Zaterdag 19/06/2021

Waals verzet tegen handels-'gok' houdt aan

Waals minister-president Paul Magnette zwicht niet voor de internationale druk en blijft zich verzetten tegen het Europees-Canadees handelsakkoord. Zo maakt hij zijn linkse achterban duidelijk dat hij niet door de knieën gaat voor 'de dictatuur van multinationals'. Tegelijk geeft hij kritische ngo's een extra kans om de vele omstreden aspecten van CETA aan te klagen.

Magnette speelt het hard: normaal gezien zouden de staatshoofden en regeringsleiders vrijdag de laatste details moeten regelen voor de ondertekening van het CETA-handelsverdrag tussen de EU en Canada. Het is nog altijd de bedoeling dat de tekst volgende woensdag, tijdens een plechtige bijeenkomst met de Canadese premier Justin Trudeau in Brussel, ondertekend wordt. Maar Magnette laat nu weten dat hij de vrijdagdeadline verwerpt. Hij herinnert eraan dat het Waals Parlement de handelsdeal niet goedkeurde en zegt dat hij de democratische spelregels wil respecteren.

Magnettes koppige houding zorgt voor bijzonder veel irritatie. EU-commissaris voor Handel Cecilia Malmström liet al weten dat Wallonië "de geloofwaardigheid van het Europees handelsbeleid op het spel zet". Ook bij andere lidstaten valt er smalend gegniffel te horen over de Belgen die hun boeltje weer eens niet op orde krijgen. EU-commissaris voor Werk en Sociale Zaken Marianne Thyssen zegt dat België in deze zaak een mal figuur slaat. Een ding is zeker: voor de internationale reputatie van de regering-Michel is dit geen goede zaak.

Nog veel vragen

Of ook Paul Magnette gezichtverlies dreigt te lijden, is een andere vraag. Wallonië-kenner Guido Fonteyn denkt van niet. "Magnette voert hier geen kortetermijntactiek. Zijn standpunt heeft niet enkel te maken met het feit dat de radicaal-linkse PTB veel kiezers van de PS aan het afsnoepen is. Magnette staat aan het hoofd van een echte linkse regering die bijzonder kritisch staat tegenover een zeer liberaal handelsakkoord. Je moet ook weten dat Wallonië echt getraumatiseerd is door wat het kapitalisme en grote ondernemingen in die regio hebben aangericht. Ook de economische geschiedenis van Wallonië verklaart waarom Magnette zich zo hevig tegen CETA verzet."

Een ander gevolg van de Waalse weerstand is dat Belgische én internationale media de jongste dagen uitpakken met artikelen die de onvolkomenheden en valkuilen van het CETA-verdrag belichten. Ngo's en middenveldorganisaties als Greepeace, Friends of the Earth en Test-Aankoop krijgen dezer dagen uitgebreid de kans om de deal neer te sabelen.

Zo blijven er enorm veel vragen over het feit dat ondernemingen de mogelijkheid hebben om lidstaten voor een arbitragerechter te slepen als zij vinden dat bepaalde overheidsregels hun belangen schaden. Die conflicten worden niet beslecht door onafhankelijke rechters, maar door privé-advocaten die gespecialiseerd zijn in internationale handel. Een veelgebruikt voorbeeld om dit te illustreren: energiebedrijven die zwaar blijven inzetten op kernenergie zouden schadevergoeding kunnen eisen omdat een bepaald land beslist om in te zetten op windenergie.

Dure advocaten

Organisaties als Friends of the Earth begrijpen niet waarom geschillen niet gewoon kunnen toevertrouwd worden aan bestaande onafhankelijke rechtbanken: "De reden waarom geschillen niet aan onafhankelijke rechters maar aan duurbetaalde advocaten worden voorgelegd, is dat die advocaten vaak ook werken voor multinationals en daardoor ook een groot begrip hebben voor de verzuchtingen van grote ondernemingen."

Expert Europees handelsbeleid Ferdi De Ville (UGent) zegt dat het erg moeilijk is om in te schatten wat de voordelen en gevaren van CETA zijn. "De voorstanders hechten uiteraard meer waarde aan de mogelijke voordelen van het akkoord, de tegenstanders benadrukken de gevaren. Je zou kunnen zeggen dat CETA een gok is waarvan sommigen vinden dat we hem moeten nemen, terwijl anderen zeggen dat het hier om een onverantwoorde gok gaat.

"Wat je volgens mij wel kan zeggen, is dat de Europese Commissie tijdens de onderhandelingen te weinig heeft overlegd met de nationale parlementen. De vrees leeft dat bijvoorbeeld nationale maatregelen voor een meer duurzame economie in conflict zullen komen met CETA. Ook het feit dat de drie hoofdstukken in de CETA-teksten over duurzaamheid en arbeid niet afdwingbaar zijn en alle andere hoofdstukken wel, roept vragen op."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234