanuit Europa vermijden. Juncker benadrukte dat de hoge begrotingsschuld van het land "op lange termijn niet kan werken". "De vraag rest dan hoe lang Macron zich pro-Europees kan blijven profileren als hij op de vingers wordt getikt", zegt ook Peter Bursens, professor politieke wetenschappen aan de Universiteit Antwerpen.

"Net daar zou Macron weleens met Duitsland kunnen clashen, dat zich meer schaart achter die Europese visie van budgettaire orthodoxie", stelt professor Bursens. "Veel zal wel afhangen van de parlementaire meerderheid die Macron achter zich krijgt en de minister van Economie die hij zal voordragen. Mocht het Christine Lagarde, directrice van het IMF, worden zoals men nu beweert, zal de beleidslijn eerder congruent zijn met die van Duitsland."

Eurozone

Macron pleitte tijdens zijn campagne voor een meer supranationale, geïntegreerde eurozone, met een eigen parlement en minister van Financiën. Ook hier waarschuwt Juncker: "Niet alle eurolanden gaan ermee akkoord dat iemand in Brussel of elders boven de hoofden van nationale parlementen beslist over de manier waarop de begrotingen moeten worden opgesteld".

Zoals Duitsland bijvoorbeeld. Het land wil in tegenstelling tot Macron geen macht wegtrekken bij de lidstaten, maar de beslissingen in handen blijven leggen van de Europese raad. Macron zal dus een flink compromis moeten sluiten met bondskanselier Angela Merkel en haar minister van Financiën Wolfgang Schäuble, wil hij de institutionele organisatie van de eurozone wijzigen.

Macron wil ook meer solidariteit tussen de Europese lidstaten realiseren. In zijn ideale eurozone zouden worstelende lidstaten juist financieel moeten worden geholpen door andere EU-staten. Dat stuit vooral Duitsland als belangrijkste geldschieter tegen de borst. Het land wil hoe dan ook zijn vetorecht bewaren.

"De Duitse verkiezingen zullen daarom allesbepalend zijn", zegt professor Bursens. "Als Martin Schulz het haalt van Angela Merkel, zal het beleid van Duitsland hoogstwaarschijnlijk dichter aansluiten bij dat van Macron."

Sancties tegen Hongarije en Polen

Verder lijkt ook een confrontatie in de maak met Polen en Hongarije. Volgens Macron treden de twee lidstaten de Europese regels maar al te vaak met de voeten. "Als de rechten en waarden van de Europese Unie niet gerespecteerd worden, wil ik dat sancties worden ingevoerd", aldus de president.

Ondanks herhaaldelijke oproepen van de Europese Commisie lijken de andere lidstaten niet geneigd om actie te ondernemen. Ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel die vaak ideologisch ver van de standpunten van beide landen staat, heeft zich nooit zo sterk gepositioneerd als Macron in het debat.

Verder wil Macron als voormalig socialist ook een kern-Europa installeren met sociale minimumnormen, wat zo in het nadeel werkt van Centraal-Europese landen als Hongarije en Polen. Sociale dumpingspraktijken, waar Westerse bedrijven goedkope Centraal-Europese werkkrachten inzetten, ondermijnen dat sociale model dat Macron voorstelt. En het zijn net landen als Polen en Hongarije die daar jarenlang van geprofiteerd hebben.

Gemeenschappelijke defensie

Macron verschilt van de courante visie op defensie die verschillende lidstaten erop nahouden. De recentelijk verkozen president wil dat de Europese defensiesamenwerking verder aangezwengeld wordt en ziet daarin een leidende rol voor Frankrijk. Andere staten zoals bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en de meeste Centraal- en Oost-Europese landen pleiten dan weer voor een transatlantische samenwerking met de VS. In België op zijn beurt zijn de twee stromingen vertegenwoordigd, al lijkt de huidige regering lichtjes over te hellen naar een overkoepelende Europese defensie.

"Macron beseft dat de brexit een opportuniteit is voor Frankrijk om de leiding te nemen binnen de EU27", aldus professor Internationale Betrekkingen David Criekemans van de Universiteit Antwerpen. "Na het Verenigd Koninkrijk zijn zij immers het land met de grootste uitgaven voor defensie. Een Europese integratie kan de Franse defensie-industrie een enorme boost geven. Naast een politiek motief kan dat zeker ook op economisch vlak positief uitpakken voor Frankrijk. Het land kan er zowaar een businessmodel uit puren."

De verhouding tussen de NAVO en een Europese defensie kan dus zeker een issue opleveren voor Macron. Op de NAVO-top van 24 en 25 mei die ook de Amerikaanse president Donald Trump naar Brussel lokt, zal het thema zeker hoog op de agenda prijken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234