Woensdag 18/05/2022

ReportageAntwerpen

‘Waanzinnig en fantastisch tegelijk’: Nederlandse invasie deed Antwerpse kassa’s rinkelen

Illustratie de Meir in Antwerpen Beeld Photonews
Illustratie de Meir in AntwerpenBeeld Photonews

De Nederlanders doen al ruim twee weken menige wenkbrauw fronsen omdat ze in grote hordes naar Antwerpen afzakken om te shoppen en op restaurant te gaan, terwijl er in hun land een harde lockdown is. Maar Antwerpse ondernemers zien het graag gebeuren. Samen met horeca-uitbaters en winkeliers maakt onze reporter de financiële balans: hoe luid heeft die Hollandse invasie de kassa doen rinkelen?

Esther De Leebeeck

Vanuit een rustig Leuven neem ik de trein met bestemming Antwerpen-Centraal. Ik vraag me af of het wel solden zijn, want het is lang geleden dat ik zo weinig volk zag in de stad tijdens een koopjesweek. Een ander verhaal dan in Antwerpen natuurlijk, waar ze de afgelopen twee weken te maken kregen met een toestroom van Nederlanders door de lockdown daarginds. “Ga niet shoppen over de grens”, riep premier Rutte zijn volk op. Die boodschap ging het ene oor in, het andere uit. Hordes Nederlanders kruisen alweer de De Keyserlei, zwierend met een handvol winkeltassen. Ondanks de restricties draaien sommige winkels en restaurants hier omzetten waar ze ’s nachts lachend van wakker worden.

Peter de Clerck, uitbater van The Duke of Antwerp, Kelly’s Irish Pub en de Bier Central Beeld Photonews
Peter de Clerck, uitbater van The Duke of Antwerp, Kelly’s Irish Pub en de Bier CentralBeeld Photonews

“Sorry, wij zijn volzet.” In de gastropub The Duke of Antwerp wordt de ene groep na de andere weggestuurd. “Wij hebben gereserveerd”, zegt een groepje vrienden. “Raar, want we werken niet met reservaties.” Alle truken van de foor halen ze boven om een plekje te bemachtigen. “We draaien op meer dan volledige capaciteit”, zegt zaakvoerder Peter De Clerck, die ook uitbater is van Kelly’s Irish Pub en de Bier Central op de De Keyserlei. “Ik spreek over gemakkelijk 30 procent meer omzet, bijna vergelijkbaar met een decembermaand vóór de coronacrisis. Dat is fantastisch, maar niet te vergeten: de eerste twee weken van december was het wél nog min 30 procent en de kosten swingen sinds 2019 rampzalig de pan uit.”

Al snel komt zijn energiefactuur ter sprake. “Ik kreeg zonet de afrekening en viel van mijn stoel”, vervolgt De Clerck. “Voor een gebouw zoals het deze betaal je normaal 3.000 euro per maand voor elektriciteit en gas, nu spreken we over bedragen van boven de 8.000 euro. En bij ons is het allemaal ledverlichting, hé. Om dan nog te zwijgen over de huur van het gebouw - reken op 11.000 euro - en de indexering. In absolute cijfers betekent die laatste voor onze groep met 80 werknemers nog eens 7.000 euro per maand extra. Zelfs de vuilnisbakken, de verzekering, het vlees en de huur van mijn ovens zijn duurder geworden. Bovendien zitten we hier op een toplocatie en moeten we nog 10 maanden huurachterstand inhalen. Dan mag de kerstvakantie nog uitzonderlijk goed draaien, dat verdien je niet zomaar terug. Ik heb geen keuze en zal mijn prijzen moeten verhogen met 5 à 10 procent. Om maar te zeggen: de omzet door de Nederlanders was een welgekomen geschenk, we zullen ook deze maand in plus eindigen, maar hebben nog wel drie jaar nodig om de putten te vullen. We zijn nog altijd geen Rue des Bouchers.”

Tom Michiels, zaakvoerder van de geekstore 4Geeks Beeld Photonews
Tom Michiels, zaakvoerder van de geekstore 4GeeksBeeld Photonews

Onbeschoft, dat wel

Eens op shoppingparel de Meir valt het pas echt op hoe druk het hier alweer is. Zara, Bershka of JD Sports: klanten trotseren wachtrijen van wel 30 meter lang. Zij liever dan ik. Tom Michiels, zaakvoerder van de geekstore 4Geeks, pakt aan een sneltempo een resem bestellingen uit terwijl zijn collega de kassa doet. Werken op automatische piloot is het hier. “Normaal sta ik niet continu in de winkel, maar het is ongezien druk”, zegt Tom, die meteen zijn ongenoegen uit over de onbeschoftheid van sommige Nederlanders. “Ze weigeren soms hun mondmasker te dragen omdat ze ‘niet goed kunnen ademen’, en dan denk ik: ‘Dude, vertrek maar terug.’”

Desondanks is de uitbater zelfs die brutale Nederlanders dankbaar, want door hen doet zijn winkel zaken als nooit tevoren. “De invasie van twee weken heeft alles goedgemaakt wat er vorig jaar met corona is kapotgegaan”, vervolgt Michiels. “Tijdens de eindejaarsperiode draaien we normaal 3.000 euro omzet per dag, dit jaar hebben we dagelijks 10.000 tot 12.000 euro omzet afgeklopt. Mooie cijfers, bedankt daarvoor Holland, maar mijn stressbestendigheid is nog nooit zo zwaar op de proef gesteld (lacht). We staan hier met twee, met af en toe een jobstudent. Die laatste moest ik op den duur gewoon aan de ingang zetten om het volk tegen te houden. We zijn sowieso al zwaar onderbemand, maar dít had niemand zien aankomen.” Alleen maar Nederlandse klanten in deze winkel. Ze hebben vaak een van de 5.000 Funko Pops - Marvel, Star Wars of Harry Potter - onder de arm. “Het is een ware hype. Pas op, dan komen ze aan mijn mouw trekken met afgedrukte lijstjes: ‘Hoi, ik wil graag al deze figuren.’ Pure waanzin is het.”

Carole Thewissen, uitbaatster van schoenenwinkel West-End Beeld Photonews
Carole Thewissen, uitbaatster van schoenenwinkel West-EndBeeld Photonews

Tom is niet de enige die in z’n handen wrijft. De meeste kleinhandelaars spreken van 20 à 30 procent meer omzet dan verwacht, dankzij onze noorderburen. “De drukte is echt een opsteker”, zegt ook Carole Thewissen van schoenenwinkel West-End, de laatste zelfstandige op de Meir en al 65 jaar een gevestigde waarde. “We haalden 10 procent meer omzet. Daardoor zijn onze stocks weggeraakt en is er ein-de-lijk weer ruimte om dit jaar nieuwe collecties aan te bieden. Die gedachte alleen al is mentaal heel wat waard.” Op jaarbasis kwam haar financieel boekje wel nog altijd 30 procent te kort. “Herinner u de tijden waarin Marc Van Ranst en Cathy Berx opriepen om niet meer naar Antwerpen af te zakken... Daardoor zullen we nog twee jaar nodig hebben om het putje te vullen. Hoera dat we deze 14 dagen kregen, maar dat maakt maar een fractie goed.” En solden of niet: de Vlaming blijft ook deze koopjesperiode opvallend vaker weg uit Antwerpen.

Rogier Jongeneelen, zaakvoerder van café Het Groene Hart Beeld Photonews
Rogier Jongeneelen, zaakvoerder van café Het Groene HartBeeld Photonews

Cava bij de lunch

Na wat slenteren zijn we beland op de Groenplaats. Authentieke gevels sieren de straten rond het plein. Naarmate de namiddag vordert, komt de zon al eens piepen. En dat kan heerlijk deugd doen in januari. Wachtrijen worden er daardoor niet korter op, niet aan de winkels, niet aan de schaatspiste en al zeker niet aan de aanpalende cafés en restaurants. De verwarmde terrassen zitten stampvol met Nederlandse jongeren en gezinnen. Het is zoeken naar een vrij plekje. “De jonge gasten komen specifiek naar hier omdat we op TikTok zitten en bekend staan voor onze OMG Pornstar Martini”, lacht Rogier Jongeneelen, zaakvoerder van café Het Groene Hart. Hij schaamt zich bijna als we hem vragen wat de invasie Nederlanders hem financieel al heeft opgeleverd. “Ik durf het bijna niet uit te spreken, maar we draaien 300 procent meer omzet dan in een normale maand. Op een normale dag mag je blij zijn met 100 couverts, nu zijn dat er wel 400. Het is waanzinnig en fantastisch tegelijk.”

“Bepaalde investeringen kunnen we daardoor wel makkelijker aflossen, maar het is dubbel, want we hebben ook twee horecazaken in Breda die nu gesloten zijn. Er worden miljoenen in Antwerpen besteed, maar dat geld gaat niet terug naar de Nederlandse economie.” Het personeel van Breda is naar Antwerpen gehaald om bij te springen. “Want het is hectisch, hoor. Of het nu maandag, woensdag of donderdag is, iedere dag denk ik: alweer een nieuwe zaterdag.” De zaakvoerder heeft het ook over het gestegen bestedingspatroon van zijn Nederlandse klanten. “Voor een lunch zit je al makkelijk aan 50 euro voor twee personen, voordien was dat 25 tot 30 procent minder. Klanten zullen ’s middags ook al sneller kiezen voor een cocktail of glaasje cava.” Hij wijst naar een koppel dat plezierig luncht met een cava en martini in de hand. De OMG Pornstar Martini alleen al kost hier 13 euro. “Zo wordt het makkelijk geld verdienen met lunch en borreltime.” En dat is ook de tendens bij veel andere cafés en restaurants. “Wij draaiden 70 procent meer omzet vergeleken met een normaal jaar. No better way to start the new year”, glimlacht Evi De Greef, uitbaatster van café Pelikaan. “Dat zorgt voor positivisme en veerkracht om er dit jaar vollenbak tegenaan te gaan.”

Evi De Greef, uitbaatster van café Pelikaan Beeld Photonews
Evi De Greef, uitbaatster van café PelikaanBeeld Photonews

Recht naar het centrum

Met heel wat wind in de haren wandelen we verder tot aan de Grote Markt. Hier liggen enkele belangrijke musea, de kathedraal en moderne boetieks op wandelafstand. Een locatie die ook de goed geïnformeerde Nederlandse toerist bevalt, zo blijkt. In een rustige zijstraat bevindt zich het viersterrenhotel Rubens. Uitbater Didier Boehlen is voorzitter van de Antwerp Hotel Association. “Ik heb zonet de data gedownload voor de kerstvakantie en de Antwerpse hotelsector zat aan een gemiddelde bezettingsgraad van 54 procent”, zegt hij. Vergeleken met 2019 was de gemiddelde bezetting in diezelfde periode 64 procent. “Voor veel horecazaken en winkeliers heeft het dan wel hun einde van het jaar goedgemaakt, voor de hotelsector was het geen stormloop. Nederlanders zijn dagjestoeristen. Maar goed, zonder de lockdown hadden we met moeite aan 30 procent geraakt, en dat zou alweer een drama zijn geweest.”

Volgens Boehlen is er overigens een groot verschil tussen de hotels in de binnenstad - zoals het zijne - en de hotels aan de ringkant. “Nederlanders kwamen met de wagen naar het centrum en bleven daar. De park & ride gebruikten ze niet. Hotels in het centrum hebben dus fantastisch goed gedraaid. Voor mijn hotel was het zelfs de beste kerstvakantie ooit. We hebben 36 kamers en die waren volgeboekt. Met eindejaar konden we onze gemiddelde kamerprijs bovendien naar net geen 300 euro brengen.” Om je een idee te geven: de gemiddelde kamerprijzen bij Rubens schommelen op andere dagen tussen 139 en 192 euro. “Ik heb het jaar met 1 à 2 procent nettowinst kunnen afsluiten.”

Didier Boehlen is voorzitter van de Antwerp Hotel Association Beeld Photonews
Didier Boehlen is voorzitter van de Antwerp Hotel AssociationBeeld Photonews

Eenmaal terug aan het station merken we dat ook de ene Nederlander na de andere moeiteloos een trolley binnenrijdt in hotel Lindner. Hoteldirecteur Peter Nuiten verwelkomt ons in een goede bui. “Kopje koffie? Dat praat makkelijker”, vraagt hij vriendelijk. Zijn hotel was de voorbije periode voor 75 procent bezet, jawel, door Nederlanders. Tevreden is hij dus zeker, “al was 2019 nog steeds drukker”, vertelt hij. “Toen waren de gasten meer verspreid en zaten we op maandbasis aan een bezettingsgraad van 75 procent. Nu zit je met een piekmoment van twee weken.” Maar denk het aandeel noorderburen weg, en er schiet niks meer over. “Het helpt gelukkig om de vaste kosten te kunnen dekken, maar over winst spreek ik niet, hoor. Vanaf volgende week is het hier alweer doods. Dan mag ik blij zijn als ik 25 procent haal door de week. De kracht van Antwerpen is dat je hier zowel de businessmarkt als de vakantiegangers hebt, maar het zakelijke segment betekent voor ons 58 procent van ons businessmodel.” Inmiddels gaan stemmen op in Nederland om de lockdown te verlengen tot eind januari. “Het is hypocriet om te zeggen, maar elke boeking meer is natuurlijk mooi, dus verleng maar, jongens”, lacht de hoteleigenaar nog. “We horen weleens van klanten die nu pas Antwerpen ontdekken dat ze verliefd zijn geworden op de charme van de stad en gaan terugkeren. Laat ons hopen dat ze dat ook effectief doen (lacht). De volgende ambitie is nu: ook toeristen uit verre landen naar hier krijgen.”

Peter Nuiten is zaakvoerder in hotel Lindner  Beeld Photonews
Peter Nuiten is zaakvoerder in hotel LindnerBeeld Photonews
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234