Maandag 01/03/2021

Opinie

Waar blijft de Vlaamse Jeremy Corbyn?

Erik De Bruyn Beeld rv
Erik De BruynBeeld rv

Erik De Bruyn werkt als ambtenaar bij de stad Antwerpen. Tot 2013 was hij lid van sp.a en gangmaker van sp.a-Rood, de linkervleugel in de partij. Bij de voorzittersverkiezingen van 2007 haalde hij één derde van de stemmen, als tegenkandidaat van Caroline Gennez. Hij is de auteur van Rooddruk voor een nieuw socialisme (2009) en De terugkeer van de dwarsliggers (2011).

Het is dag op dag tien jaar geleden dat sp.a Rood – de toenmalige linkervleugel in de sp.a – me vroeg om het in de voorzittersverkiezingen op te nemen tegen Caroline Gennez. We wilden dat de partij zich een meer uitgesproken links profiel aanmat. We vonden ook dat de partij zuiverder op de graat moest worden: gedaan met de graaicultuur, de cumul en het machtsopportunisme. Ons project was vergelijkbaar met dat van Jeremy Corbyn vandaag.

Aanvankelijk boekten we succes: we haalden bijna 34 procent van de stemmen. De sp.a had nu een substantiële en duidelijk zichtbare linkervleugel. Het had de partij een tactisch voordeel kunnen opleveren: zij had zich kunnen profileren als een partij waarbinnen een zeker pluralisme mogelijk was, de eenheidspartij van links. Bovendien schiep de uitslag de mogelijkheid om de electorale linkerflank af te dekken. 

De partijleiding besliste er anders over. Er werd een intern cordon sanitaire gelegd rond de linkervleugel. Kandidaten van sp.a Rood werden tijdens de wetgevende verkiezingen van 2009 en 2010 op onverkiesbare plaatsen gedropt. Zelf maakten we ook fouten. Binnen sp.a-Rood waren politieke organisaties aan het werk die vreemd waren aan de partij. Dat wekte een begrijpelijk wantrouwen op bij de partijtop.

Hardcore

Tien jaar later scoort de sp.a historisch laag in de peilingen: minder dan 10 procent. Haar linkerflank wordt aangevreten door Groen en recent zelfs door de PVDA. Reden: zelfs de ‘hardcore’ linkse kiezers, de mensen die hoe dan ook een linkse stem willen uitbrengen, pikken die hardnekkige graaicultuur niet meer. 

Ik zeg wel: de hardcore linkse kiezers. Anderen haakten al veel eerder af. Niet enkel vanwege de graaicultuur, maar ook omwille van de vaak onbegrijpelijke linkse standpunten met betrekking tot multiculturaliteit die door de drie linkse partijen in Vlaanderen worden gedeeld. Zoals de afgelopen dagen alweer in Borgerhout: de politie wordt bekogeld met eieren wanneer ze tussenkomt in een banaal verkeersongeval, maar volgens Antwerps sp.a-voorzitter Tom Meeuws is het allemaal de schuld van … de politie. Er is dus wel een herverkaveling op links aan de gang, maar links gaat er niet op vooruit. Dat mag ook Groen en de PVDA zorgen baren.

Te weinig en te laat

Onze wake-upcall van tien jaar geleden klonk blijkbaar nog niet luid genoeg. De sp.a maakte te weinig en te laat werk van haar grote schoonmaak. Het oorspronkelijke gedachtegoed van de socialistische partij is echter te waardevol om te laten verloren gaan. En er is in Vlaanderen geen andere partij die de fakkel kan overnemen. Om een heel aantal redenen is ook de PVDA dat niet, ondanks de vele raakvlakken tussen het programma van die partij en het ideeëngoed van linkse socialisten. Maar de geschiedenis heeft de winnaars van de sp.a-voorzittersverkiezingen van 2007 hoe dan ook in het ongelijk gesteld. De partijtop moet nu zijn dogmatisme laten varen en het ideeëngoed van de linkervleugel in de Europese sociaaldemocratie ernstig in overweging nemen.

In Europa zijn er twee vernieuwende politieke projecten: het project-Macron en het project-Corbyn. Het eerste vernieuwt vooral naar vorm en stijl, maar breekt niet fundamenteel met de sociaal-economische soberheidspolitiek. Corbyn doet dat wel. En het slaat aan bij de jongeren.

De sp.a moet in haar eigen gelederen op zoek gaan naar een geloofwaardige Jeremy Corbyn. Leeftijd, geslacht of huidskleur spelen geen rol. De sleutel tot de wederopstanding van de sp.a ligt nog steeds, met tien jaar vertraging, in een radicaal socialistisch programma vertolkt door onbesproken woordvoerders en kandidaten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234