Zondag 04/12/2022

Waar het schoentje knelt

Brouwersfederatie: 'Een pils kattenpis noemen, dat doe je niet. Hoe kun je er �berhaupt over oordelen als je 60 bieren in twee dagen tijd analyseert?'

Even een initiatie bier brouwen. De densiteit duidt op de hoeveelheid 'droge' grondstof (hop, granen en gist) die voor de pilsproductie wordt gebruikt. Ze wordt uitgedrukt in graden Plato (°P). "Een echte pils bevat om en bij de 12 °P, ofwel 12 gram ingrediënten voor 100 gram bier", verduidelijkt Delvaux. Hij staat binnen de faculteit bekend als bierexpert en kan zo goed over bier vertellen dat je er prompt zin in krijgt. "Pas op, de densiteit heeft weinig te maken met de smaak. De smaak wordt bepaald door bittere ingrediënten als hop en mout. In een pils als Heineken zitten er beduidend minder bittere extracten, vandaar dat dat biertje wat 'vlakker' smaakt. De densiteit slaat op de hoeveelheid en moet binnen wettelijke normen blijven. Er is maar één wettelijke norm: een pils mag qua alcoholvolume maar tot 0,5 procent afwijken van wat op het etiket staat. Als je een pils hebt met een alcoholgraad van 4,7 procent, ben je als brouwer legaal bezig tussen de 4,2 en 5,2 procent."

Maar daar ligt het probleem niet. Wat de brouwers parten speelt, is de accijnswetgeving. Een normale pils zit tussen de 11 en de 13,5 graden Plato en valt dan ook in die categorie accijnsbetaling. "Maar wie proeft het verschil tussen een pintje met een extract van 11 graden Plato en een van 10,9 graden, waar net iets minder droge grondstoffen inzitten?", suggereert Delvaux. "Juist, geen kat. Dus durven de brouwerijen al wel eens op het randje van de wettelijke normen balanceren om te besparen op hop of mout en in een lagere accijnscategorie te vallen. Als het verschil minimaal is, kan zelfs een kenner het niet proeven. Maar het verschil tussen een pils met een densiteit van 10,5 °P en één van 12,2 °P proef je wel. De eerste smaakt wat wateriger, er zit ook echt meer water in. Tja, en dat wordt beschouwd als pils van mindere kwaliteit." (MJ)

Studie van Test-Aankoop over kwaliteit van pilsbieren zet brouwerswereld op zijn kop

Belgische pils misschien toch niet 'the best beer in the world'

In ons land is de kwaliteit van 16 op de 50 gewone pilsbieren ondermaats: ze bevatten te weinig 'droge' grondstof en te veel water. 'Kattenpis', besluit consumentenorganisatie Test-Aankoop na een grootschalig onderzoek. Niks van, reageert de Confederatie van Belgische Brouwers (CBB) furieus. 'De densiteit van een pils zegt niets over de kwaliteit ervan. Wat telt, is de smaak en de prijs.' Bio-ingenieur Freddy Delvaux (KU Leuven) nuanceert: 'Uit financiële overwegingen 'experimenteren' zowat alle brouwerijen met de ingrediënten, maar de smaak is en blijft koning.'

Brussel

Eigen berichtgeving

Marjan Justaert

'De Belgische pilsbieren worden alsmaar minder 'dens', zoveel is zeker", zegt Dirk Van Dyck overtuigd. De bierkenner baat het Antwerpse café De Kulminator uit en verkiest zelf een speciaal bier of abdijproduct. "Minder grondstoffen toevoegen leidt tot waterachtiger bier. Haal de groenten uit je soep en er blijft ook maar een bouillon over, hé." De concurrentie tussen de brouwerijen is moordend, elk grammetje hop dat uitgespaard kan worden is meer dan welkom.

Bierproducent Alken-Maes zit bijzonder verveeld met de resultaten van de enquête. Hun Maes is de enige Belgische toppils die een bar slechte eindbeoordeling krijgt wat betreft de densiteit. Het moet zelfs de huismerken van Delhaize en Carrefour laten voorgaan in de rangschikking. "Wat ons ten zeerste verwondert, is dat Test-Aankoop maar één maatstaf voor kwaliteit hanteert: de densiteit", steekt woordvoerster An Steylemans van wal. "Terwijl wij ervan uitgaan dat de smaak doorweegt. Kijk, wij brouwen bewust een pils met een lagere densiteit. We willen nu eenmaal een lekker doordrinkbaar biertje dat uitstekend de dorst lest, (nadrukkelijk) maar dat niets aan smaak inboet." En dat Maes in een klap fors kan besparen is bijkomstig, beweert Steylemans. "De foute draai die aan deze enquête wordt gegeven is bijzonder jammer."

De Morgen-medewerker Bob Magerman is gespecialiseerd in het goudgele vocht. "De smaak van een bier primeert, maar je kunt niet ontkennen dat de kwaliteit van de Belgische pils achteruitgaat. Of brouwers foefelen met de hoeveelheid ingrediënten? (voorzichtig) Ja, de kampioen daarin is het Amerikaanse Budweiser. Maar het gebeurt ook hier. In plaats van mout gebruiken ze bijvoorbeeld rijst of maïs, dat is goedkoper. Persoonlijk drink ik liever Duitse of Tsjechische pilsbieren. En Heineken, ja, dat scoort goed in de test... Nu, dat is geen slechte pils en heeft misschien ten onrechte een wat 'plat' imago. De densiteit is beter dan sommige Belgische tegenhangers, maar het mankeert bitterheid."

"Over de concurrentie doe ik geen uitspraken. Maar een pils 'kattenpis' noemen doe je niet. Test-Aankoop concludeert zaken die totaal onterecht zijn omdat ze gebaseerd werden op achterhaalde criteria." Jan De Brabanter, woordvoerder van de CBB, de Confederatie van Belgische Brouwers, is boos. Net op het moment dat het Belgisch Bierweekend op de Brusselse Grote Markt voor de deur staat en het buitenland jaloerser dan ooit lonkt naar het Belgische bierbastion pakt de consumentenorganisatie uit met een test die "onwaarheden" bevat. "Test-Aankoop mag en moet zelfs kritisch zijn, maar graag ook objectief. Ze hebben die zestig bieren geanalyseerd en geproefd in twee dagen tijd: sorry, dat kan niet. Hoe kun je oordelen over de smaak als je nog vijftig bieren te gaan hebt?"

Slechts één bier haalt in de smaakproef de kwalificatie 'goed tot zeer goed', en dat is Bavik. Dertien andere worden als goed beoordeeld, waaronder de drie tenoren Jupiler, Stella en Maes. Alken-Maes-woordvoerster Steylemans: "We scoren goed qua smaak en dat is toch de doorslaggevende factor voor de klant, niet?" De groep van dertien bevat overigens maar één huismerk van een superketen, namelijk Gold Pils van Spar. Rekening houdend met de prijs wordt dit bier als de beste koop beschouwd en niet de zogeheten kwaliteitsmerken.

Test-Aankoop heeft kwaad bloed gezet in de brouwerswereld, al benadrukken De Brabanter en Steylemans dat ze de onafhankelijkheid van de organisatie willen respecteren en geen acties zullen ondernemen. "Ze zouden eens moeten durven", vinden sommigen, zoals Casimir Elsen van de koepel voor bierliefhebbersverenigingen Zythos. "De brouwerijen opereren binnen de grenzen van de wet, maar zouden opnieuw meer oog moeten hebben voor kwaliteit en de 12 graden Plato (zie kader, MJ) als referentie voor ogen houden. Maar ook de distributeurs spelen een rol: zij profiteren van hun aankoopkracht en dwingen de brouwerijen bier te leveren voor een prijs die zo laag is dat de kwaliteit wel navenant moet zijn." Ook Pieter Pannecoeck, voorzitter van de Bierpallieters in Buggenhout, is streng voor de grote brouwerijen en de distributiesector. "Ze slokken alles op en produceren een pils waar te weinig droge stoffen in zitten. Dat is zo, iedereen weet dat."

"Ach", sust bierkenner Freddy Delvaux, "Je kunt de resultaten van Test-Aankoop ook positief interpreteren. Twee derde van de Belgische pilsbieren heeft een densiteit die wel dicht bij de oorspronkelijke kwaliteitsnorm ligt. Bovendien moeten we onthouden dat een doorgedreven vermindering van grondstoffen het risico inhoudt dat het imago van de pils wordt gekelderd. Belgische brouwers mogen op hun beide oren slapen, maar moeten wel aandacht blijven hebben voor de kwaliteit. 'Geef de consument waar voor zijn geld', is een motto dat niet vergeten mag worden."

Laat dat nu net een van de basisbeginselen van Test-Aankoop zijn.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234