Zondag 20/10/2019

Politiek

Waals klaproostoneeltje nadert zijn finale: wanneer komt MR erbij?

Van links: Ecolo-covoorzitter Jean-Marc Nollet, PS-voorzitter Elio Di Rupo en Paul Magnette. Beeld Photo News

De onwaarschijnlijke piste van een Waalse minderheidsregering met PS en Ecolo stevent stilaan op haar begrafenis af. Het is een kwestie van dagen voor de MR mee aan tafel schuift. 

De onderhandelingen over een nieuwe Vlaamse regering staan tot eind deze maand on hold, in afwachting van (iets) meer duidelijkheid op het federale niveau. In Brussel zijn PS-sp.a, Ecolo-Groen en Open Vld wel al serieus aan het onderhandelen, en ook op Waals niveau beweegt er stapsgewijs wel wat. Het schijntoneeltje nadert stilaan zijn finale, waarna de echte coalitievorming kan beginnen.

Drie weken geleden gingen PS en Ecolo aan tafel om een Waalse en Franse Gemeenschapsregering te vormen. Alleen: met twee komen ze er niet. De zogenaamde ‘klaprooscoalitie’ heeft drie zetels tekort in het Waals parlement, maar moet dus op zoek naar extra steun – van een derde partij, of van een aantal dissidente parlementsleden.

Die proberen ze nu te verleiden met een basisnota, waarin ook de bezorgdheden van verschillende burger- en middenveldsorganisaties zijn opgenomen. In de nota staan de grote lijnen voor een Waals regeerakkoord: een pak klimaatmaatregelen, met grote isolatie- en renovatieprogramma’s, investeringen in openbaar vervoer en fietsinfrastructuur, en grootschalige opleidingsprogramma’s. Vrijdag belandde die nota in de mailbox van alle Waalse parlementsleden en de leden van het Franse Gemeenschapsparlement. Deadline voor een ja, nee of misschien: dinsdag. 

Mossel noch vis

De communistische PTB heeft de nota al afgeschoten. “Te weinig trendbreuk, te veel op maat van cdH”, aldus Waals boegbeeld Raoul Hedebouw. Op wat budgettair misprijzen na heeft cdH nog niet gereageerd op de nota, maar de partijtop had eerder al uitdrukkelijk gezegd dat ze echt niet wilde meebesturen. Kersvers partijvoorzitter Maxime Prévot wil tijd om te herbronnen. Op zich sluit zijn partij niet uit om occasioneel steun te leveren voor aparte wetsvoorstellen. Maar of ze ook gedoogsteun wil geven aan een minderheidsregering? De vraag is wat een electoraal verzwakte partij, waarvan de identiteit de afgelopen jaren verscheurd werd door regeringsdeelname op het ene niveau en oppositie op het andere, te winnen heeft bij zo'n mossel-noch-vispositie. Vanmorgen komt het partijbureau van cdH samen. Hoogstwaarschijnlijk houden die voet bij stuk, beseft ook de PS. 

De partij weet heel goed dat de anderen niet zomaar zullen happen, maar kan zo tenminste aan haar achterban uitleggen dat ze alles geprobeerd heeft om een progressieve regering uit de brand te slepen. Schouderophalend zal ze wijzen naar de PTB, de partij waarvan ze altijd gezegd heeft dat die toch niet wilde besturen en die zo het linkse front verzwakt. 

Paarsgroen

De enige die nu kan depanneren is de MR, die de klaproosnota maandag afschoot en absoluut niet van plan is om een minderheidsregering te steunen. PS en MR hebben samen een comfortabele meerderheid, en zijn mathematisch de eenvoudigste oplossing. Maar de socialisten hebben de MR de voorbije jaren weggezet als de baarlijke duivel, de ondergraver van de sociale zekerheid, die zijn ziel verkocht aan N-VA. Bovendien is de MR – net als de PS trouwens – afgestraft door de kiezer. Meteen met de (andere) verliezer in zee gaan, valt moeilijk te verkopen aan de rode achterban. Imagogewijs is het voor de PS dan ook een pak aangenamer om met winnaar Ecolo te besturen. Anders is ze vijf jaar lang het mikpunt van een volledig linkse oppositie. 

Alleen: Ecolo is in zo'n formule overbodig, en dat is geen comfortabele onderhandelingspositie. De PS begrijpt die gevoeligheid, en nodigde eerst Ecolo uit, met we ze intussen een basis van een regeerakkoord schreven. “Wie onze partner ook wordt, PS en Ecolo blijven gelinkt”, benadrukte Di Rupo in L’Echo. De linkse partijen klinken zich voorlopig dus aan elkaar. Hun nota is, zo zeggen ze, “niet te nemen of te laten, maar ook niet om te verscheuren”. 

Met de neus op de realiteit

In socialistische kringen valt te horen dat de MR zo graag wil meebesturen dat ze niet veel aan de nota zal veranderen. Maar Waals minister van Energie Jean-Luc Crucke liet vorige week al optekenen dat hij niet van plan is om tevreden te zijn met restjes en dat was ook de teneur maandag. De njet van cdH maakt de onderhandelingspositie van de MR sterker. Crucke toonde zich wel al eerder voorstander van een brede coalitie met Ecolo erbij. Om die reden zal de MR het allicht niet bikkelhard spelen. De partij lijkt vooral de linkse partijen met de neus op de realiteit te willen drukken: dat er de komende jaren ook bespaard moet worden. 

Allicht zal er woensdag op het partijbureau van de PS beslist worden om ook met de MR te gaan praten. Als ook de groenen, die ook federaal willen meebesturen, zich daarin kunnen vinden, is de basis voor paars-groen – althans op regionaal niveau – gelegd. Ook op federaal niveau is die formule (PS-sp.a, MR-Open Vld, Ecolo-Groen) mathematisch mogelijk, al heeft die maar één zetel op overschot. Dat kan verholpen worden door er bijvoorbeeld CD&V bij te nemen. Maar voorlopig willen Open Vld en CD&V daar niet van weten: zij willen dat N-VA en PS aan tafel gaan. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234